© AP Photo / Andy Wong, File Η Αμερικανική σημαία με φόντο το Κινέζικο έμβλημα στο Πεκίνο. Φωτογραφία αρχείου
Andranik Migranyan, για το RIA Novosti Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας για περισσότερα από δέκα χρόνια, μετά από μια αξιομνημόνευτη ομιλία του Πούτιν στο Μόναχο, παραμένει θέμα εικασιών.
Τόσο για τους Αμερικανούς όσο και για τους Ρώσους εμπειρογνώμονες για μεγάλο χρονικό διάστημα φαινόταν ότι με τους Νέους Προέδρους που θα έρχονταν στην εξουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες (ή με κάποιες αλλαγές που θα γίνονταν στην Ρωσία) οι σχέσεις μεταξύ των δυο χωρών θα κανονικοποιηθούν.
Υπήρχαν ελπίδες για τον Ομπάμα, στη συνέχεια για τον Trump. Ωστόσο, στην πράξη, αυτές οι σχέσεις επιδεινώνονται και χειροτερεύουν.
Φυσικά τίθεται το ερώτημα: αν η φύση αυτών των σχέσεων είναι αποτέλεσμα της κακής βούλησης εναλλακτικά των Προέδρων Μπους, Ομπάμα, Trump και η αδιαλλαξία του Πούτιν – ή έχουν υποκείμενες αιτίες που δεν εξαρτώνται από την προσωπικότητα και τις ηγετικές ικανότητες των ηγετών των δύο χωρών;
Χρειάζεται απάντηση αμέσως σε μια τόσο έντονη ερώτηση. Δεν πρέπει να περιμένουμε στο εγγύς μέλλον να βελτιώσουμε τις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας, με όποιον και αν βρίσκεται στο τιμόνι αυτών των κρατών. Η φύση αυτών των σχέσεων καθορίζεται περισσότερο από τις παγκόσμιες διαδικασίες, όπου η σχέση μεταξύ της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών προέρχονται από τη φύση της σχέσης μεταξύ των ακόμα κυρίαρχων ΗΠΑ και της αναπτυσσόμενης Κίνας, η οποία ρίχνει την πρόκληση για την Αμερική και ισχυρίζεται ότι είναι ο νέος παγκόσμιος ηγέτης. Δεν θα επιβαρύνω τους αναγνώστες με στοιχεία που δείχνουν ότι η Κίνα έχει ξεπεράσει τις Ηνωμένες Πολιτείες από πολλές απόψεις στην οικονομική, επιστημονική, τεχνολογική, στρατιωτική-πολιτική εξέλιξη ή θα το κάνει στο εγγύς μέλλον. Αυτό δημιουργεί μια κατάσταση που ο διάσημος καθηγητής του Χάρβαρντ, Graham Allison, πρώην υφυπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, αποκαλεί την «παγίδα του Θουκυδίδη». Πρόκειται για το διάσημο αρχαίο έργο του Πελοποννησιακού Πολέμου (μεταξύ Σπάρτης και Αθήνας).
Ο Θουκυδίδης έγραψε ότι η Σπάρτη που κατείχε την δεσπόζουσα θέση στην Αρχαία Ελλάδα και η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στην ήττα των Περσών που εισέβαλαν στην Ελλάδα τον πέμπτο αιώνα π.Χ., άρχισε να αισθάνεται άγχος και το στρες που οφείλεται στις δυνάμεις της ανάπτυξης και της επιρροής της Αθήνας. Η Σπάρτη πίστευε ότι η Αθήνα προσπαθούσε να αμφισβητήσει την υπεροχή της στον Αρχαίο Κόσμο. Έτσι ξεκίνησε το 435 π.Χ., έναν πόλεμο που διήρκεσε σχεδόν τριάντα χρόνια, έληξε με την ήττα της Αθήνας, αλλά αφαίμαξε και τα δύο ισχυρά κράτη του αρχαίου κόσμου. Ο Graham Allison, αναλύει στο πρόσφατο βιβλίο του, «Σχεδιασμένο για τον πόλεμο: Αν οι ΗΠΑ και η Κίνα θα πετύχουν για να αποφευχθεί η παγίδα του Θουκυδίδη».
Η ιστορία των πεντακοσίων ετών της Δύσης διαθέτει 16 περιπτώσεις ανόδου όπου ένα κράτος αμφισβήτησε την κυρίαρχη παγκόσμια δύναμη και σε 12 περιπτώσεις από τις 16 αυτό τελείωσε με πόλεμο.
Το κύριο συμπέρασμα του Allison: Η ανάπτυξη της Κίνας είναι ασταμάτητη. Θα προκαλέσει την ηγεσία της Αμερικής όχι μόνο στις περιοχές της Ανατολικής Ασίας, της λεκάνης Ινδίας και του Ειρηνικού Ωκεανού , αλλά και στις διεθνείς σχέσεις γενικότερα. Αν το συμπέρασμα αυτό είναι σωστό, και η μακραίωνη ιστορία δείχνει επαναληψιμότητα «στην παγίδα του Θουκυδίδη» σημαίνει μια κλιμάκωση της αντιπαράθεσης και είναι μόνο θέμα χρόνου μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας.
Ήδη, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υιοθετήσει στρατηγική περιορισμού του Πεκίνου και μεθοδικά ακολουθούν πολιτικές περικύκλωσης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας με την βοήθεια των εταίρων και συμμάχων τους. Η Κίνα με όλους σχεδόν του γείτονες της έχει συγκρούσεις και προβλήματα που οι ΗΠΑ επιδέξια τα χρησιμοποιούν κατά παράδοση για να δημιουργήσουν έναν αντικινέζικο συνασπισμό. Χώρες που μπορούν να αποτελέσουν τον πυρήνα του περιλαμβάνουν την Ιαπωνία, Ινδία, Βιετνάμ, Φιλιππίνες, Αυστραλία. Με την πάροδο του χρόνου μπορούν να ενταχθούν και άλλα κράτη.
… Και τώρα – το πιο σημαντικό πράγμα. Στο πλαίσιο μιας πιθανής μάχης μεταξύ των δύο γιγάντων στο άμεσο μέλλον, ο ρόλος και η σημασία της Ρωσίας αυξάνονται απίστευτα. Είναι προφανές ότι έχει ένα τεράστιο δυναμικό των πυρηνικών πυραύλων, τεράστιο χώρο και τεράστιους πόρους, η Ρωσία μπορεί να συμμετέχει από την πλευρά του ενός από τους γίγαντες στη μάχη για να αποφασίσει για την τύχη της αντιπαράθεσης .
Προσωπικά έχω την εντύπωση ότι οι στρατηγοί της Ουάσιγκτον το καταλαβαίνουν τέλεια αυτό. Ωστόσο, δεν πιστεύουν ότι, έχοντας βελτιωμένες σχέσεις με τη Μόσχα, μπορούν να την καταστήσουν αξιόπιστο σύμμαχο στην περίπτωση μετωπικής σύγκρουσης με την Κίνα. Και επειδή διακυβεύεται η μελλοντική μοίρα των Ηνωμένων Πολιτειών, στην οποία κινείται μια υπαρξιακή πρόκληση, οποιοσδήποτε εσφαλμένος υπολογισμός μπορεί να αποβεί μοιραίος.
Αυτός είναι ο λόγος που η Ουάσιγκτον υιοθέτησε μια στρατηγική για τη διάλυση της Ρωσίας. Οι ΗΠΑ θέλουν να καταστρέψουν τη χώρα μας και να την φέρουν έξω από το παιχνίδι, να στερήσουν την κυριαρχία και την υποκειμενικότητα στην παγκόσμια πολιτική σκηνή, όπως ήταν στη δεκαετία του ’90, σε μια ώρα αποφασιστικής σύγκρουσης η Ρωσία δεν ήταν ένας ανεξάρτητος φορέας, που θα ήταν σε θέση να λαμβάνει αποφάσεις με βάση τα συμφέροντά της. Έτσι, επιδιώκεται ο ελάχιστος και ο μέγιστος στόχους των Ηνωμένων Πολιτειών: ο πρώτος 一 είναι η εξουδετέρωση της Ρωσίας, που από τότε και μέχρι σήμερα καλύπτει με ασφάλεια το πίσω μέρος της Κίνας, δημιουργώντας για αυτό απειλές προς την Ρωσική κατεύθυνση. Ο δεύτερος είναι να εδραιωθεί μια τέτοια εξουσία στη Μόσχα, η οποία θα ενεργήσει μαζί με την Ουάσινγκτον ενάντια στην Κίνα σε μια αποφασιστική μάχη. Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει τα στοιχεία της εφαρμογής αυτής της στρατηγικής. Οι κυρώσεις για την Ουκρανία, οι προσπάθειες για το χρηματοπιστωτικό και οικονομικό στραγγαλισμό, που συντάσσεται σε πολέμους μεσολάβησης και μια νέα κούρσα εξοπλισμών, για να προκαλέσει διάσπαση στους ρωσικούς ελίτ κύκλους μεταξύ των μαζών και του ηγέτη – για να εκτροχιάσει την εξουσία του Πούτιν και να εγκαταστήσετε ένα καθεστώς μαριονέτα στη Ρωσία.
Θα πετύχουν οι Αμερικανοί την υλοποίηση της στρατηγικής τους; Αυτό έχει σοβαρές αμφιβολίες, παρά τους τεράστιους πόρους που μπορούν να κινητοποιήσουν συλλογικά στην Δύση υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Πρώτον, ο δυτικός κόσμος και τα κράτη δεν βιώνουν τις καλύτερες εποχές. Η Αμερική έχει υπερκεράσει τις τελευταίες σχεδόν δεκαετίες σε μια σειρά ατελείωτων πολέμων και εξωτερικών περιπετειών. Δεύτερον, η Ρωσία δεν μπορεί να καταστραφεί, με το να δεχθεί μια τραχιά, απλή πίεση. Θα καταρρεύσει, όπως γνωρίζουμε από την ιστορία μας, μόνο λόγω εσωτερικών συγκρούσεων και διαδικασιών. Έτσι, μεσοπρόθεσμα, η εξωτερική πίεση μπορεί να εδραιώσει μόνο τη ρωσική κοινωνία και την εξουσία.
Τρίτον. Η ιστορία με την πίεση του Λευκού Οίκου στη Βόρεια Κορέα υποδηλώνει ότι αυτή η τεράστια χώρα δεν μπορεί να αντεπεξέλθει σε αυτό το μικρό κράτος που έχει πάρει σταθερή στάση.
Τέταρτο . Η αλληλεγγύη των δυτικών χωρών με τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει επίσης τα όριά της. Είναι απίθανο να μην θέλουν για πολύ χρόνο να είναι όμηρος της αντιπαράθεσης ΗΠΑ – Ρωσίας και, στη συνέχεια, Ηνωμένες Πολιτείες – Κίνας.
Και το τελευταίο. Εκφράζεται η ελπίδα ότι το Πεκίνο γνωρίζει (ή πολύ σύντομα αντιλαμβάνονται) ότι ο κύριος σκοπός ΗΠΑ – δεν είναι η Ρωσία. Έτσι, το Κρεμλίνο αντιτίθεται τώρα στον Λευκό Οίκο, τόσο για τον εαυτό του και, όπως έλεγαν στην ΕΣΣΔ, για τον άντρα.
Και νομίζω ότι αν αυτή σε αυτή την αντιπαράθεση η Κίνα δώσει πιο δυναμική ώθηση στην Ρωσία , τότε είναι πιθανό ότι οι ΗΠΑ θα καταλάβουν τη ματαιότητα της στρατηγικής για την διάλυση της Ρωσίας θα αλλάξουν το πρότυπο της πολιτικής τους. Διαφορετικά, οι ίδιοι διατρέχουν τον κίνδυνο να διαλυθούν εξαιτίας της υπερβολικής αυτοκρατορικής υπερπροσπάθειας.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ένας από τους πιό έξυπνους πατριάρχες των Αμερικανών πολιτικών και αναλυτών ο Patrick Buchanan, αναλύοντας την εγχώρια και ξένη πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, κυκλοφόρησε πριν από μερικά χρόνια ένα βιβλίο με έναν πολύ χαρακτηριστικό τίτλο «Η Αυτοκτονία μιας υπερδύναμης. μέχρι το 2025; “.
