Δικηγόρος Θεσσαλονίκης
1.“Νααα μην τολμήηησουν» να ξεκινήσουν το flyover πριν τελειώσει το μετρό, είπε σε πρωινή ραδιοφωνική εκπομπή ο Απόστολος Τζιτζικώστας το περασμένο Αύγουστο, «να μην τολμήσουν». Το τόλμησαν. Εάν o Περιφερειάρχης εννοούσε ότι έπρεπε πρώτα να τελειώσει ο ένας πονοκέφαλος της Θεσσαλονίκης πριν ξεκινήσει ο άλλος έχει καλώς. Εάν εννοούσε ότι το μετρό θα απορροφούσε το νέο πρόβλημα, είμαστε πολύ μετά και ο καθένας κρίνει. Όποιος κινείται στην παραλιακή οδό της πόλης τις μεταμεσημεριανές ώρες είναι για λύπηση.
2.Μετά το τόλμημα τώρα, Δήμος Θεσσαλονίκης και Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης, και μετά την απόφαση της τελευταίας που έκρινε τον παδηλατόδρομο στην παλιά παραλία παράνομο, η απειλή να τον καταργήσουν έρχεται και επανέρχεται. Μιλάμε για το ένα περίπου χιλιόμετρο από λιμάνι μέχρι Λευκό Πύργο, εκεί όπου η πόλη γίνεται πολύ στενάχωρη. Υποθέτω ότι υποθέτουν ότι μία επιπλέον σειρά αυτοκινήτων θα έδινε λύση στο νέο πρόβλημα κυκλοφορίας. Τέτοια ιδέα σημαίνει αναπόφευκτα ότι κάποιοι στον έναν τουλάχιστον από τους δύο φορείς θεωρούν τα ποδήλατα πρόβλημα για τα αυτοκίνητα ενώ δεν είναι.
3.Στο δυστύχημα των Tεμπών, το γνωρίζει το πανελλήνιο και όλος ο κόσμος, αποφάσισαν να αλλοιώσουν τον τόπο του δυστυχήματος, τόση έκταση, βρήκαν και διέθεσαν το χρήμα και εκτέλεσαν την απόφαση, όλα αυτά στο μπαμ και μπουμ. Δήμος Θεσσαλονίκης και Αποκεντρωμένη Διοίκηση, άρα πάλι το κράτος, σκοπεύουν να καταργήσουν τον ποδηλατόδρομο ζήτημα με τόσες προεκτάσεις για ολόκληρη πόλη, και, παρά τη μεσολάβηση τόσο χρόνου, θα στείλουν την λύση για πεζούς και ποδήλατα στο μέλλον αορίστως. Μάλλον δεν έχουν ακόμη ούτε τα χρήματα και οι προθέσεις τους είναι αμφίβολες.
4.Εκτός από την κυκλοφοριακή διάσταση, ο ποδηλατόδρομος έχει μία περιβαλλοντική, άρα και μία διάσταση ποιότητας ζωής μέρος της οποίας οι ευαίσθητες ομάδες της κοινωνίας, όπως επίσης και μία αισθητική διάσταση. Όλα αυτά υποστηρίζονται από αντίστοιχες νομοθεσίες.
5.Καταρχήν, σε αυτό το χιλιόμετρο συνυπάρχουν παράλληλα δίπλα-δίπλα, οχήματα, ποδήλατα-πατίνια και πεζοί. Τις προηγούμενες δεκαετίες, το πλάτος της έκτασης από τα κτίρια μέχρι τη θάλασσα μπορεί να ήταν αρκετό, σήμερα φανερά δεν είναι. Αν ο ποδηλατόδρομος καταργηθεί για χάρη των αυτοκινήτων τότε θα προκληθούν 3+1 προβλήματα:
–Πρόβλημα (1): το πρόβλημα των αυτοκινήτων πάλι δεν θα λυνόταν διότι είναι υπερβολικά πολλά. Μία τέτοια απόφαση θα προσέλκυε ακόμη περισσότερα. Με άλλα λόγια, όπως ισχύει ο νόμος του Πάρκινσον που λέει ότι «μία εργασία ως την ολοκλήρωσή της επεκτείνεται μέχρι να καλύψει όλον τον διαθέσιμο χρόνο», άλλο τόσο και περισσότερο ισχύει ο νόμος της παραλίας Θεσσαλονίκης, ο οποίος λέει ότι όσο χώρο και να δώσεις στα αυτοκίνητα ποτέ δεν θα είναι αρκετός. Ο Leonardo da Vinci έχει πει, “όταν υπάρχει λόγος, η φύση επιφέρει το αποτέλεσμα μέσω της πιο σύντομης οδού που μπορεί να υπάρξει.” Αυτό το ξέρουν σήμερα οι πολυτεχνίτες [https://tsiatasarch.wordpress.com/2011/02/17/ό-ή/], οι ειδικοί στη διοίκηση έργων και όσοι άλλοι έχουν καθαρό μυαλό. Το αγνοούν όμως οι δύο δημόσιες αρχές. Λόγω χρόνου, λόγω καυσίμου, για κάτι άλλο, οι οδηγοί επιλέγουν τη συντομότερη διαδρομή. Όλοι συγκλίνουν στο περιορισμένο χώρο της παραλίας.
–Πρόβλημα (2): Ο ίδιος αριθμός ποδηλάτων θα ανέβαιναν στο πεζόδρομο, θα αναμειγνύονταν με τους πεζούς και θα επιβράδυναν αφύσικα την κίνησή τους συνέχεια μέσα από εμπόδια.
–Πρόβλημα (3): Οι πεζοί, μόνιμοι κάτοικοι και τουρίστες, θα δυσφορούσαν και θα ασφυκτιούσαν από τα ποδήλατα. Λείπει χώρος. Αφήνω κατά μέρος τα ατυχήματα.
6.Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη αιτιολόγηση ότι στην παραλιακή της Θεσσαλονίκης όλοι σήμερα στερούνται ζωτικού χώρου. Ταυτόχρονα, η μία κατηγορία χρηστών δεν μπορεί να ενοχλεί την άλλη. Η κατάργηση του ποδηλατόδρομου θα ήταν απόφαση φανερά εσφαλμένη.
7.Φτάνουμε στο πρόβλημα (4): Προσπαθώντας να δώσουν λύσουν στα αυτοκίνητα Δήμος και Αποκεντρωμένη αγνοούν προκλητικά (αποσιωπούν) το κύριο πρόβλημα που εκθέτει το γραπτό: πώς με περισσότερα αυτοκίνητα στην παραλιακή (στο κέντρο) θα τηρηθούν τα νομικά όρια ρύπων γύρω από τα κεφάλια όλων μας; Στην προσπάθειά τους να δώσουν λύση στα αυτοκίνητα, οι δύο αρχές κινδυνεύουν να προκαλέσουν 3 + 1 προβλήματα με αυτό το τέταρτο σοβαρότερο λόγω της έκτασης των αποτελεσμάτων: η ποιότητα του αέρα είναι περίπου ίδιας αξίας με εκείνη της ποιότητας του νερού.
8.η απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ το οποίο καταδίκασε την Ελληνική Δημοκρατία τον Μάρτιο 2023 στο όνομα της Θεσσαλονίκης παραμένει νωπή. Την απόφαση προκάλεσε το 2021 μετά από διελκυστίνδα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διότι η χώρα παραβίαζε συστηματικά την ευρωπαική νομοθεσία από το 2005 εάν όχι από πιο πριν. Ποια νομοθεσία; Την αναμορφωμένη οδηγία 2008/50 για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και για καθαρότερο αέρα στην Ευρώπη. Οι εξελίξεις δείχνουν ότι ούτε η ποιότητα του αέρα της Θεσσαλονίκης, πρωταθλήτριας ρύπων, ούτε η δικαστική απόφαση απασχολεί τις δύο αρχές. Κάπου, την έχουν γραμμένη. Τα όρια των αιωρούμενων μικροσωματιδίων όμως πρέπει να πέσουν μόνιμα κάτω από τα νομικά όρια.
9.Με τέτοια δικαστική απόφαση, η οποία πρέπει να εφαρμοστεί, το χειρότερο είναι μπροστά με βεβαιότητα, εάν η Ελληνική Δημοκρατία δεν λύσει μόνιμα το πρόβλημα των ρύπων της πόλης. Δεν έχουμε να κάνουμε με απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας για να σφυρίζουν οι δημόσιοι φορείς αδιάφορα. Τα αυτοκίνητα είναι η κύρια αιτία μόλυνσης του αέρα της πόλης (https://www.researchgate.net/publication/386416422_Basikoi_paragontes_pou_kathorizoun_ten_exelixe_tes_poiotetas_aera_ste_Thessalonike), σήμερα ακόμη περισσότερο, διότι το έργο flyover εδώ και μήνες εκτρέπει πολλά αυτοκίνητα στο κέντρο. Πρόκειται για νέους ρύπους οι οποίοι δεν μπήκαν στις μετρήσεις που έφτασαν στο Δικαστήριο της ΕΕ. Αν καταργηθεί ο ποδηλατόδρομος, η δικαστικά διαπιστωμένη κατάσταση ρύπων που πρέπει να διορθωθεί θα επιβαρυνθεί κι άλλο. Με τέτοια καθόλα μετρήσιμα και προβλέψιμα δεδομένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο κοντινό μέλλον θα κάνει δεύτερη προσφυγή όχι για να διαπιστωθεί εκ νέου η ίδια παράβαση, αλλά για να επιβληθούν, στη βάση προτάσεών της, από το Δικαστήριο της ΕΕ τα εξής δύο πρόστιμα: πρόστιμο εφάπαξ ποσού (αναδρομικά!), μιλάμε για κάποια εκατομμύρια, και πρόστιμο ανά ημέρα μη τήρησης της δικαστικής απόφασης (προοπτικά!). Στην υπόθεση του Κουρουπητού το πρόστιμο ήταν μόνο 8 εκατομμύρια δραχμές ανά ημέρα! Από τότε, τα πρόστιμα άλλαξαν εις το οδυνηρότερον! Τον Κουρουπητό ακολούθησαν αρκετά άλλα ελληνικά περιβαλλοντικά πρόστιμα για ΧΥΤΑ, ΧΥΤΑ και πάλι ΧΥΤΑ και τους τόπους τελικής διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων. Είθε ο Κουρουπητός να βοηθήσει τις δύο αρχές να λογικευθούν το γρηγορότερο και να βρουν ορθή λύση σύμφωνη με την δι8καστική απόφαση. Η κατάργηση του ποδηλατόδρομου δεν είναι μέρος της ορθής λύσης. Κουρουπητέ, Κουρουπητέ, πες τους κάτι!
10.Τα ευρωπαϊκά πρόστιμα είναι ούτως ή άλλως ορατά. Αν καταργηθεί ο ποδηλατόδρομος στην παλιά παραλία, αν περνούν περισσότερα αυτοκίνητα, οι ήδη διαπιστωμένοι ρύποι θα αυξηθούν κι άλλο, ενώ πρέπει να μειωθούν κάτω από τα νομικά όρια. Ευρωπαϊκά πρόστιμα θα έρθουν με βεβαιότητα ενώ έχουμε ήδη σοβαρό πρόβλημα με τις σπατάλες και τις μίζες σε βάρος των δημόσιων οικονομικών που οδηγούν μ.ά. σε ληστρική φορολογία. Θα είναι ικανοποιημένος ο Δήμαρχος ή ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης αν επιβληθούν εξαιτίας δικής του απόφασης πρόστιμα σε βάρος του δημόσιου ταμείου; Θα σηκώσουν οι ίδιοι προσωπικά τα ευρωπαϊκά πρόστιμα που έρχονται; Αν ήμασταν σοβαρή χώρα, την υπόθεση θα έπρεπε να την παρακολουθεί από τώρα εισαγγελέας. Η απόφαση να καταργηθεί ο ποδηλατόδρομος με βεβαιότητα οδηγεί σε χειροτέρευση των συνθηκών του περιβάλλοντος και της υγείας των ανθρώπων και σε οικονομική ζημία του δημόσιου ταμείου, σοβαρά ποινικά αδικήματα και τα δύο. Ουδείς θα μπορεί να επικαλεστεί άγνοια!
11.Για όποιον δεν καταλαβαίνει ή κάνει πώς δεν καταλαβαίνει, ας ειπωθεί ξανά: η απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ είναι η απόλυτη βάση πάνω στην οποία πρέπει να κινηθούν πολλά και θα κριθούν πολλά θεσσαλονικιώτικα, ένα το μέλλον του ποδηλητόδρομου. Δήμος και Αποκεντρωμένη υποχρεούνται να βρουν λύση σύμφωνη με την περιβαλλοντική νομοθεσία εφαρμόζοντας την ευρωπαϊκή δικαστική απόφαση.
12.Ο ποδηλατόδρομος είναι το θετικό εμπόδιο για τους δύο φορείς να μην διαπράξουν σφάλμα μέγα με πολλαπλά κόστη και συνέπειες. Είναι και ο μοχλός για να βρουν άλλη, ορθή λύση.
13.Στην παρούσα φάση, που το έργο flyover εκτρέπει πολλά αυτοκίνητα στο κέντρο της πόλης και το σημερινό μετρό δεν δίνει λύση, λύσεις ουσιώδεις και γρήγορες δεν μπορούν να υπάρξουν. Κάποιες από τις ορατές επιλογές και η διαδρομή έχουν ως εξής:
1) μέχρι να κατασκευαστεί ράμπα εντός της θάλασσας στο ένα κρίσιμο χιλιόμετρο για μία από τις κατηγορίες χρηστών, ο ποδηλατόδρομος Λευκός Πύργος – Λιμάνι που εξυπηρετεί μεγάλο αριθμό ποδηλάτων και πατινιών, πρέπει να μείνει ανέπαφος ως έχει. Υποστηρίζει την βιώσιμη κινητικότητα, ενισχύει το προφίλ μιας άρρωστης πόλης στο μέτωπό της όπου συγκλίνουν όλοι και είναι ο μοχλός για τις δύο αρχές να βρουν λύση προς άλλη κατεύθυνση: την ποσότητα των αυτοκινήτων. Ένα πρόβλημα στένωσης (παλιά παραλία Θεσσαλονίκης) δεν μπορεί να λυθεί με περισσότερο μπούκωμα (περισσότερα αυτοκίνητα).
2) στον ίδιο χρόνο, χρειάζεται ενημερωτική καμπάνια προς τους οδηγούς αυτοκινήτων, της πόλης και μη, να αποφεύγουν την παραλιακή οδό, ιδίως σε ώρες αιχμής.
3) πρέπει να σχεδιαστεί, εάν δεν έχει γίνει ήδη, και να κατασκευαστεί ασφαλής, ανθεκτική, γενναιόδωρη και αισθητική ράμπα, χωρίς ελληνικά αστεία φανερά ή ενσωματωμένα, για έναν από τους δύο, τα ποδήλατα ή τους πεζούς, μέσα στη θάλασσα. Το σχέδιο επιβάλλεται να δοθεί σε διαβούλευση για να φιλτραριστεί. Και
4) για τους πολύ μακροπρόθεσμους, αφού ολοκληρωθεί το έργο flyover, μοιάζει αναπόφευκτο για τη πόλη αν θέλει ειλικρινά να γίνει βιώσιμη να προχωρήσει και σε κατασκευή υπόγειου δρόμου από τη διασταύρωση των δικαστηρίων μέχρι το ύψος του Δήμου Θεσσαλονίκης για να αφαιρεθούν από το οδόστρωμα της παραλιακής όσα αυτοκίνητα μπαίνουν από τις 2 μεγάλες οδούς, την 26 Οκτωβρίου και την Παλαιού Σταθμού, και πάνε προς ανατολική Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική. Πόσοι άραγε έχουν προσέξει ότι απόσταση 2.100 μέτρων τη χωρίζουν 13 φανάρια;
14.Πριν λίγο καιρό, η Κίνα ολοκλήρωσε οδικό τούνελ μήκους 22 χλμ., το μεγαλύτερο στο κόσμο. Και η Ελλάδα γνωρίζει καλά τα τούνελς. Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται προ πολλού ένα πρώτο τούνελ μήκους 2,5 χιλιομέτρων και από πάνω ποδήλατα. Ποδήηηλατα, ποδήλατα!
Συγχαρητήρια στον αρθρογράφο για την ανάλυση στο καυτό, μεγάλο κυκλοφοριακό πρόβλημα που ταλανίζει επί δεκαετίες την πόλη της Θεσσαλονίκης. Λύσεις υπάρχουν μάλιστα με μικρό κόστος οι οποίες προέρχονται από μικρούς και όχι από τους ειδικούς και τρανούς. Μια μελέτη πρόταση που είχε κατατεθεί το 1995 επίσημα σε όλους τους αρμόδιους και φορείς της πόλης, ο ενθουσιασμός και τα συγχαρητήρια έπεφταν βροχή. Κράτησε πολύ λίγο μετά άκρου του τάφους σιγή. Εάν επιθυμείτε να σας αποσταλεί η μελέτη πρόταση να ζητήσετε τα στοιχεία μου από την triklopodia.gr με την άδεια μου. Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων.