Η συμφωνία που ο Donald Trump παρουσιάζει ως τη μεγαλύτερη διπλωματική του νίκη μετά τον πόλεμο με το Ιράν κινδυνεύει να μετατραπεί σε πολιτικό εφιάλτη πριν καν δοθεί στη δημοσιότητα.
Πίσω από τους πανηγυρισμούς του Λευκού Οίκου, η μυστικότητα γύρω από το μνημόνιο κατανόησης, οι αποκαλύψεις για πιθανό ταμείο 300 δισ. δολαρίων υπέρ της Τεχεράνης και οι έντονες αντιδράσεις ακόμη και από στενούς συμμάχους του προέδρου μετατρέπουν το πολυδιαφημισμένο «τέλος του πολέμου» σε νέο πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης.
Καθώς οι λεπτομέρειες της συμφωνίας παραμένουν κρυφές, τα ερωτήματα πληθαίνουν: πρόκειται για ιστορική διπλωματική επιτυχία ή για μια επικίνδυνη υποχώρηση απέναντι στο ιρανικό καθεστώς;
Σε μια προσπάθεια πάντως να κατευνάσουν τις αντιδράσεις, Αμερικανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι επί της ουσίας λένε… μην δίνετε σημασία στο deal που θα παρουσιαστεί με το Ιράν, έχουμε συμφωνήσει άλλα στο παρασκήνιο…
Παραδοχή που αποδεικνύει τη σύγχυση, την αμηχανία αλλά και το φιάσκο του Trump… και στο διπλωματικό, μετά το στρατιωτικό πεδίο…
Κακή συμφωνία
Το κείμενο του μνημονίου κατανόησης του Προέδρου Donald Trump με το Ιράν – όταν τελικά δημοσιοποιηθεί – ενδέχεται να μην διαλύσει τους φόβους των επικριτών του ότι πρόκειται για μια κακή συμφωνία.
Αντιθέτως, υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι θα τους επιβεβαιώσει.
Η αποτυχία να δοθούν στη δημοσιότητα οι όροι του μνημονίου για τον τερματισμό του πολέμου – το οποίο ο Donald Trump χαιρέτισε την Κυριακή ως ιστορική τομή – δημιούργησε ένα κενό που γρήγορα γέμισε με σύγχυση, ανησυχία μεταξύ των Ρεπουμπλικανών «γερακιών» και αυξανόμενες επιθέσεις από τους Δημοκρατικούς.
Διαρροές
Παράλληλα, διαρροές σε μέσα ενημέρωσης της Μέσης Ανατολής σχετικά με τους φερόμενους όρους της συμφωνίας, οι οποίες υποδηλώνουν ότι το μνημόνιο δεν θα περιλαμβάνει σαφείς δεσμεύσεις, ορόσημα και συγκεκριμένη αλληλουχία ενεργειών, κατέστησαν τη θέση του Λευκού Οίκου ολοένα και πιο δύσκολη.
Έντονη αντιπαράθεση προκλήθηκε γύρω από αναφορές για ένα ταμείο ανασυγκρότησης ύψους 300 δισ. δολαρίων για το Ιράν, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από περιφερειακές δυνάμεις και θα τελεί υπό αμερικανικές εγγυήσεις.
Αυτό ανάγκασε αξιωματούχους να επιμείνουν ότι δεν θα χρησιμοποιηθούν αμερικανικά χρήματα και ότι οποιαδήποτε οικονομικά οφέλη θα εξαρτώνται από τη συμμόρφωση του Ιράν με τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, το ζήτημα άνοιξε τον δρόμο για κατηγορίες περί υποκρισίας, δεδομένων των συχνών και υπερβολικών ισχυρισμών του Trump σχετικά με τα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που αποδεσμεύθηκαν μετά την πυρηνική συμφωνία του 2015 επί κυβέρνησης Obama.
Τι λένε Trump και Vance
Ο Donald Trump υπερασπίστηκε τη συμφωνία του στη Σύνοδο της G7 στη Γαλλία και δήλωσε ότι θα ήταν πρόθυμος να τη διαβάσει δημόσια.
Ο Αντιπρόεδρος JD Vance, που έχει αναλάβει να υπερασπιστεί τη συμφωνία στο εσωτερικό των ΗΠΑ, απέδωσε την καθυστέρηση σε διπλωματικές διαδικασίες στον μουσουλμανικό και αραβικό κόσμο.
Τόνισε επίσης ότι οποιοδήποτε οικονομικό όφελος για το Ιράν θα εξαρτηθεί από την τήρηση της δέσμευσης που περιλαμβάνεται στο κείμενο να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Οι δηλώσεις του JD Vance άφησαν να εννοηθεί ότι μια κυβέρνηση που βασίζεται στη λογική της «τέχνης της συμφωνίας» οραματίζεται μια ελκυστική μεγάλη συμφωνία για το Ιράν, η οποία θα μπορούσε να τερματίσει το καθεστώς διεθνούς απομόνωσής του.
«Έχουμε ουσιαστικά μεταμορφώσει τη Μέση Ανατολή, είτε συμμορφωθούν είτε όχι.
Αυτό είναι απλώς το κερασάκι στην τούρτα, υπό την προϋπόθεση ότι θα κάνουν όλα τα σωστά πράγματα», δήλωσε ο JD Vance στο Fox News.
Αποτυχία
Ωστόσο, η αίσθηση αβεβαιότητας που επικρατούσε δύο ολόκληρες ημέρες μετά τον ισχυρισμό του Donald Trump ότι πέτυχε μια τεράστια νίκη στα 80ά γενέθλιά του, δημιούργησε την εντύπωση ότι μια κυβέρνηση που απέτυχε να εξηγήσει πειστικά γιατί ξεκίνησε τον πόλεμο, κινδυνεύει να αποτύχει και στο πώς τον τερματίζει.
Ανώτεροι αξιωματούχοι είχαν αρχικά αναφέρει ότι η συμφωνία υπεγράφη ψηφιακά την Κυριακή, αλλά θα υπογραφεί επίσημα σε τελετή στην Ελβετία την Παρασκευή 19/6, παρουσία του JD Vance, οπότε και θα δημοσιοποιηθεί το πλήρες κείμενο.
Ο διπλωματικός χώρος
Δεν υπάρχει αμφιβολία, όπως αναφέρει το CNN, ότι η διπλωματία είναι μια σύνθετη τέχνη.
Με το Ιράν είναι διαβόητα επίπονη…
Οι διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη συμφωνία του Obama με το Ιράν διήρκεσαν τουλάχιστον 18 μήνες.
Όπως αναφέρεται, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές εργάζονται για τη γρήγορη δημοσιοποίηση του κειμένου της συμφωνίας, την ώρα που υποβαθμίζουν τη σημασία της συγκεκριμένης διατύπωσης του εγγράφου.
Εξαιρετικά αόριστο κείμενο
Αμερικανοί αξιωματούχοι περιέγραψαν το κείμενο της συμφωνίας ως εξαιρετικά αόριστο, με κύριο σκοπό τη δημιουργία ενός ευνοϊκότερου περιβάλλοντος για τις ιδιαίτερα τεχνικές, διά ζώσης συνομιλίες που θα ακολουθήσουν.
Πρόσθεσαν ότι το πλαίσιο της συμφωνίας αποσκοπεί επίσης στο να δώσει στο Ιράν τη δυνατότητα να την παρουσιάσει πολιτικά στο εσωτερικό του ακροατήριο.
Παράλληλα, οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το κείμενο του μνημονίου κατανόησης – το οποίο, σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο JD Vance, έχει έκταση μιάμισης σελίδας — δεν αποτυπώνει κρίσιμες δεσμεύσεις που το Ιράν έχει αναλάβει προς τις ΗΠΑ μέσω παρασκηνιακών διαύλων επικοινωνίας.
Παρασκηνιακές δεσμεύσεις
Όπως υποστήριξαν, αυτές οι δεσμεύσεις τους έδωσαν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη ώστε να προχωρήσουν στην υπογραφή της συμφωνίας.
«Ο κόσμος δεν θα πρέπει να δώσει υπερβολική σημασία στη διατύπωση του μνημονίου κατανόησης», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία «πολιτικό έγγραφο».
«Πιο σημαντικές από το ίδιο το έγγραφο είναι οι αμοιβαίες κατανοήσεις που έχουμε αναπτύξει.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ολοκληρωθεί, ώστε να δημιουργηθεί το κατάλληλο περιβάλλον για να συζητήσουμε όλα αυτά τα ζητήματα.
Ουσιαστικά λέει ότι θα άρουμε κυρώσεις, θα προχωρήσουμε σε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα και θα αποδεσμεύσουμε κεφάλαια», ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος.
«Όμως οι κυρώσεις θα αρθούν ανάλογα με την πρόοδο που θα σημειώνεται.
Τα κεφάλαια θα αποδεσμευθούν όταν συμφωνήσουμε στους μηχανισμούς εφαρμογής».
Το εσωτερικό του Ιράν
Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ότι η διαπραγματευτική ομάδα του Προέδρου «διαμόρφωσε διατύπωση που επιτρέπει στο Ιράν να πει όσα χρειάζεται για την εσωτερική του πολιτική σκηνή».
Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση ενδέχεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις εντός των ΗΠΑ.
Εδώ και μήνες, αξιωματούχοι εργάζονται για την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν, επιδιώκοντας τον τερματισμό ενός ιδιαίτερα αντιδημοφιλούς πολέμου χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου, ο οποίος έχει εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων.
Ήδη, συντηρητικοί «γεράκια» ζητούν να δουν το πλαίσιο της συμφωνίας, υποψιαζόμενοι ότι ο Πρόεδρος Donald Trump και η κυβέρνησή του παραχώρησαν υπερβολικά ανταλλάγματα στο όνομα της λήξης του πολέμου.
Τι έχουν συμφωνήσει για τα πυρηνικά…
Σύμφωνα με άτομο που έχει δει το κείμενο και το περιέγραψε στο CNN, η συμφωνία δεν εξειδικεύει τις δεσμεύσεις του Ιράν σχετικά με τα αποθέματα ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, παρότι ο Donald Trump και άλλοι αξιωματούχοι έχουν επιμείνει ότι οι ΗΠΑ θα επιβλέψουν την καταστροφή τους.
Αντίθετα, το κείμενο αναφέρει γενικά ότι το Ιράν «επαναλαμβάνει πως δεν θα κατασκευάσει ποτέ πυρηνικά όπλα», μια δέσμευση που είχε αναλάβει και στο πλαίσιο της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 με την κυβέρνηση Obama.
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι το Ιράν έχει διαμηνύσει μέσω παρασκηνιακών διαύλων πως είναι διατεθειμένο να προσφέρει τις παραχωρήσεις που ζητά η κυβέρνηση Trump.
Σε αυτές περιλαμβάνεται η αμερικανική συμμετοχή στην επιτόπια καταστροφή των εμπλουτισμένων υλικών, σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
Οι ίδιοι διευκρίνισαν ότι αυτή η παραχώρηση δεν αναφέρεται ρητά στο έγγραφο.
Τα 300 δισ
Αντίθετα, το κείμενο περιγράφει με μεγαλύτερη σαφήνεια την οικονομική ελάφρυνση που μπορεί να αναμένει το Ιράν εφόσον τηρήσει τις δεσμεύσεις του.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, περιλαμβάνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε αναπτυξιακό ταμείο ύψους 300 δισ. δολαρίων στο μέλλον.
Τόσο ο Donald Trump όσο και ο JD Vance έχουν τονίσει ότι το ταμείο αυτό δεν θα χρηματοδοτηθεί με αμερικανικά κεφάλαια.
Το κείμενο είναι λιγότερο σαφές όσον αφορά την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, αναφέροντας μόνο ότι θα απελευθερωθούν και θα καταστούν «πλήρως διαθέσιμα» όταν σημειωθεί πρόοδος στους επόμενους γύρους διαπραγματεύσεων, χωρίς να καθορίζεται συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι το Ιράν θα μπορεί να εξάγει πετρέλαιο και πετροχημικά προϊόντα αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης και ότι οι ΗΠΑ θα χορηγήσουν εξαιρέσεις από τις κυρώσεις ώστε να μπορεί να αποκομίζει οικονομικά οφέλη από τις πωλήσεις αυτές.
Ερωτηθείς σχετικά με τις εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, Αμερικανός αξιωματούχος χαρακτήρισε τη συμφωνία «βασισμένη στην απόδοση» και δήλωσε ότι το Ιράν «θα έχει πρόσβαση στα οφέλη του μνημονίου μόνο εφόσον τηρήσει όλα τα σημεία που έχει αποδεχθεί — συμπεριλαμβανομένης της μη απόκτησης πυρηνικών όπλων, της εξουδετέρωσης του εμπλουτισμένου υλικού του και της μη παρεμπόδισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz».
H στάση του Mojtaba Khamenei
Ένα από τα πιο σύνθετα ζητήματα αφορά τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Mojtaba Khamenei.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, έχει δώσει τη σιωπηρή έγκρισή του στο μνημόνιο κατανόησης και διεξάγονται εσωτερικές συζητήσεις για το αν θα εκδώσει δήλωση πριν από την επίσημη τελετή υπογραφής που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στην Ελβετία.
Η πρόωρη δημοσιοποίηση του κειμένου θα μπορούσε να περιπλέξει τις προσπάθειες έκδοσης αυτής της δήλωσης.
Ο Donald Trump δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τρίτη ότι αναμένει ένα «επίσημο πλαίσιο» για να δώσει στη δημοσιότητα το έγγραφο, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι είναι τόσο υπερήφανος για το περιεχόμενό του, ώστε θα μπορούσε να το απαγγείλει λέξη προς λέξη μπροστά στις κάμερες.
Υποστήριξε επίσης ότι ο επόμενος γύρος συνομιλιών για την επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων θα είναι «ευκολότερος» από τον πρώτο.
Υπό πίεση
Παρ’ όλα αυτά, ο Donald Trump βρίσκεται υπό πίεση να δικαιολογήσει τις τεράστιες οικονομικές και διεθνείς πολιτικές αναταράξεις που προκάλεσε ο πόλεμος, τον θάνατο 13 Αμερικανών στρατιωτικών, άγνωστου αριθμού Ιρανών αμάχων και τις δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια που δαπανήθηκαν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οι επικριτές του τον κατηγορούν ότι δεν έλυσε τίποτε περισσότερο από το πρόβλημα που ο ίδιος δημιούργησε – το κλείσιμο των Στενών του Hormuz από το Ιράν – και ότι δεν εξασφάλισε καμία συγκεκριμένη και επαληθεύσιμη δέσμευση για τον τερματισμό των πυρηνικών φιλοδοξιών της Τεχεράνης.
Το ισχυρότερο επιχείρημα της κυβέρνησης είναι ότι οι αεροπορικές επιδρομές του περασμένου έτους προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και κατέστρεψαν τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Γιατί ξεκίνησε τον πόλεμο
Ωστόσο, αυτό το επιχείρημα αναζωπυρώνει το ερώτημα γιατί ο Donald Trump ξεκίνησε εξαρχής τον φετινό πόλεμο.
Και ένα ασαφές μνημόνιο κατανόησης θα ενίσχυε μόνο τους σκεπτικιστές που θεωρούν ότι ο Donald Trump δίνει μεγαλύτερη σημασία στην εικόνα και στις βραχυπρόθεσμες νίκες παρά στις λεπτομέρειες που απαιτούνται για ουσιαστικές αλλαγές.
Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί μεταξύ Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών, όπως ο Lindsey Graham, οι οποίοι ενδέχεται να χρειαστεί να εγκρίνουν την άρση κυρώσεων στο πλαίσιο μιας τελικής συμφωνίας με το Ιράν.
Ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία, John Thune, δήλωσε ότι «ελπίζει να λάβει περισσότερες πληροφορίες και περισσότερες λεπτομέρειες».
Εκτός το Ισραήλ
Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι κορυφαία στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος εξακολουθούν να αγνοούν τις λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι το Ισραήλ, σύμμαχος του Trump στον πόλεμο, φαίνεται να βρίσκεται στην ίδια θέση, γεγονός που υποδηλώνει αυξανόμενη απόσταση μεταξύ των δύο συμμάχων.
Πολιτικοί από όλο το πολιτικό φάσμα στο Ισραήλ ανησυχούν ότι ο Trump συμφώνησε σε πλήρη τερματισμό των συγκρούσεων στην περιοχή – κάτι που θα θεωρούσαν επιζήμιο για την ασφάλεια της χώρας τους, εάν περιλαμβάνει και τη φιλοϊρανική Hezbollah στον Λίβανο.
Ισραηλινή πηγή δήλωσε στο CNN ότι η κυβέρνηση του Benjamin Netanyahu ζήτησε να δει το κείμενο της συμφωνίας, αλλά το αίτημα απορρίφθηκε.
Καμία απάντηση
Οι Ισραηλινοί ελπίζουν επίσης ότι το μνημόνιο θα επικεντρώνεται στα πυραυλικά προγράμματα του Ιράν και στους συμμάχους-αντιπροσώπους του, όπως η Hamas στη Γάζα και οι Houthis στην Υεμένη.
Μέχρι στιγμής, ο Λευκός Οίκος δεν έχει δώσει απαντήσεις.
Η πρώην αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών Wendy Sherman, η οποία συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις για την πυρηνική συμφωνία της κυβέρνησης Obama με το Ιράν, δήλωσε ότι η απροθυμία της κυβέρνησης να δημοσιοποιήσει το μνημόνιο λέει πολλά από μόνη της.
«Νομίζω ότι δείχνει πως ανησυχούν πολύ για το περιεχόμενό του και για το πώς θα γίνει αντιληπτό», είπε η Wendy Sherman.
Το σημαντικότερο συμπέρασμα από τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές μέχρι στιγμής είναι ότι, παρότι οι εχθροπραξίες ίσως έχουν τερματιστεί προσωρινά, η κρίση με το Ιράν απέχει πολύ από το να έχει επιλυθεί οριστικά.
Χάος με τα 300 δισ
Στην κορυφή των ανησυχιών βρίσκεται το ζήτημα της χρηματοδότησης που θα μπορούσε να καταλήξει στην Τεχεράνη.
Σε συνέντευξή του στο CBS News Αντιπρόεδρος JD Vance φάνηκε να επιβεβαιώνει εμμέσως ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανασυγκρότησης ύψους έως και 300 δισ. δολαρίων.
Από εκείνη τη συνέντευξη και μετά, η κυβέρνηση των ΗΠΑ προσπαθεί να διευκρινίσει την κατάσταση.
Έχει τονίσει ότι τα χρήματα αυτά δεν θα προέρχονται από τους Αμερικανούς φορολογούμενους.
Αντίθετα, θα προέρχονται από άλλες χώρες του Κόλπου και θα είναι διαθέσιμα μόνο εφόσον το Ιράν συμμορφωθεί με μια ειρηνευτική συμφωνία.
Ο JD Vance δήλωσε αργά τη Δευτέρα στο Fox News ότι «θα προσκαλέσουμε άλλες χώρες – όχι εμάς, αλλά άλλες χώρες – να επενδύσουν στο Ιράν».
Επανέλαβε την ίδια θέση την Τρίτη, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν, για παράδειγμα, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να «επενδύσουν στο Ιράν, εκτός αν οι Ιρανοί αλλάξουν τη συμπεριφορά τους».
Αυτό ακούγεται λογικό.
Τα πυρά του Trump σε Obama
Ωστόσο, πρόκειται για διακρίσεις που οι Ρεπουμπλικανοί — και ιδιαίτερα ο Donald Trump — έχουν στο παρελθόν απορρίψει ή ακόμη και καταγγείλει.
Και μάλιστα όταν τα ποσά ήταν σημαντικά μικρότερα από τα 300 δισ. δολάρια.
Όταν η κυβέρνηση Obama και άλλες χώρες υπέγραψαν την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν το 2015, αυτή περιλάμβανε την παροχή πρόσβασης της Τεχεράνης σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Στην περίπτωση εκείνη δεν επρόκειτο για χρήματα άλλων χωρών, αλλά για ιρανικά περιουσιακά στοιχεία που είχαν παγώσει σε ξένες τράπεζες λόγω κυρώσεων.
Οι εκτιμήσεις τοποθετούσαν το ποσό περίπου στα 50 δισ. δολάρια.
Αυτή η λεπτομέρεια, όμως, σχεδόν ποτέ δεν εμφανιζόταν στη ρητορική του Donald Trump.
Υποστήριζε ότι η παραχώρηση αυτή ισοδυναμούσε με οικονομικό δώρο στον μεγαλύτερο χορηγό της τρομοκρατίας στον κόσμο, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να ισχυριστεί ψευδώς ότι τα χρήματα δόθηκαν «σε μετρητά».
Παρουσίαζε τη συμφωνία ως αδιανόητη και ως απόδειξη αδυναμίας και κακής διαπραγματευτικής ικανότητας των Αμερικανών ηγετών.
Αυτές οι δηλώσεις ενδέχεται σήμερα να γυρίσουν εναντίον του.
Χρηματοδοτούν την τρομοκρατία
«Το Ιράν λαμβάνει ένα οικονομικό δώρο ύψους 150 δισ. δολαρίων, το οποίο αναμφίβολα θα χρηματοδοτήσει την τρομοκρατία σε όλο τον κόσμο», έγραψε o Trump σε άρθρο γνώμης στην USA Today τον Σεπτέμβριο του 2015.
Ο Donald Trump χρησιμοποιούσε συχνά το διογκωμένο ποσό των 150 δισ. δολαρίων.
Τον ίδιο μήνα, στην Oklahoma, δήλωσε ότι «τους δίνουμε 150 δισ. δολάρια για να δημιουργήσουν τρομοκρατία σε όλο τον κόσμο».
Σε τηλεοπτική προεκλογική συζήτηση των Ρεπουμπλικανών τον Δεκέμβριο του 2015 χαρακτήρισε τη συμφωνία «φρικτή, αηδιαστική και απολύτως ανίκανη συμφωνία με το Ιράν, όπου παίρνουν 150 δισ. δολάρια», προσθέτοντας: «Είναι ένα τρομοκρατικό κράτος».
«Απλώς δεν καταλαβαίνω πώς θα μπορούσαμε να κάνουμε μια συμφωνία όπου δίνουμε σε ένα κράτος που υποστηρίζει την τρομοκρατία 150 δισ. δολάρια», δήλωσε τον επόμενο μήνα στην Iowa.
Δεν είναι ίδιες οι περιπτώσεις
Οι δύο περιπτώσεις δεν είναι απολύτως ίδιες, καθώς τα αποδεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία δεν είναι το ίδιο με χρήματα που προέρχονται από τρίτες χώρες.
Ωστόσο, και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για κεφάλαια που δεν προέρχονται από Αμερικανούς φορολογουμένους, αλλά καθίστανται διαθέσιμα στο Ιράν ως κίνητρο στο πλαίσιο μιας συμφωνίας.
Οι Ρεπουμπλικανοί υποστήριζαν συχνά το 2015 ότι τέτοια χρήματα είναι «fungible», δηλαδή μπορούν να απελευθερώσουν άλλους πόρους που στη συνέχεια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων.
Ο Donald Trump επανέφερε αυτό το επιχείρημα κατά την περίοδο των εντάσεων με το Ιράν προς το τέλος της πρώτης του θητείας και κατά την αποτυχημένη εκστρατεία επανεκλογής του το 2020.
«Έδωσαν 150 δισ. δολάρια — σκεφτείτε το», δήλωσε σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο τον Σεπτέμβριο του 2019.
«Πώς είναι δυνατόν να κάνεις κάτι τέτοιο;
Έδωσαν όλα αυτά τα χρήματα σε μετρητά».
Όπως επισημαίνει το CNN, στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ δεν κατέβαλαν τα χρήματα σε μετρητά και το ποσό δεν ήταν 150 δισ. δολάρια…
Προς το τέλος της προεκλογικής εκστρατείας του 2020, ο Donald Trump προέβλεπε επανειλημμένα ότι, αν εκλεγόταν ο Joe Biden, θα προέκυπταν παρόμοιες συμφωνίες.
Επίθεση και στον Biden
«Αν ο Biden κέρδιζε, θα τους έδιναν άλλα 150 δισ. δολάρια, όπως έκαναν τότε», δήλωσε τον Αύγουστο του 2020 στη Yuma της Αριζόνα.
«Η πιο ανόητη συμφωνία που έχω δει ποτέ».
«Το Ιράν θα κάνει άλλη μια τρελή συμφωνία όπου θα τους δώσουν 150 δισ. δολάρια ή 1,8 δισ. δολάρια σε μετρητά», είπε τον Οκτώβριο του 2020 στην Tampa.
Ακόμη και μετά την ήττα του στις εκλογές του 2020, κατά την προεκλογική εκστρατεία για τις επαναληπτικές εκλογές της Γερουσίας στη Γεωργία, ο Donald Trump προειδοποιούσε για επανάληψη παρόμοιου σεναρίου.
«Νομίζω ότι θέλουν να το ξαναρχίσουν.
Το πιστεύετε αυτό;» είπε στη Valdosta της Γεωργίας.
«Αναρωτιέμαι αν θα τους δώσουν 150 δισ. δολάρια.
Αλλά όχι, θα τους δώσουν 250».
Τη Δευτέρα, ο ίδιος ο αντιπρόεδρός του Trump άφησε να εννοηθεί ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο με ακόμη μεγαλύτερο ποσό από αυτό..
www.bankingnews.gr
