Νεφέλη Λυγερού
Οι κατά καιρούς επιθέσεις τζιχαντιστών στην Ευρώπη εντείνουν την επιφυλακή των ελληνικών αρχών ασφαλείας που αναγνωρίζουν ότι η ισλαμική τρομοκρατία δεν υπακούει σε κανόνες. Μπορεί η Ελλάδα να μην έχει παράδοση αποικιοκρατίας και ως εκ τούτου να μην είναι πρώτος στόχος, αλλά δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως δεν εκδηλωθεί και εδώ επίθεση. Ειδικά όταν δίπλα της υπάρχει το «ισλαμικό τρίγωνο».
Είναι εξωπραγματικό να θεωρούμε ότι αυτά που συμβαίνουν στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν μπορούν να φτάσουν στην Ελλάδα. Όπως χαρακτηριστικά μας ειπώθηκε, «όταν παίρνει φωτιά το διπλανό διαμέρισμα, υπάρχει ισχυρή πιθανότητα να περάσει τη μεσοτοιχία». Οι αρχές ασφαλείας, μάλιστα, θεωρούν πιθανούς στόχους και ως εκ τούτου εστιάζουν την προσοχή τους σε εστιατόρια, συναυλίες και αρχαιολογικούς χώρους.
Η υπερσυγκέντρωση προσφύγων και μεταναστών στην ελληνική επικράτεια αντιπροσωπεύει μία δυνάμει απειλή. Το γεγονός, μάλιστα, πως πολλοί από αυτούς βρίσκονται σε απόγνωση, επειδή έχουν εγκλωβισθεί εδώ, ενισχύει τις πιθανότητες να μετατραπούν σε «μοναχικούς λύκους». Είναι θετικό, ωστόσο, ότι μέχρι σήμερα –σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες των αρμοδίων αρχών– κανένας Έλληνας πολίτης μουσουλμανικού θρησκεύματος δεν έχει μεταβεί στη Συρία και στο Ιράκ για να πολεμήσει στις γραμμές του ISIS. Αντιθέτως, είναι πολλοί οι μουσουλμάνοι πολίτες ευρωπαϊκών χωρών που το έχουν κάνει.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, οι διεξοδικές έρευνες των αρμοδίων υπηρεσιών δεν έχουν εντοπίσει οργανωμένους πυρήνες που να σχεδιάζουν τρομοκρατική επιχείρηση. Παραμένουν, ωστόσο, σε καθεστώς υψηλής επιφυλακής, έχοντας τα μάτια τους στραμμένα κυρίως στους εξής χώρους:
Οι τρεις χώροι
Ο πρώτος είναι οι φυλακές. Έχει παρατηρηθεί πως μουσουλμάνοι με ποινικό μητρώο ριζοσπαστικοποιούνται και δημιουργούν πυρήνες, στρατολογώντας ομόθρησκούς τους στον ισλαμικό φονταμενταλισμό και ενδεχομένως στην ισλαμική τρομοκρατία. Πάντα κατά τις ίδιες πληροφορίες, υπάρχει μια «δεξαμενή» νεαρών ισλαμιστών από όπου θα μπορούσε να προκύψει πρόβλημα.
Ο δεύτερος είναι οι δομές φιλοξενίας προσφύγων-μεταναστών και οι γκετοποιημένες περιοχές του κέντρου της Αθήνας. Οι περισσότεροι μουσουλμάνοι μετανάστες ζουν σε αστικές φτωχογειτονιές, ή σε άτυπες κοινότητες, σε χώρους, δηλαδή, που δύσκολα εποπτεύονται και δύσκολα εφαρμόζεται ο νόμος. Βιώνοντας σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητά τους, εάν υπάρχει και μία ροπή, η απόγνωση μπορεί να οδηγήσει στον ισλαμικό φανατισμό. Η αποξένωση, ο εξευτελισμός, η έλλειψη ευκαιριών και η απλή πλήξη κάνει τους νέους ιδιαίτερα ευπαθείς.
Ο τρίτος χώρος είναι οι δεκάδες άτυποι χώροι λατρείας των μουσουλμάνων στην Ελλάδα. Όπως είναι γνωστό, σε όλη την Αττική λειτουργούν ανεξέλεγκτα σε ακατάλληλους χώρους, σε υπόγεια και σε πάρκινγκ, παράνομα τζαμιά. Η προσοχή των αρχών ασφαλείας είναι στραμμένη στους ιμάμηδες με ρητορική μίσους. Εκεί –πάντα κατά τις ίδιες πηγές– γίνεται προσηλυτισμός και στη συνέχεια στρατολόγηση.
Θύλακοι στη γειτονιά
Στην Αλβανία συνελήφθησαν πριν ενάμιση χρόνο δύο ιμάμηδες στα τζαμιά τους. Εκτός από το να προπαγανδίζουν την πλέον ακραία εκδοχή του Ισλάμ, στρατολογούσαν τους πιο φανατικούς νέους και οργάνωναν τη μετάβασή τους στις εμπόλεμες περιοχές στη Μέση Ανατολή. Το φαινόμενο τέτοιων ιμάμηδων έχει προ πολλού πάψει να αποτελεί σπάνια εξαίρεση και ούτε περιορίζεται στην Αλβανία.
Σε συλλήψεις, δίκες και φυλακίσεις έχουν προχωρήσει οι αρχές στο Κόσοβο, στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και στη Βουλγαρία. Εκεί, οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί συνδέονταν περισσότερο με την τουρκική εθνική ιδεολογία, αλλά τον τελευταίο καιρό έχουν γίνει επιρρεπείς στον ισλαμικό εξτρεμισμό. Όλα τα παραπάνω μας οδηγούν στην απειλή που προκύπτει από τη γειτνίαση με τέτοιες περιοχές. Μπορεί να μην υπάρχουν επιβεβαιωμένοι θύλακοι ισλαμικής τρομοκρατίας στην ελληνική επικράτεια, αλλά υπάρχουν ακριβώς δίπλα μας.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, ιμάμηδες στρατολογούσαν άτομα από ορεινά χωριά της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Κοσόβου, της νότιας Σερβίας (Πρέσεβο) και της Αλβανίας, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως οδηγοί στα αφύλακτα συνοριακά περάσματα. Είναι αυτοί που έναντι αμοιβής βοηθάνε τζιχαντιστές που δυσκολεύονται να φθάσουν στην Ευρώπη.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η ηγεσία του ISIS, διαπιστώνοντας ότι χάνει τον έλεγχο ολοένα και περισσοτέρων εδαφών στο Ιράκ και στη Συρία, μετατοπίζει το κέντρο βάρους της δράσης στη Δύση, μέσω της οργάνωσης τρομοκρατικών επιθέσεων. Όταν έπεσε η Ράκα, η άτυπη πρωτεύουσα των τζιχαντιστών στη βορειοανατολική Συρία, η τάση αυτή προσέλαβε μεγαλύτερες διαστάσεις.
Ένας αριθμός τζιχαντιστών προσπαθεί να μεταβεί στην Ευρώπη με κάθε τρόπο και αρκετοί τα καταφέρνουν, βοηθούμενοι και από ομοϊδεάτες τους που διαθέτουν ευρωπαϊκά διαβατήρια. Το ρεύμα αυτό, σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους θυλάκους στην Ευρώπη, δημιουργούν μία βάση για τρομοκρατικές επιθέσεις.
Το ισλαμικό τρίγωνο
Είναι κοινός τόπος για τις αρχές ασφαλείας ότι η μαζική είσοδος προσφύγων-μεταναστών επέτρεψε την είσοδο στην Ευρώπη ενός σημαντικού αριθμού ισλαμιστών, οι οποίοι ήταν ήδη τζιχαντιστές ή βρίσκονται σε διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης και ως εκ τούτου αποτελούν δεξαμενή για στρατολόγηση στην ισλαμική τρομοκρατία.
Από εκεί θα προέλθουν οι μελλοντικές επιθέσεις του ΙSIS στην Ευρώπη. Οι εξτρεμιστές ισλαμιστές προσπαθούν να δημιουργήσουν στα Βαλκάνια ένα «ισλαμικό τρίγωνο», με πλευρές τους μουσουλμάνους της Βοσνίας, τους Αλβανούς (Αλβανία, Κόσοβο, ΠΓΔΜ και νότια Σερβία) και τους μουσουλμάνους στη νοτιοδυτική Βουλγαρία. Όπως είναι προφανές, μία τέτοια εξέλιξη δεν πρόκειται να αφήσει ανεπηρέαστη την Ελλάδα.
Αυτός είναι ένας πρόσθετος λόγος που το ενδιαφέρον των ελληνικών αλλά και ξένων υπηρεσιών ασφαλείας είναι στραμμένο το τελευταίο διάστημα στο Κόσοβο και στην Αλβανία. Κλιμάκια πρακτόρων αναζητούν στοιχεία τόσο για την εκπαίδευση τζιχαντιστών σε στρατόπεδα του Κοσόβου, όσο και για το λαθρεμπόριο όπλων από Αλβανία και Βουλγαρία με τελικό αποδέκτη φανατικούς ισλαμιστές.
Δίκτυο πληροφοριών
Οι ελληνικές υπηρεσίες ασφαλείας εστιάζουν την προσοχή τους κυρίως στην ελληνική επικράτεια, παρακολουθώντας άτομα και χώρους όπου παρατηρείται συγκέντρωση φανατικών ισλαμιστών, σχεδόν αποκλειστικά σουνιτών. Προτεραιότητα των ερευνών είναι οι μετανάστες από Ασία και Αφρική, παλαιοί και νέοι.
Επίσης, ελέγχονται και οι διερχόμενοι, ακόμα και όσοι έχουν ευρωπαϊκό διαβατήριο. Η εμπειρία δείχνει ότι ελλοχεύει κίνδυνος σε όσους μετακινούνται προς την Ευρώπη, περνώντας από σειρά χωρών. Σύμφωνα με πληροφορημένες πηγές, έχει στηθεί ένα δίκτυο συλλογής πληροφοριών, ενώ όταν απαιτείται διεξάγονται και μικρής κλίμακας προληπτικές επιχειρήσεις σε χώρους-κλειδιά.
Προσοχή δίνεται και στην παρακολούθηση όλων των κινήσεων που συνδέονται με την ανέγερση του χωρίς μιναρέ τεμένους στον Βοτανικό, χωρητικότητας 350 ατόμων. Οι αρμόδιες αρχές επιδιώκουν εξαρχής να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο το τέμενος να μετατραπεί σε κέντρο προσηλυτισμού.
Όπως ομολογεί και αρμόδιος παράγοντας, τη στιγμή που κυοφορούνται εξελίξεις στα βόρεια και ενδέχεται να αυξηθούν οι προσφυγικές-μεταναστευτικές ροές στο Αιγαίο, τα σύνορά μας (χερσαία και τα θαλάσσια) παραμένουν σε μεγάλο βαθμό “ανοχύρωτα”. Αφενός, επειδή η στελέχωση των αρμοδίων υπηρεσιών είναι κατώτερη των αναγκών, αφετέρου επειδή η γεωμορφία δεν αφήνει πολλά περιθώρια αποτελεσματικού ελέγχου.
