Το 2026 ως έτος καμπής
Από το απλό έγγραφο στο EUDI Wallet, στα ψηφιακά διαπιστευτήρια και στην επαλήθευση των χαρακτηριστικών του προσώπου
Δεν αλλάζει απλώς η μορφή της ταυτότητάς μας. Αλλάζει σταδιακά ο τρόπος με τον οποίο θα αποδεικνύουμε ποιοι είμαστε, ποια χαρακτηριστικά διαθέτουμε και τι δικαιούμαστε στον ψηφιακό κόσμο. Στο πρώτο μέρος εξετάζουμε τη μετάβαση από την ηλεκτρονική ταυτότητα στο Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας (EUDI Wallet), τη σχέση του με το ελληνικό Gov.gr Wallet και τη νέα εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας. Βλέπουμε τι ακριβώς θα μπορεί να περιέχει το νέο ψηφιακό οικοσύστημα, ποιες εγγυήσεις προστασίας προβλέπονται και γιατί το 2026 αποτελεί πραγματικό έτος καμπής. Και καταλήγουμε στο ερώτημα που ανοίγει το δεύτερο μέρος: όταν ολοένα περισσότερες λειτουργίες συγκεντρώνονται σε μία ψηφιακή υποδομή, πόσο πραγματικά ελεύθερος θα παραμένει εκείνος που επιλέγει να μη τη χρησιμοποιεί;
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, όταν μιλούσαμε για «ψηφιακή ταυτότητα», οι περισσότεροι φαντάζονταν απλώς την ηλεκτρονική εκδοχή της γνωστής αστυνομικής ταυτότητας: ένα έγγραφο που αντί να βρίσκεται μόνο στο πορτοφόλι μας θα μπορούσε να εμφανίζεται και στην οθόνη του κινητού μας. Αυτή η εικόνα είναι πλέον ανεπαρκής.
Το 2026 αποτελεί έτος καμπής, επειδή στην Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκληρώνεται σταδιακά η μετάβαση από το απλό ηλεκτρονικό έγγραφο ταυτοποίησης σε κάτι πολύ ευρύτερο: το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας (European Digital Identity Wallet – EUDI Wallet).
Η διαφορά δεν είναι απλώς τεχνική. Η ψηφιακή ταυτότητα απαντά κυρίως στο ερώτημα: «Ποιος είσαι;» Το ψηφιακό πορτοφόλι φιλοδοξεί να μπορεί να απαντά και σε πολλά άλλα: «Ποιος είσαι; Πόσων ετών είσαι; Τι άδεια διαθέτεις; Ποιο είναι το επαγγελματικό ή εκπαιδευτικό προσόν σου; Τι δικαιούσαι; Ποιο χαρακτηριστικό σου πρέπει να αποδειχθεί για τη συγκεκριμένη συναλλαγή;»
Ακριβώς αυτή η μετάβαση είναι που πρέπει να κατανοήσουμε.
1. Από το έγγραφο στην ψηφιακή υποδομή
Η παραδοσιακή αστυνομική ταυτότητα είναι ένα συγκεκριμένο έγγραφο. Περιέχει ορισμένα στοιχεία και χρησιμοποιείται όταν χρειάζεται να αποδείξουμε την ταυτότητά μας.
Το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας είναι διαφορετικής φύσεως. Πρόκειται για ένα ψηφιακό περιβάλλον στο οποίο μπορούν να συνδέονται η ταυτότητα του προσώπου και διάφορα ηλεκτρονικά αποδεικτικά χαρακτηριστικών.
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Ένας νέος θέλει να αποδείξει ότι είναι άνω των 18 ετών. Σήμερα, συνήθως δείχνει την ταυτότητά του. Έτσι, όμως, αποκαλύπτει πολύ περισσότερα από όσα χρειάζονται: ονοματεπώνυμο, ακριβή ημερομηνία γεννήσεως, φωτογραφία κ.ά. Στη λογική του νέου ευρωπαϊκού συστήματος, θα μπορεί θεωρητικά να αποδεικνύει μόνο: «Είμαι άνω των 18 ετών». Χωρίς να γνωστοποιεί αναγκαστικά τα υπόλοιπα στοιχεία του.
Αυτό ονομάζεται επιλεκτική γνωστοποίηση και αποτελεί μία από τις βασικές εγγυήσεις προστασίας της ιδιωτικότητας που προβλέπει η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα δεδομένα θα κοινοποιούνται με επιλογή του χρήστη και ότι το πορτοφόλι σχεδιάζεται ώστε ο πολίτης να ελέγχει ποια στοιχεία γνωστοποιεί. [1]
Η αρχή αυτή είναι θετική. Δεν εξαλείφει όμως το βασικό ερώτημα: Τι θα συμβεί όταν η χρήση αυτής της υποδομής γίνει στην πράξη προϋπόθεση πρόσβασης σε ολοένα περισσότερες υπηρεσίες;
2. Τι θα μπορεί να βρίσκεται μέσα στο ψηφιακό πορτοφόλι;
Εδώ βρίσκεται η ουσία της αλλαγής.
Το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι δεν σχεδιάζεται απλώς για να «βάλουμε την ταυτότητα στο κινητό». Οι ευρωπαϊκές πιλοτικές εφαρμογές έχουν ήδη δοκιμάσει ή δοκιμάζουν χρήσεις όπως κινητή άδεια οδήγησης, εκπαιδευτικά και επαγγελματικά προσόντα, υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας, ηλεκτρονικές πληρωμές, πιστοποιητικά και άλλα διαπιστευτήρια. [2]
Ας φανταστούμε λοιπόν έναν πολίτη του αύριο. Μπαίνει σε μια υπηρεσία και πρέπει να αποδείξει την ταυτότητά του. Χρησιμοποιεί το πορτοφόλι. Θέλει να νοικιάσει αυτοκίνητο. Μέσω του ίδιου περιβάλλοντος αποδεικνύει ότι διαθέτει έγκυρη άδεια οδηγήσεως. Κάνει αίτηση για εργασία. Μπορεί να παρουσιάσει ένα πιστοποιημένο εκπαιδευτικό ή επαγγελματικό προσόν. Χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι ενήλικος. Παρουσιάζει μόνο την ψηφιακή βεβαίωση ότι είναι άνω των 18.
Το κρίσιμο λοιπόν είναι ότι η ταυτότητα μετατρέπεται σταδιακά από αυτοτελές έγγραφο σε κεντρικό σημείο ενός οικοσυστήματος ψηφιακών διαπιστευτηρίων.
3. Και πού βρισκόμαστε σήμερα;
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 2024/1183, που τροποποίησε το πλαίσιο eIDAS, προβλέπει τη δημιουργία των Ευρωπαϊκών Πορτοφολιών Ψηφιακής Ταυτότητας.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κάθε κράτος-μέλος πρέπει να διαθέσει τουλάχιστον ένα Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας έως το τέλος του 2026. [3] Γι’ αυτό το 2026 έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν βρισκόμαστε πλέον στη φάση μιας θεωρητικής ευρωπαϊκής πρότασης.
Μόλις στις 7 Απριλίου 2026 η Επιτροπή εξέδωσε νέο εκτελεστικό Κανονισμό σχετικά με τις προδιαγραφές για την εξ αποστάσεως εγγραφή και ταυτοποίηση του χρήστη στο Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι. Ο Κανονισμός αναφέρεται ρητά στη σύνδεση των προσωπικών δεδομένων ταυτοποίησης του χρήστη με το πορτοφόλι και με τη συσκευή στην οποία αυτό εγκαθίσταται. [4]
Και τον Ιούλιο του 2026 εκδόθηκε ακόμη ένας εκτελεστικός Κανονισμός, με πρόσθετες τεχνικές προδιαγραφές. Προβλέπονται, μεταξύ άλλων, κανόνες για περιπτώσεις στις οποίες ζητείται η εικόνα προσώπου του χρήστη, με μηχανισμούς προειδοποίησης, καταγραφής της συναλλαγής και ειδικής συγκατάθεσης όταν γνωστοποιούνται βιομετρικά δεδομένα. [5]
Άρα το σύστημα αποκτά πλέον όχι μόνο νομικό πλαίσιο αλλά και συγκεκριμένη τεχνική αρχιτεκτονική.
4. Η Ελλάδα έχει ήδη δημιουργήσει το δικό της «προθάλαμο»
Για τον Έλληνα πολίτη όλα αυτά δεν είναι τόσο μακρινά όσο ίσως φαίνονται.
Υπάρχει ήδη το Gov.gr Wallet.
Αρχικά χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την ψηφιακή ταυτότητα και την άδεια οδήγησης.
Σήμερα όμως η λειτουργία του έχει διευρυνθεί εντυπωσιακά.
Στην εφαρμογή υπάρχουν ή παρέχονται δυνατότητες που αφορούν, μεταξύ άλλων, ταυτότητα, άδεια οδήγησης, ακαδημαϊκή ταυτότητα, κάρτα αναπηρίας, ασφαλιστική ικανότητα, στοιχεία οχήματος, εισιτήρια αθλητικών αγώνων, έγγραφα και μηνύματα της προσωπικής θυρίδας, πρόσβαση σε υπηρεσίες του gov.gr και προβολή του Προσωπικού Αριθμού. [6]
Και στις 13 Ιουλίου 2026 προστέθηκε ακόμη ένα σημαντικό έγγραφο: το ελληνικό διαβατήριο.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το διαβατήριο έγινε το 13ο έγγραφο που εντάσσεται στο Gov.gr Wallet. Μέχρι τότε είχαν ήδη αποθηκευθεί στην εφαρμογή περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια δελτία ταυτότητας και σχεδόν 2 εκατομμύρια άδειες οδήγησης. [7]
Πρέπει πάντως να κάνουμε μία σημαντική διάκριση:
Το σημερινό Gov.gr Wallet δεν ταυτίζεται νομικά και τεχνικά με το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας.
Δείχνει όμως πολύ παραστατικά τη γενικότερη κατεύθυνση: ολοένα περισσότερα έγγραφα, πιστοποιήσεις και λειτουργίες συγκεντρώνονται σε ένα ψηφιακό περιβάλλον του κινητού τηλεφώνου.
5. Το χαρακτηριστικό παράδειγμα της επαλήθευσης ηλικίας
Ίσως το καλύτερο παράδειγμα για να αντιληφθούμε προς τα πού πηγαίνει το σύστημα είναι η νέα ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας (age verification).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί πλέον τα κράτη-μέλη να διαθέσουν την εφαρμογή έως το τέλος του 2026.
Και η Ελλάδα είναι μία από τις πρώτες χώρες —μαζί με τη Δανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία— που συμμετέχουν στην εφαρμογή της συγκεκριμένης τεχνικής λύσης. [8] Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, ωστόσο, η περίπτωση της Γαλλίας. Παρότι η χώρα συμμετέχει στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, το Γαλλικό Συνταγματικό Συμβούλιο, με απόφαση της 14ης Αυγούστου 2026, ακύρωσε τον νόμο που απαγόρευε την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα στους κάτω των 15 ετών. Δεν απέρριψε καθεαυτή την τεχνολογία επαλήθευσης ηλικίας· έκρινε όμως ότι η γενικευμένη εφαρμογή της, που θα υποχρέωνε ακόμη και τους ενηλίκους να αποδεικνύουν την ηλικία τους, χωρίς επαρκείς εγγυήσεις προστασίας της ιδιωτικής ζωής, παραβίαζε θεμελιώδεις συνταγματικές ελευθερίες. Η απόφαση αποτελεί ίσως την πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή δικαστική προειδοποίηση ότι η προστασία των ανηλίκων δεν μπορεί να μετατραπεί χωρίς αυστηρούς όρους σε μηχανισμό καθολικής ψηφιακής επαλήθευσης του πληθυσμού.
Πώς θα λειτουργεί;
Έστω ότι ένας διαδικτυακός τόπος επιτρέπεται μόνο σε ενηλίκους.
Δεν χρειάζεται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, να στείλει ο πολίτης στον ιστότοπο ολόκληρη την ταυτότητά του.
Η εφαρμογή θα μπορεί να δημιουργήσει μια απόδειξη ηλικίας (proof of age).
Η διαδικτυακή υπηρεσία θα λαμβάνει ουσιαστικά την απάντηση:
ΝΑΙ — ο συγκεκριμένος χρήστης είναι άνω των 18.
Όχι αναγκαστικά το όνομά του.
Όχι την ημερομηνία γεννήσεώς του.
Όχι τον αριθμό ταυτότητας.
Η Επιτροπή αναφέρει μάλιστα ότι η απόδειξη ηλικίας μπορεί να δημιουργηθεί με βάση εθνική ηλεκτρονική ταυτότητα, διαβατήριο ή δελτίο ταυτότητας, ακόμη και με άλλους τρόπους ενεργοποίησης. [9]
Αυτό αποτελεί πράγματι μια ενδιαφέρουσα εφαρμογή της αρχής της ελαχιστοποίησης των δεδομένων.
Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια εξαιρετικής σημασίας.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξηγεί ότι η λύση επαλήθευσης ηλικίας βασίζεται στις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές με το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας και λειτουργεί ουσιαστικά ως πρώιμη εφαρμογή πριν από την πλήρη ανάπτυξη των ευρωπαϊκών πορτοφολιών. [10]
Επομένως, η επαλήθευση ηλικίας δεν είναι ένα εντελώς άσχετο τεχνικό έργο.
Είναι ένα πρώτο πρακτικό παράδειγμα του νέου οικοσυστήματος.
6. Από το «ποιος είσαι» στο «ποιο χαρακτηριστικό σου αποδεικνύεις»
Εδώ βρίσκεται ίσως η βαθύτερη αλλαγή.
Στον φυσικό κόσμο έχουμε διάφορα ανεξάρτητα έγγραφα.
Άλλη είναι η ταυτότητα.
Άλλο το δίπλωμα.
Άλλο το πτυχίο.
Άλλη μια επαγγελματική άδεια.
Άλλο ένα πιστοποιητικό.
Το ψηφιακό πορτοφόλι δημιουργεί τη δυνατότητα όλα αυτά να λειτουργούν ως ψηφιακά διαπιστευτήρια (digital credentials) που συνδέονται με το ίδιο φυσικό πρόσωπο.
Και αυτό έχει δύο όψεις.
Η πρώτη είναι αναμφίβολα η ευκολία.
Ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να μεταφέρει πλήθος εγγράφων ούτε να αποκαλύπτει κάθε φορά περισσότερες πληροφορίες από όσες απαιτούνται.
Η δεύτερη όμως είναι θεσμικά πολύ σοβαρότερη.
Δημιουργείται για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκή κλίμακα μια κοινή υποδομή μέσω της οποίας μπορεί να πραγματοποιείται η ψηφιακή απόδειξη της ταυτότητας και πολλών χαρακτηριστικών του ίδιου προσώπου.
7. Θα είναι υποχρεωτικό;
Εδώ χρειάζεται μεγάλη ακρίβεια.
Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός ορίζει ότι η χρήση του Ευρωπαϊκού Πορτοφολιού από το φυσικό πρόσωπο είναι εθελοντική.
Δεν πρέπει λοιπόν να γράψουμε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστά υποχρεωτικό το ψηφιακό πορτοφόλι». Αυτό, με τα σημερινά δεδομένα, θα ήταν ανακριβές.
Υπάρχει όμως μια άλλη διάσταση.
Ο ίδιος Κανονισμός προβλέπει ότι όταν ένας δημόσιος φορέας απαιτεί ηλεκτρονική ταυτοποίηση για την πρόσβαση σε διαδικτυακή υπηρεσία, πρέπει να δέχεται και το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας.
Αντίστοιχες υποχρεώσεις αποδοχής προβλέπονται υπό προϋποθέσεις και για μεγάλους ιδιωτικούς φορείς σε τομείς όπως οι τράπεζες, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, η ενέργεια, οι μεταφορές, η εκπαίδευση και άλλοι. [11]
Εδώ επομένως πρέπει να διακρίνουμε δύο διαφορετικά πράγματα:
άλλο η υποχρεωτική χρήση από τον πολίτη και άλλο η υποχρεωτική αποδοχή από τον πάροχο υπηρεσίας.
Το πρώτο δεν προβλέπεται σήμερα ως γενικός κανόνας.
Το δεύτερο προβλέπεται σε σημαντικό εύρος.
Ακριβώς όμως επειδή το οικοσύστημα της αποδοχής διευρύνεται, γεννάται το κρίσιμο πολιτικό ερώτημα:
θα εξακολουθεί στην πράξη ο πολίτης που δεν χρησιμοποιεί ψηφιακό πορτοφόλι να έχει ισότιμη και λειτουργική εναλλακτική πρόσβαση;
8. Η διαφορά ανάμεσα στη νομική και την πραγματική προαιρετικότητα
Ας πάρουμε ένα απλό υποθετικό παράδειγμα.
Έστω ότι ο νόμος λέει:
«Το ψηφιακό πορτοφόλι είναι προαιρετικό».
Αν όμως στο μέλλον μια τράπεζα, ένας τηλεπικοινωνιακός πάροχος, μια δημόσια υπηρεσία, ένα πανεπιστήμιο ή μια διαδικτυακή πλατφόρμα οργανώσει τις υπηρεσίες της με τρόπο που καθιστά το πορτοφόλι τον μοναδικό εύκολο και άμεσο τρόπο πρόσβασης, τότε τι ακριβώς σημαίνει «προαιρετικό»;
Τυπικά, μπορεί να παραμένει προαιρετικό.
Πρακτικά όμως ο μη χρήστης μπορεί να βρίσκεται σε ολοένα δυσμενέστερη θέση.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να επικεντρωθεί από τώρα η δημόσια συζήτηση.
Η πραγματική ελευθερία επιλογής δεν εξασφαλίζεται μόνο με μία διάταξη που γράφει ότι «η χρήση είναι εθελοντική».
Εξασφαλίζεται εφόσον υπάρχει πραγματικά διαθέσιμη, ισότιμη και μη τιμωρητική εναλλακτική λύση.
9. Γιατί το 2026 είναι πράγματι έτος καμπής
Αν δούμε όλες αυτές τις εξελίξεις μαζί, η εικόνα γίνεται σαφέστερη.
Το 2026:
- τα κράτη-μέλη προχωρούν προς τη διάθεση των Ευρωπαϊκών Πορτοφολιών Ψηφιακής Ταυτότητας,
- ολοκληρώνονται κρίσιμες τεχνικές και κανονιστικές προδιαγραφές,
- δημιουργούνται εθνικά μητρώα των φορέων που θα ζητούν δεδομένα από τα πορτοφόλια,
- η επαλήθευση ηλικίας εισέρχεται στην πρακτική εφαρμογή,
- η Ελλάδα συμμετέχει στην πρώτη ομάδα χωρών που προωθούν αυτή τη λύση,
- και το ελληνικό Gov.gr Wallet συγκεντρώνει ήδη ολοένα περισσότερα δημόσια έγγραφα, λειτουργίες και στοιχεία του πολίτη.
Δεν πρόκειται λοιπόν για μία ακόμη εφαρμογή κινητού τηλεφώνου.
Διαμορφώνεται μια νέα αρχιτεκτονική ψηφιακής σχέσης πολίτη, κράτους και ιδιωτικών υπηρεσιών.
10. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η τεχνολογία είναι «καλή» ή «κακή»
Θα ήταν λάθος να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα τεχνοφοβικά.
Η δυνατότητα, για παράδειγμα, να αποδεικνύει κάποιος ότι είναι άνω των 18 χωρίς να αποκαλύπτει ολόκληρη την ταυτότητά του είναι, από την άποψη της προστασίας προσωπικών δεδομένων, καλύτερη από το να παραδίδει φωτοαντίγραφο της ταυτότητάς του.
Η επιλεκτική γνωστοποίηση μπορεί επίσης να μειώσει την άσκοπη διασπορά προσωπικών δεδομένων.
Το πρόβλημα βρίσκεται αλλού.
Όσο περισσότερες λειτουργίες της κοινωνικής, διοικητικής και οικονομικής ζωής μεταφέρονται σε μια ενιαία ψηφιακή αρχιτεκτονική ταυτοποίησης και πιστοποίησης, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η απάντηση σε τέσσερα ερωτήματα:
Ποιος ελέγχει την υποδομή;
Ποια δεδομένα μπορούν να ζητούνται και από ποιον;
Μπορεί ο πολίτης πραγματικά να αρνηθεί;
Και κυρίως: τι συμβαίνει στον πολίτη που επιλέγει να παραμείνει εκτός;
Αυτό το τελευταίο ερώτημα είναι το θεμελιώδες.
11. Η κόκκινη γραμμή: δικαίωμα και εκτός ψηφιακού πορτοφολιού
Η Ευρώπη μπορεί να κατασκευάσει το ασφαλέστερο ψηφιακό πορτοφόλι στον κόσμο.
Μπορεί να θεσπίσει επιλεκτική γνωστοποίηση.
Μπορεί να εφαρμόσει αυστηρή ελαχιστοποίηση δεδομένων.
Μπορεί να πιστοποιήσει τεχνικά τις εφαρμογές.
Όλα αυτά είναι σημαντικά.
Αλλά δεν απαντούν στο θεμελιώδες δημοκρατικό ερώτημα:
θα έχει ο Ευρωπαίος πολίτης το δικαίωμα να ζει, να συναλλάσσεται, να εργάζεται, να ταξιδεύει και να επικοινωνεί με το κράτος χωρίς να είναι υποχρεωμένος να χρησιμοποιεί ένα ενιαίο ψηφιακό πορτοφόλι;
Εδώ βρίσκεται η πραγματική κόκκινη γραμμή.
Γιατί η ελευθερία δεν κρίνεται από το πόσο εύχρηστο είναι το ψηφιακό μέσο.
Κρίνεται από το αν μπορείς να πεις «όχι, ευχαριστώ» χωρίς να χάσεις δικαιώματα.
Το 2026 λοιπόν μπορεί πράγματι να μείνει στην ιστορία ως έτος καμπής.
Όχι επειδή απλώς αντικαθίσταται ένα κομμάτι πλαστικού από μια εφαρμογή στο κινητό.
Αλλά επειδή περνάμε βαθμιαία από την ψηφιοποίηση της ταυτότητας στην ψηφιοποίηση της ίδιας της σχέσης του προσώπου με τις υπηρεσίες, τα δικαιώματα και τις συναλλαγές του.
Και γι’ αυτό η συζήτηση που πρέπει να αρχίσει τώρα δεν είναι εάν θα υπάρξει ψηφιακό πορτοφόλι.
Αυτό έχει ήδη αποφασιστεί και υλοποιείται.
Η μεγάλη συζήτηση είναι διαφορετική:
Θα υπάρχει πάντοτε δίπλα στο ψηφιακό μονοπάτι και ένας πραγματικός, λειτουργικός, ισότιμος μη ψηφιακός δρόμος;
Από την απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα κριθεί αν ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα παραμείνει ένα εργαλείο στην υπηρεσία του ανθρώπου ή αν, αντιθέτως, ο άνθρωπος θα αναγκαστεί κάποτε να προσαρμόσει την ελευθερία του στις απαιτήσεις του συστήματος.
Παραπομπές
[1] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Q&A Digital Identity. Η Επιτροπή αναφέρει ότι η κοινοποίηση προσωπικών δεδομένων μέσω του πορτοφολιού γίνεται κατ’ επιλογή του πολίτη και περιγράφει τις προβλεπόμενες εγγυήσεις ασφάλειας και ιδιωτικότητας.
[2] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, EU Digital Identity Wallet Toolbox process. Οι πιλοτικές εφαρμογές περιλαμβάνουν κινητή άδεια οδήγησης, ηλεκτρονική υγεία, πληρωμές και εκπαιδευτικά/επαγγελματικά προσόντα.
[3] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, European Digital Identity / Q&A. Τα κράτη-μέλη οφείλουν να διαθέσουν Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας έως το τέλος του 2026.
[4] Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2026/798 της Επιτροπής, της 7ης Απριλίου 2026, σχετικά με τις προδιαγραφές και διαδικασίες για την εξ αποστάσεως εγγραφή χρηστών στα Ευρωπαϊκά Πορτοφόλια Ψηφιακής Ταυτότητας.
[5] Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1731 της Επιτροπής, της 15ης Ιουλίου 2026. Μεταξύ άλλων ρυθμίζει τεχνικές προδιαγραφές σχετικά με τη γνωστοποίηση εικόνας προσώπου, τις προειδοποιήσεις προς τον χρήστη και την προστασία βιομετρικών δεδομένων.
[6] Gov.gr, Εφαρμογή για κινητές συσκευές Gov.gr Wallet και επίσημη ιστοσελίδα Gov.gr Wallet. Η εφαρμογή περιλαμβάνει πλέον σειρά ψηφιακών εγγράφων και λειτουργιών, ενώ επιτρέπει και την προβολή του Προσωπικού Αριθμού.
[7] Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη – Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και ΤΝ, 13.7.2026, Το ελληνικό διαβατήριο εντάσσεται στα έγγραφα του Gov.gr Wallet. Το διαβατήριο χαρακτηρίζεται ως το 13ο έγγραφο της εφαρμογής και παρατίθενται στοιχεία για τον αριθμό ψηφιακών ταυτοτήτων και αδειών οδήγησης.
[8] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 29.4.2026, Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν την εφαρμογή της ΕΕ για την επαλήθευση της ηλικίας. Η Επιτροπή ζητεί διάθεση της λύσης έως το τέλος του 2026. Ελλάδα, Δανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία περιλαμβάνονται στις πρώτες χώρες εφαρμογής.
[9] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Blueprint for an age verification solution. Περιγράφεται αναλυτικά η διαδικασία δημιουργίας και παρουσίασης ανώνυμης απόδειξης ηλικίας και οι πιθανές πηγές επαλήθευσής της, όπως εθνικές ηλεκτρονικές ταυτότητες, διαβατήρια και δελτία ταυτότητας.
[10] Ευρωπαϊκή Επιτροπή, EU Digital Identity Wallet Toolbox process. Η λύση επαλήθευσης ηλικίας βασίζεται στις ίδιες τεχνικές προδιαγραφές με τα Ευρωπαϊκά Πορτοφόλια Ψηφιακής Ταυτότητας και χαρακτηρίζεται ως πρώιμη εφαρμογή πριν από την πλήρη ανάπτυξή τους.
[11] Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1183, ιδίως άρθρο 5στ (5f). Προβλέπεται αποδοχή των Ευρωπαϊκών Πορτοφολιών από δημόσιους φορείς όταν απαιτείται ηλεκτρονική ταυτοποίηση και, υπό τις προϋποθέσεις του Κανονισμού, από ιδιωτικούς φορείς σε σειρά κρίσιμων τομέων.
