Είναι οριστικό. Σύμφωνα με εξαιρετικά αξιόπιστες πηγές, η Ελλάδα έχει αποφασίσει να πουλήσει στη διεθνή αγορά τον στόλο των 32 μαχητικών αεροσκαφών τύπου F-16 Block 30, με σκοπό να χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα αναβάθμισης των υπολοίπων, πιο προηγμένων αεροσκαφών F-16 που διαθέτει, αλλά σε μια συμφωνία «πακέτο» να μπορέσει να αποσπάσει έργο για την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ).
Όπως έγινε γνωστό σε ένα ακόμα δημοσίευμα του έγκυρου IHS Jane’s Defence Weekly που φέρει την υπογραφή του Κροάτη ανταποκριτή Ίγκορ Τάμπακ, η Κροατία εξέδωσε τελικώς στις 20 Ιουλίου αίτημα υποβολής προτάσεων (RfP: Request for Proposal) για την απόκτηση μέχρι και 12 σύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών, για την αντικατάσταση των σοβιετικής προέλευσης, απαρχαιωμένων μαχητικών αεροσκαφών τύπου MiG-21.
Το αίτημα, σύμφωνα με το κροατικό υπουργείο Άμυνας, απεστάλη διά της διπλωματικής οδού σε πέντε χώρες: την Ελλάδα, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ για την F-16, τη Νότια Κορέα για το ελαφρύ μαχητικό και αεροσκάφος προκεχωρημένης επιχειρησιακής εκπαίδευσης FA-50 και τέλος, στη Σουηδία για το JAS 39 Gripen.
Όπως έγινε γνωστό, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να καταθέσουν τις προτάσεις τους μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου και πιο συγκεκριμένα, εντός προθεσμίας 75 ημερών. Στη συνέχεια θα υπάρξει μια περίοδος αξιολόγησης, η οποία πιθανώς θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του έτους.
Υπενθυμίζεται, ότι εκτός από τα χαρακτηριστικά και τις δυνατότητες του αεροσκάφους που θα επιλεγεί, θα συνεκτιμηθούν τρεις παράμετροι: Το συμβόλαιο να υπογραφεί μεταξύ κυβερνήσεων, η τιμή του προϊόντος και ένα γενικότερο «πακέτο» οικονομικής και βιομηχανικής συνεργασίας.
Τι προτείνει όμως η Ελλάδα και πώς εξηγείται η προσφορά υπερδιπλάσιου αριθμού μαχητικών από τη ζήτηση; Οι αποκλειστικές πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του το «defence-point.gr», έχουν ως ακολούθως: Αρχικά, οι ενδιαφερόμενοι είναι περισσότεροι, καθώς η ελληνική πλευρά φέρεται να έχει σε εξέλιξη «συζήτηση» και με τη Βουλγαρία.
Όσον αφορά την πρόταση προς την Κροατία, οι πληροφορίες αναφέρουν, ότι η Ελλάδα έχει ήδη «επικοινωνήσει» τις προθέσεις της στην κροατική πλευρά, χωρίς καν να περιμένει την έναρξη της επίσημης διαδικασίας διατύπωσης ενδιαφέροντος, αφού είναι φυσιολογικό, μιας επίσημης διαδικασίας να προηγούνται ανεπίσημες κρούσεις – διερευνήσεις από την πλευρά του αγοραστή.
Η ελληνική πρόταση στην Κροατία έχει σημαντικό ενδιαφέρον, αφού είναι καλά επεξεργασμένη, όπως το αντιλαμβανόμαστε, έχει ξεκάθαρο στόχο και προσφέρει μια συμφωνία «win-win», δηλαδή αμοιβαία επωφελή. Η τιμή στην οποία θα προσφερθεί το αεροσκάφος μπορεί να αποδειχθεί δελεαστική, κι αυτό τεκμηριώνεται…
Εάν η Κροατία αποδεχθεί την ελληνική πρόταση και κλειστεί συμφωνία, η Πολεμική Αεροπορία φαίνεται πως θα ξεκινήσει αμέσως το πρόγραμμα αναβάθμισης. Το ενδιαφέρον είναι, ότι από τα μαχητικά που θα αναβαθμίσει, θα αφαιρεθούν συστήματα απολύτως αξιόπιστα, τα οποία θα αντικατασταθούν με άλλα πιο προηγμένα, ενώ ο ελληνικός στόλος θα έχει εξοικονομήσεις μακροπρόθεσμα από την ομογενοποίηση του αεροπορικού στόλου.
Εννοούμε των F-16, διότι όσον αφορά τα Mirage, μάλλον θα πρέπει να τα ξεχάσουμε και σταδιακά θα αποσυρθούν από το ελληνικό οπλοστάσιο, αρχικά τα Mirage 2000 και σε βάθος χρόνου τα Mirage 2000-5με τις παρανοϊκές απαιτήσεις των Γάλλων για την αναβάθμισή τους, κάτι που έχουμε ξαναγράψει.
Το Παρίσι, παρότι διαθέτει μαχητικά ακόμα και προς παραχώρηση, θέτει εξωπραγματικούς όρους, αντί πρώτον, να χρησιμοποιούσε πολιτικά την υπόθεση για να την «πουλήσει» ως ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και ταυτόχρονα να διασφάλιζε το μέλλον των γαλλικών μαχητικών στο ελληνικό αεροπορικό οπλοστάσιο, καταφέρνει μέχρι στιγμής να εξοργίζει τους συνομιλητές του στην Ελλάδα.
Ποντάρει στις περιπέτειες της Ελλάδας, ώστε να ανταλλάξει π.χ. ένα πρόγραμμα αναβάθμισης με την υποστήριξη σε κάποιο θέμα ύψιστου ελληνικού ενδιαφέροντος, αδυνατώντας να διαπιστώσει εγκαίρως το πόσο έδαφος έχει χάσει με αυτή τη συμπεριφορά στην ελληνική Αεροπορία.
Επιστρέφοντας στην ελληνική πρόταση, τα συστήματα που θα αφαιρεθούν από τα F-16 Block 50/52, προτείνεται να αποτελέσουν μέρος της αναβάθμισης των F-16 Block 30, με τις δυο πλευρές να μοιράζονται το κέρδος ουσιαστικά. Οι Κροάτες να πληρώνουν λιγότερα για την εξασφάλιση των συστημάτων που θα ενσωματωθούν στα Block 30, άρα θα εξασφαλίσουν χαμηλότερη τιμή, η οποία ταυτόχρονα θα είναι υψηλότερη για την Ελλάδα!
Κι αυτό διότι εάν πωλούνταν στη σημερινή τους κατάσταση θα κόστιζαν σαφώς λιγότερο, ενώ θα ήταν σημαντικά πιο ακριβά για την Κροατία από την τιμή που θα τα προμηθευθούν από την Ελλάδα, εάν είχαν ενσωματωμένα τα συστήματα που θα αφαιρεθούν από τα ελληνικά Block 50/52.
Κάπου εκεί εκτιμούμε, ότι θα υπάρξει σκληρή διαπραγμάτευση ώστε να εξασφαλιστεί έργο για την ΕΑΒ, η οποία έχει πολυετή συνεργασία με την κατασκευάστρια των F-16, την αμερικανική Lockheed Martin και θα μπορούσε ακόμα και να εκπαιδεύσει τις κροατικές εταιρίες που θα εμπλακούν στο πρόγραμμα.
Εάν οι Κροάτες αποφασίσουν να προμηθευτούν F-16, τότε θα μπορούσαμε να δούμε και μια συνδυαστική παραγγελία και με το FA-50, προϊόν της συνεργασίας της κορεατικής KAI με τη Lockheed Martin, αφού σε μια τέτοια περίπτωση οι Κροάτες θα εξασφάλιζαν και αξιόπιστο και απολύτως συμβατό με το F-16 εκπαιδευτικό αεροσκάφος, αλλά και ένα ελαφρύ μαχητικό που θα μπορεί να εκτελεί αποστολές με κόστος χαμηλότερο από το F-16.
Τούτων λεχθέντων, θα πρέπει κανείς να επισημάνει, ότι ενδεχόμενη ελληνική συνεργασία με την Κροατία για μαχητικά F-16 δεν θα ενθουσιάσει κιόλας τη Σερβία, όπως όμως δεν ενθουσιάζει και την Ελλάδα η στενή σχέση που καλλιεργούν οι Σέρβοι με την Τουρκία το τελευταίο διάστημα.
Το καταληκτικό σχόλιο μας ωστόσο είναι, ότι η ελληνική Πολεμική Αεροπορία και η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας κάνει μια «στροφή στον ρεαλισμό», έχοντας αντιληφθεί το δραματικό και αφόρητα περιοριστικό περιβάλλον στο οποίο καλείται να λειτουργήσει και να εξασφαλίσει τα κονδύλια για την αναβάθμιση των F-16, ένα πρόγραμμα το οποίο δεν θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει, αλλά να είχε ολοκληρωθεί ΧΘΕΣ.
