Γράφει: Πάνος Σπαγόπουλος
Έγγραφα με τα οποία η Άγκυρα είχε διατάξει έρευνα κατά Αμερικανών αξιωματούχων αλλά και κατά της Lockheed Martin για το ρόλο που φέρεται να έπαιξαν κατά τη διάρκεια της απόπειρας πραξικοπήματος του Ιουλίου του 2016, ήρθαν στο φως της δημοσιότητας.
Τα έγγραφα έφερε στη δημοσιότητα το Nordic Monitor.
Σύμφωνα με αυτά ο Serdar Coşkun, Τούρκος εισαγγελέας στην Άγκυρα είχε παραγγείλει τη σχετική εισαγγελική έρευνα στις 27 Ιουλίου του 2016, 12 ημέρες μετά την εκδήλωση της απόπειρας του πραξικοπήματος.
Με εντολή του, το γενικό Επιτελείο έδωσε στην Εισαγγελία όλα τα έγγραφα συναντήσεων εκπροσώπων της τουρκικής Αεροπορίας και της Lockheed Martin στις 12 και 13 Ιουλίου, λίγο πριν δηλαδή την απόπειρα του πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου.
Τα έγγραφα παρέδωσε την 1η Αυγούστου ο ταξίαρχος Dinçer Ural και αυτά περιείχαν πληροφορίες για τις συναντήσεις της LM με τους Τούρκους στο υπουργείο Άμυνας, αλλά το περιεχόμενο τους σχετιζόταν με προγράμματα αναβάθμισης των F-16.
Σύμφωνα με αυτά στη συνάντηση της 12ης Ιουλίου συζητήθηκε το θέμα της αναβάθμισης των ραντάρ των μαχητικών F-16 block 30. Η Τουρκία φαίνεται πως ήθελε την αντικατάσταση του μηχανικού APG-68(V)5 με ένα νέο τεχνολογίας AESA και μάλιστα οι συζητήσεις αυτές είχαν ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο του 2013. Σημειώνεται πως τα F-16 block 30 της ΤΗΚ είχαν μείνει εκτός του προγράμματος αναβάθμισης CCIP που είχαν υποβληθεί τα υπόλοιπα μαχητικά.
Από αμερικανικής πλευράς στις τότε συναντήσεις είχαν μετάσχει οι John Philbin, επικεφαλής του γραφείου προγραμμάτων του F-16 και ο Randy Bulkard επίσης από το ίδιο γραφείο. Από τουρκικής πλευράς είχε συμμετάσχει ο ταξίαρχος Kadircan Kottaş.
Στη συνάντηση αυτή η τουρκική Αεροπορία είχε εκφράσει την έντονη επιθυμία της για την αναβάθμιση του ραντάρ σε AESA με τους Αμερικανούς να τους εξηγούν τις διαδικασίες και την πρόθεσή τους να μεσολαβήσουν μεταξύ τουρκικής Αεροπορίας και Raytheon ( σημ. γεγονός που υποδεικνύει ότι τότε ενδιαφέρονταν για το RACR και όχι το SABR της Northrop Grumman που θα εξοπλίσει τα ελληνικά F-16) για να διευκολυνθεί η άρση περιορισμών μεταφοράς τεχνολογίας της αμερικανικής κυβέρνησης.
Μάλιστα ο Philbin είχε προτείνει στους Τούρκους να μιλήσουν πρώτα με τη Raytheon πριν εκδώσουν σχετικό RfI.
Οι Τούρκοι όμως ήθελαν και πρόγραμμα SLEP για τα 35 block 30 με την τιμή που τους έδωσαν οι Αμερικανοί να ανέρχεται στα 738 εκατ. $ αλλά είναι άγνωστο εάν επρόκειτο μόνο για το SLEP ή και για άλλες αναβαθμίσεις.
Η Τούρκοι ήθελαν καλύτερη τιμή και έτσι παρουσιάστηκαν και άλλες λύσεις στη συνάντηση αυτή της 12ης Ιουλίου.
Στη συνάντηση της 13ης Ιουλίου που απασχόλησε επίσης την τουρκική Εισαγγελία μετείχαν Τούρκοι και Αμερικανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι (σημ. πιθανότατα από τον SSM της Τουρκίας) όπως και εκπρόσωποι της Lockheed Martin. Αντικείμενο της συζήτησης ήταν η τουρκική απαίτηση για την δημιουργία ενός κέντρου ολοκλήρωσης SEL (System Integration Lab) και επαναπρογραμματισμού ICR (In-Country Reprogramming) όλων των μερών των F-16 που κατασκευάζονταν στην Τουρκία.
Στη συνάντηση είχαν μετάσχει
Από πλευράς ΗΠΑ:
-Ο Greg Byrnes επικεφαλής του γραφείου της LM στην Τουρκία
– Ο Tom Crumb μηχανικός συστημάτων της LM, ενώ παρών ήταν και ο Philbin.
Από τουρκικής πλευράς παρόντες ήταν ο αντιπτέραρχος Köksal Essoy του γραφείου προγραμμάτων, και ο Selçuk Cumhur Kabasakal επικεφαλής του γραφείου διαχείρισης του F-16 του υπουργείου Άμυνας.
Και οι δύο συναντήσεις έγιναν στο γραφείο αμυντικής συνεργασίας (ODC-T), που είχε ιδρυθεί από το 1947 και έκτοτε είχε αλλάξει δύο φορές την ονομασία του. Η τουρκική Αεροπορία είχε ειδοποιήσει το υπουργείο Άμυνας για τις συναντήσεις από τις; 16 Ιουνίου του 2016.
Και οι δύο αυτές συναντήσεις είχαν αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης εισαγγελικής έρευνας.
Στις 20 Ιουλίου ένας Τούρκος με το όνομα Sarper Kaya Yazgünoğlu ο οποίος τότε υπηρετούσε στη μονάδα φύλαξης της βάσης που φιλοξενούσε το γραφείο ODC-T είχε πει στους ανακριτές ότι υποψιαζόταν ότι αυτές οι συναντήσεις είχαν σχέση με το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου.
Τελικά όμως όλες οι συναντήσεις ήταν απόλυτα νόμιμες και είχαν πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο συμφωνίας ΗΠΑ-Τουρκίας της 30ης Μαρτίου του 2005 για την διατήρηση του στόλου των τουρκ9ικών F-16 σε επιχειρησιακή κατάσταση, μέσω προγραμμάτων αναβαθμίσεων και συντηρήσεων.
Έκτοτε δεν έγινε γνωστό τι απέγινε η ανάκριση της Εισαγγελίας και αν ο Εισαγγελέας Coşkun απήγγειλε κατηγορίες και σε ποιους.
Αυτό που αποδεικνύεται, όπως είναι ότι οι συναντήσεις αφορούσαν θέματα ρουτίνας για την συνεργασία της LockMar με την ΤΗΚ για την συνεχή υποστήριξη και αναβάθμιση των τουρκικών F-16 και δεν είχαν σε τίποτα να κάνουν με το πραξικόπημα.
Ήταν όμως τέτοια η σύγχυση των ημερών εκείνων και το κυνήγι κατά του FETO που είχε εξαπολυθεί και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, που η τουρκική Εισαγγελία πήρε την κατάθεση ενός φρουρού που νόμιζε ότι επρόκειτο για συνεννόηση της τουρκικής Αεροπορίας και των ΗΠΑ για την απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ερντογάν, όπου συζήτησαν λεπτομέρειες του πραξικοπήματος υπό την κάλυψη μιας συνάντησης ρουτίνας.
Η εισαγγελική εντολή του Serdar Coşkun για τις συζητήσεις ΗΠΑ και Τουρκίας για την αναβάθμιση των τουρκικών F-16.
Το έγγραφο αποστολής στην εισαγγελία όλων των πρακτικών της συζήτησης Lockheed Martin και ΤΗΚ για τα F-16.
Η λίστα όσων συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις
Η ειδοποίηση της τουρκικής Αεροπορίας προς το τουρκικό ΓΕΕΘΑ αναφορικά με τις επικείμενες συζητήσεις στο ODC-T
