Αγγελική Burriel DVM, MSc, MSc, PhD, pr. MRCVS
«Δεινόν το γήρας, ου γαρ έρχεται μόνον…» χρησιμοποιείται συχνά, ολίγον ως πολύ παραφρασμένο, μιας και πλέον η απλοποίηση της γλώσσας, επιτρέπει και την καθημερινή «εκλαΐκευση» της. Δυστυχώς, ανήκω και εγώ στην ομάδα των «εκλαϊκευτών» της, αλλά προς «άφεση αμαρτιών» θα προσπαθήσω να πω δυο απλά λόγια για τα δεινά εκ του ατομικού και κοινωνικού γήρατος γενικώς και όχι ειδικώς περί της φυσικής κατάστασης της φθινούσης ανθρώπινης σάρκας.
Το φυσικό γήρας έρχεται και με τη φθορά στην πνευματική ικανότητα του ανθρώπινου νου, ο οποίος στους νεότερους χρόνους παιδεύεται προς καλυτέρευση, μόνο αν το επιτρέπουν οι επικρατούσες οικογενειακές και κοινωνικές συνθήκες. Το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, είναι ο αδιαμφησβήτητος διαμορφωτής της κοινωνικοποίησης του ατόμου, που το καθιστά ικανό να αντιλαμβάνεται χωροχρονικά την ύπαρξή του ως μέλος μιας κοινής πορείας μέσα σε μια συγκεκριμένη πολιτιστική και πολιτισμική κοινότητα.
Η πολιτιστική και πολιτισμική ιστορία του χώρου, καθορίζει και την ηθική καλλιέργεια του ατόμου δια μέσω του χρόνου στο χώρο που παιδεύεται και εκπαιδεύεται. Αυτή η χωροχρονική διαμόρφωση του ατόμου καθορίζει τη διάκριση των ατόμων και ομάδων στην ευρύτερη γεωοικονομική κατάσταση που διαμορφώνεται από σύνθετες δυνάμεις, όπως οικονομικές δυναστείες, κληρονομικές διεκδικήσεις, σκοτεινές επιδιώξεις κυριαρχίας και εκμετάλλευσης και άλλες, εν πολύς άγνωστες στην πλειοψηφία των ατόμων.
Το δεινόν γήρας, αφαιρεί νομοτελειακά τη σωματική και πνευματική ευεξία του ατόμου, αλλά όχι την ηθική βάση της παιδείας του, ακόμη και όταν μέρος της λογικής έχει χαθεί! Το τελευταίο διαπιστώνεται από τον υπομονετικό και συμπονετικό φροντιστή συγγενή ή φίλο του ατόμου που πέρασε σε άλλους κόσμους πνευματικού πεδίου. Εκεί, σε αυτόν τον κόσμο που έπαψε να ελέγχεται πλήρως από τη λογική, υπάρχουν σημάδια που δείχνουν το ηθικό βάθος της παιδείας του ατόμου, τα οποία, αν έχεις την υπομονή να παρατηρήσεις, σε κάνουν να αναλογίζεσαι αναδρομικά τα κοινωνικά μαθήματα ζωής, που καθορίζουν τη μοίρα του καθενός μας μέχρι και τη στιγμή του θανάτου μας. Σε κάνουν να αναλογιστείς τη μεγάλη σημασία που έχουν οι «δομικοί λίθοι» του κοινωνικού συνόλου, ο καθένας εξ ημών, στην συλλογική ηθική.
Δυστυχώς, τα νιάτα τεχνολογικά εμποτισμένα με ανησυχία και ανυπομονησία, δεν έχουν χρόνο για φιλοσοφίες μέσω συλλογισμού και επαφής με σοφότερους και παιδεμένους πνευματικά γηρεότερους. Η λεκτική επαφή εκλείπει αδιάλειπτα στη σύγχρονη εποχή μας, είτε λόγω εθισμού στην οθόνη ενός κινητού είτε γιατί οι ανάγκες της ζωής αλλάζουν ανεξέλεγκτα πλέον, στερώντας τους νεότερους της αναγκαίας υπομονής και ψυχικής δύναμης να αντέξουν μαθήματα ζωής από μεγαλύτερους που τείνουν στο τέλος της φθοράς του γήρατος. Δεν αντέχουν διότι αυτά τα μαθήματα μιλάνε για ιστορίες που τους φαίνονται στις ημέρες μας χωρίς νόημα. Ρώτα ένα νέο τι είναι το «καθαρό μέτωπο», θα σε κοιτάξει με απορία και θα απαντήσει «δεν ξέρω, δεν το άκουσα», και αφού ούτε καν το άκουσε πως να το συνδέσει με την οικοδόμηση της συλλογικής ηθικής;
Το «καθαρό μέτωπο» των γονιών και παππούδων μας, η λεβεντιά του ήθους, που τους έκανε να περπατούν με το «κεφάλι ψηλά», και τους μεγάλωσε με αξιοπρέπεια μέσα στη φτώχια τους, με αγάπη και σεβασμό για την πατρίδα μας, τον τόπο μας, τους συγγενείς, φίλους και γνωστούς, σβήνει κοινωνικά γιατί γίνεται άγνωστο ατομικά. Ο καθείς συμπεριφέρεται όπως «γουστάρει», αρπάζει ότι «γουστάρει» όταν κανείς δεν τον σταματάει, θαρρεί ότι όλα του ανήκουν και όλα τα δικαιούται, γιατί προέχουν πλέον τα ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες. Όποιος φαίνεται ως να αδυνατεί να διεκδικήσει ατομικά δικαιώματα και ελευθερίες, όπως τα συλλογίζονται οι νεότεροι του σήμερα, δείχνει ατομική ανικανότητα και όχι συλλογική αποτυχία. Η τεχνολογία σβήνει την αλληλεγγύη, και την κοινωνικά επιβαλλόμενη συλλογική ηθική, τη με «καθαρό μέτωπο» κοινωνική συνοχή!
Οι παλιοί μάθαμε να ανταλλάσσουμε και μοιραζόμαστε τα λιγοστά που περίσσευαν, σκουπίζαμε τους δρόμους και τις αυλές μας από υποχρέωση στην γειτονιά μας και δεν είχαμε ανάγκη τη δημοτική καθαριότητα, καθαρίζαμε και αποψιλώναμε από εύφλεκτη ύλη τη γη μας από έμφυτη υποχρέωση, σεβόμασταν την ταμπέλα που έλεγε «μην πετάτε αναμμένα τσιγάρα, κίνδυνος πυρκαγιάς»! Εκείνη την εποχή δεν μας «μύριζαν» άσχημα τα ζώα που έβοσκαν στο διπλανό κτήμα, γιατί γνωρίζαμε ότι καθάριζαν τη γη από ό,τι έθετε σε κίνδυνο τα δένδρα και τα σπίτια μας. Σήμερα τα απαγορεύουμε με δημοτική εντολή και ανάλογη νομοθεσία, ώστε να μην ενοχλούν το γείτονα. Αν βλέπαμε κάπου καπνό τρέχαμε γέροι, νέοι και παιδιά με κουβάδες, αξίνες και φτυάρια να προλάβουμε το κακό πριν γίνει καταστροφή!
Τώρα οι περισσότεροι ούτε καν καλούμε την πυροσβεστική. Την αδιαφορία μας για το περιβάλλον, φυσικό και κοινωνικό, τη βλέπουμε κάθε καλοκαίρι, που το βουνό καίγεται και οι ωφελημένοι του βουνού χορεύουν ανέμελα στο πανηγύρι γιατί ούτε καν γνωρίζουν την ωφέλεια της ύπαρξης του βουνού για τους ίδιους! Και το κυριότερο, τότε οι «κλέφτες και λωποδύτες», γνωστοί και μετρημένοι στα δάκτυλα στις μικρές μας κοινότητες, ήταν παραδείγματα προς αποφυγή, ενώ τώρα τους λέμε με σεβασμό καλημέρα και επιδιώκουμε να τους μοιάσουμε κιόλας δελεασμένοι από τα αγαθά που επιδεικνύουν! Τότε, όμως, η εκπαίδευση πήγαινε χέρι-χέρι με την παιδεία! Σήμερα πήραν οριστικό διαζύγιο με υπογραφή υπουργών!
Όλα άλλαξαν! Ο 21ος αιώνας της τεχνολογίας, είναι και ο αιώνας της κοινωνικής και ηθικής κατάρρευσης γιατί ο καθένας αισθάνεται ασφαλής στο δικό του μικρόκοσμο, αρκεί να έχει την αναγκαία ύλη να εξαγοράζει αυτή την επιζητούμενη ασφάλεια. Η αναγκαία ύλη, δηλαδή το χρήμα, που παλαιότερα ήταν προϊόν μόχθου, έγινε από τα πρώτα κιόλας «ευρωπαϊκά κονδύλια» της δήθεν ανασυγκρότησης της παραγωγικής οικονομίας της χώρας μας, προϊόν απάτης, εκμετάλλευσης, πολιτικής εξαπάτησης (ψευδαίσθηση ευδαιμονίας), ρευστότητας με παγίδες για τον απλό άνθρωπο χωρίς αίσθηση του ευρύτερου παιχνιδιού που παιζόταν εις βάρος του τόπου του και του μέλλοντος των παιδιών και εγγονιών του. Έτσι η σοφία των μεγαλύτερων έγινε αναχρονισμός, και οι νεότεροι αρνητές της παλαιότερης ηθικής τάξης με ανοχή και επιείκεια από τους μεγαλύτερους!
Εξευρωπαϊστήκαμε μέσα από την άρνηση στις ρίζες μας, προς όφελος νεωτεριστικών ιδεών και μεθόδων διαβίωσης. Με δάνειο για μεγάλο σπίτι, το μικρό ήταν ένδειξη φτώχιας, με δάνειο για ανακαίνιση και σαλόνια για ευκολότερη ξάπλα μπροστά στο γυαλί για πλύση εγκεφάλου, με δάνειο για αυτοκίνητο για κάθε μέλος της οικογένειας, με δάνειο για Μύκονο και Σαντορίνη, με δάνειο για γάμους και βαφτίσια, ώστε οι καλεσμένοι να είναι 300-400 και βάλε, όσο ποιο πολλοί τόσο μεγαλύτερη η ευδαιμονία, γιατί ο ανταγωνισμός και η επίδειξη δεν επέτρεπαν φτώχια και κακομοιριά, φτάσαμε τελικά να χρεοκοπήσουμε οικονομικά και ηθικά τη χώρα και τις οικογένειές μας.
Όταν χάσαμε το νόημα του «καθαρού μετώπου», χάσαμε όλα όσα έδεναν ως γεροί κρίκοι, την Ελληνική κοινωνία, που πέρα των πιο πάνω, είχε και τα κουτσομπολιά της γειτονιάς, τα μαλλιοτραβήγματα για το φλέρτ, τους θυμούς στα καφενεία για το κόμμα μου και το κόμμα σου, το βασιλιά ή τον πρωθυπουργό, αλλά που και για αυτά υπήρχε ένα όριο που καθόριζε η ηθική της κάθε οικογένειας. Όταν άρχισε να ρέει χρήμα από «κονδύλια ανάπτυξης» και ελευθέρωση του χρήματος από τις τράπεζες, κάπου περίπου στη δεκαετία του ενενήντα, άλλαξε ακόμη και η φύση των καθημερινών αρνητικών. Γενικεύτηκαν και από γειτονικές αψιμαχίες για ανούσια θέματα γίνανε ευρύτερα ύποπτες οικονομικές συναλλαγές, συντεχνίες μέχρι και συμμορίες οικονομικών συμφερόντων.
Γίνανε μίζες στους τραπεζίτες για δάνεια, στις πολεοδομίες για παρανομίες, απάτες στις ενώσεις γεωργικών προϊόντων, «μαύρες πληρωμές» στους πολιτικούς για διορισμούς, ύποπτα φαινόμενα κακοδικιών με δικαστές που κάνουν το μαύρο άσπρο και πολιτικά ρουσφέτια κάθε λογής. Άρα πολλαπλασιάστηκαν επικίνδυνα τα φαινόμενα ηθικής ατομικής και κοινωνικής κατάρρευσης. Φτάσαμε πια να διαβάζουμε για οικονομικά εγκλήματα και να μην μας κάνουν καμία ιδιαίτερη αίσθηση ως προς τη βλάβη προς όλους μας και κυρίως το μέλλον της χώρας μας. Τα ανεχόμαστε, ενώ με τη συμπεριφορά μας φαίνεται ως και να τα επικροτούμε, δέστε τη στάση «της βρεγμένης γάτας» που κρατάμε ως μέλη της κοινωνίας σε τέτοια φαινόμενα! Κάνουμε ότι όλα που συμβαίνουν αφορούν άλλους και φωνασκούμε «αλλαγή», αλλά μάλλον ενδόμυχα ελπίζουμε ότι κάποιο κόκκαλο θα γλύψουμε δεδομένης της ευκαιρίας, και έτσι «ούτε γάτα ούτε ζημιά»!
Όλα τα σύγχρονα προβλήματά μας μας οδηγούν τελικά στη μείωση του ενδογενούς πληθυσμού, αφού το να μεγαλώνεις παιδιά με «καθαρό και ψηλά το μέτωπο» είναι πλέον αναχρονιστικό έως και ανεπιθύμητο, γιατί οδηγεί στο μόχθο και η εποχή μας είναι της εύκολης καλοπέρασης με κάθε μέσο! Τεχνολογία, απομόνωση, λίγη ψυχεδελική ζάλη (τεχνολογική ή άλλη), γκρίνια και αυτοκτονική απελπισία, ενώ αυτοί που φαίνονται ή είναι καλά όλο και λιγοστεύουν είτε γιατί φεύγουν για πιο δημιουργικές κοινωνίες, είτε γιατί αποδέχονται ήρεμα και υγιώς τις δυσκολίες της εποχής μας βαδίζοντας με το «μέτωπο ψηλά», μέχρι να έλθει το «δεινόν γήρας….» με όλα όσα αυτό φέρει, και το αναμενόμενο τέλος του!
Είναι όλα τόσο μαύρα; Η ταπεινότατη άποψή μου είναι ότι όσο αφήνουμε την εκπαίδευση αποσχισμένη από την παιδεία, να περιμένουμε και πιο μαύρες ημέρες στο μέλλον της χώρας μας, γιατί ούτε οι λωποδύτες θα μειωθούν, ούτε οι απατεώνες, ούτε οι λαοπλάνοι πολιτικοί και πολιτευτές, ανδρείκελα ξένων συμφερόντων, ούτε, ούτε …. και πολλά άλλα ούτε…..!
Εκπαίδευση χωρίς παιδεία, οδηγεί στην κοινωνία χωρίς μέλλον! Το ήξεραν και το ξέρουν οι σκοτεινοί διαμορφωτές του μέλλοντος και για αυτό επιλέγουν για εμάς αυτούς που τους υπηρετούν πιστά! Πρωθυπουργός που δεν είδε «γενοκτονία» στη Γάζα και Υπουργός Υγείας, που πούλαγε κάποτε πατριωτισμό για να πουλήσει πατριωτικά βιβλία, αλλά για αυτόν τα Ιεροσόλυμα είναι πάντα μόνο Εβραϊκά, δηλαδή ο αρχαιοελληνικός κόσμος της περιοχής ήταν κατακτητικός και η ιστορία του πρέπει να σβήσει, δείχνουν το δρόμο της τετελεσμένα ανειλημμένης εξαφάνισης της εθνικής πολιτιστικής και πολιτισμικής θανάτωσης της χώρας μας, όπου γης. Αφού απέσχισαν με μαεστρία την εκπαίδευση από την παιδεία, θανάτωσαν με μαεστρία το μέλλον μας, μας συρρικνώνουν με μαεστρία γιατί παύουμε να γνωρίζουμε το μέγεθος της ιστορίας μας. Αυτούς θα τους ξαναψηφίσουν οι Έλληνες με το πρόσχημα ότι «δεν υπάρχει άλλος καλύτερος»! Αυτό είναι το αποτέλεσμα της τεχνολογικής ψυχεδελικής διαμόρφωσης του σημερινού Έλληνα! Οι πολλοί να απέχουν από τις εκλογές, οι λίγοι να μην βλέπουν «άλλον καλύτερο», ενώ κάποιοι άλλοι ήδη ετοιμάζονται για τον παλιό-νέο μεσσία! Η ανακύκλωση της κακομοιριάς μας στο μεγαλείο της!
