Tου Σαράντη Δημητριάδη, ομότιμου καθηγητή γεωλογίας ΑΠΘ. Διαβάστε σχετικά και το δικό μας άρθρο: O καθηγητής του εφησυχασμού.
Τη δημοσίευση άρθρου μου υπό τον τίτλο: ‘’Πολυπραγμοσύνης και πανταχού παρουσίας καθέκαστα‘’ ακολούθησε συζήτηση αλλά και μεταφορά της στο energypress με τίτλο: «Η κατολίσθηση του Αμυνταίου και οι ενέργειες των Λιγνιτωρύχων του Ορυχείου» από τον κ. Σ. Μποζίνη (Δ/ντή Ανθρώπινου δυναμικού/Υγεία-Ασφάλεια-Εκπαίδευση/ΔΕ ΛΚΔΜ/ΔΕΗ).
Έμμεσα στο παραπάνω γίνονται αναφορές από τον κ. Μποζίνη και σε άλλα (που πράγματι υπήρξαν) μη δημοσιευθέντα προσωπικά μεταξύ εμού και εκείνου μηνύματα, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει σύγχυση σε όποιον τυχόν θελήσει να παρακολουθήσει το νήμα των επιχειρημάτων που ανταλλάχθηκαν. Γι’ αυτό, και παρόλο που δεν είχα καμία πρόθεση να δώσω συνέχεια στη συζήτηση, αναγκάζομαι να επανέλθω και χωρίς να μπω σε ειδικά θέματα να διαγράψω πολύ αδρά ποια είναι η δική μου γενική άποψη, αν αυτή δεν ήταν ξεκάθαρη στο αρχικό άρθρο.
Να δηλώσω εξαρχής πως η εμπλοκή μου (έστω και ως σχολιαστής) με το θέμα προέρχεται και από το γεγονός πως συμβαίνει να ενδιαφέρομαι για τα όποια γεωλογικά φαινόμενα, ιδίως εκείνα που έχουν ως γενεσιουργά αίτια τις ανθρώπινες επεμβάσεις. Κυρίως όμως από το γεγονός πως είμαι καταναλωτής της επιχείρησης (ΔΕΗ) και κατά συνέπεια υφίσταμαι και προσωπικά τον αρνητικό οικονομικό αντίκτυπο ζημιογόνων εξελίξεων στις λιγνιτικές της μονάδες. Να δηλώσω επίσης πως δεν διεκδικώ τίτλους ειδήμονος επί του θέματος των κατολισθήσεων σε ενεργά λιγνιτωρυχεία, γιατί δεν είμαι τέτοιος -εξαιρουμένων των λίγων γενικών μου γεωλογικών γνώσεων-, και πως κατά τη σύνταξη του αρχικού άρθρου επιστράτευσα σχεδόν αποκλειστικά την κοινή λογική.
Θεωρώ λοιπόν πως, γενικά, η ορθότητα ή το λανθασμένο κάθε δράσης ή επέμβασης κρίνεται εκ του αποτελέσματός της. Οι ενδιάμεσες διαδικασίες και επί μέρους ενέργειες μπορεί να είναι αυτές που κάποιες σκοπιμότητες ή οι πιεστικές περιστάσεις επιτάσσουν. Να είναι ίσως και εκείνες που κατά μία παγιωμένη πρακτική ακολουθούνται. Να είναι ακόμα ακόμα και πράξεις ατομικής αυτοθυσίας ή και ηρωικών συλλογικών προσπαθειών. Όμως, πάντα υπάρχει ο τελικός απολογισμός όταν όλα τα παραπάνω δεν καταλήξουν στο αναμενόμενο ευτυχές αποτέλεσμα, πολύ περισσότερο όταν καταλήξουν σε μια καταστροφή. Γιατί παράσημα ανδρείας μπορούν να απονεμηθούν και σε συμμετέχοντες μιας πολεμικής επιχείρησης που κατέληξε σε ήττα. Και κάτι τέτοιο είναι μεν η πρέπουσα δικαίωση για την συμμετοχή αυτών που παρασημοφορούνται στις σκληρές μάχες που έγιναν εντός των πλαισίων που έθετε το επιχειρησιακό σχέδιο που είχε προκριθεί και εφαρμόστηκε.
Αυτά όμως δεν μετατρέπουν την ήττα σε νίκη. Ούτε δίνουν άφεση αμαρτιών στους μακριά από το πεδίο της μάχης επιτελείς που σχεδίασαν την όλη επιχείρηση. Ηρωική ήταν και η επέλαση του ελληνικού στρατού στα ενδότερα της Ανατολίας, κατέληξε όμως σε καταστροφή όταν το μέτωπο εξόρυξης (συγνώμη, προέλασης) ξεπέρασε κατά πολύ το όριο ασφάλειας που οι γεωγραφικές συνθήκες και η κοινή λογική επέβαλαν για την επαρκή και έγκαιρη επιμελητειακή υποστήριξη του εκστρατευτικού σώματος. Με συνέπεια την υποχώρηση και κατολίσθηση (συγνώμη, την υποχώρηση και την καταστροφή).
Ασφαλώς και δεν εξισώνω την μικρασιατική καταστροφή με την κατολίσθηση του ορυχείου στο Αμύνταιο, αλίμονο. Κάποιες αναλογίες απλά σημειώνω. Και ασφαλώς ποτέ δεν θα εξίσωνα τη βύθιση του Τιτανικού με τη συγκεκριμένη κατολίσθηση, παρόλο που και στην περίπτωση του Τιτανικού μια ανόητη σκοπιμότητα και μια πιεστική ως προς την ταχύτητά της πορεία προδιέγραψαν σχεδόν την (εντελώς αποκλειόμενη κατά τα άλλα ως πρόβλεψη) τραγωδία. Γιατί στην περίπτωση του Τιτανικού έγινε και κάτι που δεν φαντάζομαι να έγινε στο ορυχείο του Αμυνταίου: η ορχήστρα έπαιζε στα σαλόνια ενώ το πλοίο βυθιζόταν.
Αυτό λοιπόν ήταν/είναι κατά τη γνώμη μου το θέμα. Όχι τόσο το τι έκαναν οι εκτελεστικοί κρίκοι της όλης παραγωγικής διαδικασίας στο ορυχείο Αμυνταίου πριν και κατά την κατολίσθηση. Αλλά πολύ περισσότερο το ποιο επιχειρησιακό πλάνο ήταν σε εφαρμογή και το ποιοι είναι εκείνοι που το συνέλαβαν και το εισηγήθηκαν. Το λανθασμένο -κρίνοντας εκ του αποτελέσματος- επιχειρησιακό πλάνο. Λανθασμένο είτε ήδη από τον αρχικό του σχεδιασμό, είτε από τη μη σωστή και έγκαιρη επιβαλλόμενη εκ των πραγμάτων και των εξελίξεων αναθεώρησή του.
Παίρνοντας κάποιος την απόφαση να δράσει -ή να βάλει άλλους να δράσουν- στα όρια αντοχής ενός συγκεκριμένου συστήματος, παίρνει και τα ανάλογα ρίσκα. Αλλά επωμίζεται και τις ανάλογες ευθύνες, αν τυχόν το σύστημα δεν αντέξει στην πίεση.
