Πεκίνο. Φωτογραφία αρχείου
Οι Κινεζικές και οι Αμερικάνικες κοινότητες εμπειρογνωμόνων συζητούν αναφορές ότι το Πεκίνο πρόκειται να ανταποκριθεί στις κυρώσεις των ΗΠΑ, πωλώντας το 20% του χαρτοφυλακίου των τρισεκατομμυρίων κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ. Το φάσμα των απόψεων σχετικά με το πόσο πιθανή και αποτελεσματική θα είναι αυτή η «οικονομική τιμωρία» για την Ουάσιγκτον από τον μεγαλύτερο εξωτερικό πιστωτή της είναι πολύ ευρύ.
Ανάλογα με τον πολιτικό προσανατολισμό και την ιθαγένεια όσων σχολιάζουν αυτήν την απειλή της Κίνας, οι συνέπειες της εφαρμογής της φαίνεται να είναι «μικροπράγμα που οι ΗΠΑ δεν θα δώσουν καν προσοχή» ή πραγματική αποκάλυψη στις Αμερικανικές χρηματοπιστωτικές αγορές. Το πιο πιθανό σενάριο για την ανάπτυξη γεγονότων βρίσκεται κάπου ανάμεσα σε αυτά τα άκρα, και για να κατανοήσετε την πραγματική κατάσταση, πρέπει να αφαιρέσετε ελαφρώς τις βραχυπρόθεσμες συνέπειες και να δείτε μερικές μακροπρόθεσμες τάσεις.
Η εφημερίδα με επιρροή South China Morning Post που εδρεύει στο Χονγκ Κονγκ περιγράφει την υποτιθέμενη «τιμωρία των Ηνωμένων Πολιτειών» μέσω της πώλησης μέρους των Αμερικανικών ομολόγων ως εξής: «Η Κίνα μπορεί σταδιακά να μειώσει το χαρτοφυλάκιο του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ κατά περίπου 20% σε 800 δισεκατομμύρια δολάρια καθώς το Πεκίνο συνεχίζει να ζυγίζει εντάσεις με την Ουάσινγκτον, ανέφερε την Παρασκευή η κρατική εφημερίδα Global Times. <…> Έχει συζητηθεί εδώ και πολύ καιρό στην Κίνα κατά πόσον θα πρέπει να αφαιρέσει τα ομόλογα των Ηνωμένων Πολιτειών για να βλάψει την οικονομία των ΗΠΑ, αλλά ο αυξανόμενος κίνδυνος οικονομικών κυρώσεων από την Ουάσιγκτον, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής κατάσχεσης κινεζικών περιουσιακών στοιχείων στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει αναβιώσει αυτή την σύζητηση “.
Εάν κοιτάξουμε την κατάσταση από την άποψη της άμεσης πρόκλησης άμεσης ζημίας στην αμερικανική οικονομία και στις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές αγορές, τότε (δυστυχώς) πρέπει να συμφωνήσουμε απόλυτα με τους Αμερικανούς εμπειρογνώμονες που πιστεύουν ότι η πώληση του 20% ή ακόμη και του 50% του κινεζικού χαρτοφυλακίου δεν θα είναι καταστροφή για τον Λευκό Οίκο. Ο λόγος έγκειται στα ασήμαντα μαθηματικά: το έλλειμμα του προϋπολογισμού των Ηνωμένων Πολιτειών για το 2020 μόνο εκτιμάται επίσημα από το Κογκρέσο σε 3,3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Σε αυτό το πλαίσιο – ακόμη και αν η Fed πρέπει να εκτυπώσει επιπλέον 200 δισεκατομμύρια δολάρια για να αγοράσει από την αγορά τα ίδια ομόλογα που θα πετάξουν οι Κινέζοι στην αγορά – τίποτα δεν θα αλλάξει βραχυπρόθεσμα. Το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα στην εποχή της επιδημίας Covid-19 διέπεται από έναν τρόπο που περιγράφεται καλύτερα από την ουκρανική λέγοντας «ο αχυρώνας κάηκε – καίνε και την καλύβα», και επιπλέον 200 ή και 500 δισεκατομμύρια δολάρια δεν θα αλλάξουν τίποτα. Αλλά αυτό το αμερικανικό άτρωτο είναι απατηλό εάν σταματήσετε να επικεντρώνεστε στην Ουάσιγκτον και να κοιτάξετε την κατάσταση σε υψηλότερο επίπεδο.
Όλα τα προνόμια που αποκτούν οι Ηνωμένες Πολιτείες από το δολάριο ως το κύριο νόμισμα του κόσμου σχετίζονται με δύο παράγοντες. Πρώτον, υπάρχει τεράστια ζήτηση για δολάρια εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών, και δεύτερον, οι Ηνωμένες Πολιτείες καταστρέφουν σκόπιμα εκείνους τους πολιτικούς (μερικές φορές μαζί με τις χώρες τους) που προσπαθούν να ακολουθήσουν την πορεία της αποδολαριοποίησης των σχέσεων του εξωτερικού εμπορίου τους. Μία από τις σημαντικές πηγές ζήτησης για δολάρια είναι η ζήτηση κεντρικών τραπεζών και υπουργείων οικονομικών άλλων χωρών, οι οποίες χρειάζονται αποθεματικά συναλλάγματος σε δολάρια (συνήθως με τη μορφή κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ) για να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών τους και των ξένων επενδυτών στα εθνικά τους νομίσματα. Αυτή η κατάσταση μπορεί να διατυπωθεί πολύ ωμή, αλλά ξεκάθαρα: ολόκληρη η ουσία του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος τα τελευταία 50 χρόνια έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μόνο η παρουσία ομολόγων σε δολάρια σε συναλλαγματικά αποθέματα αποτελεί εγγύηση για τη διατήρηση της αξίας ενός συγκεκριμένου εθνικού νομίσματος, και έτσι οι χώρες που επιθυμούν να έχουν ένα σταθερό νόμισμα έχουν αναγκαστεί κυριολεκτικά να δανείσουν στον προϋπολογισμό των ΗΠΑ και όχι πάντα με ευνοϊκούς όρους.
Κατά συνέπεια, οι ενέργειες της Κίνας για την απόρριψη αμερικανικών ομολόγων από τα συναλλαγματικά της αποθέματα θα είναι ζωτικής σημασίας όχι για να προκαλέσει άμεση ζημιά στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ως δείκτη διάλυσης του υφιστάμενου παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Γιατί εάν η Κίνα μπορεί να λειτουργήσει με ασφάλεια χωρίς αμερικανικά ομόλογα σε αποθέματα χρυσού και συναλλάγματος και το γιουάν δεν μετατραπεί σε κολοκύθια ταυτόχρονα με την πώληση του τελευταίου ομολόγου του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, τότε αυτό σημαίνει ότι η μεγαλύτερη οικονομία (από την άποψη της ΣΔΙΤ) στον πλανήτη και βασικός παράγοντας στο διεθνές εμπόριο σε μεγάλο βαθμό (αν και όχι εντελώς) ξεφορτώθηκε την εξάρτηση από το δολάριο. Και αυτό θα είναι ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες από οποιαδήποτε βραχυπρόθεσμη αναταραχή στην αγορά ομολόγων που μπορεί να προκύψει αμέσως μετά το Πεκίνο ανακοινώσει επίσημα την πώληση μέρους και όλου του αμερικανικού χρέους.
Είναι σημαντικό ότι ένας από τους εμπειρογνώμονες που του πήραν συνέντευξη τα Κινεζικά μέσα ενημέρωσης καταγράφει έμμεσα το γεγονός ότι το Πεκίνο εξετάζει μια τέτοια στρατηγική καταπολέμησης των Ηνωμένων Πολιτειών με την πρόσφατη ρωσική εμπειρία.
Ο αναλυτής μιας από τις παλαιότερες δυτικές χρηματοοικονομικές εταιρείες συμβούλων BCA Research εξήγησε στη South China Morning Post ότι «το Πεκίνο μπορεί να στραφεί σε (εμπειρία ) Σημείωμα συντάκτη) στην Ρωσία σχετικά με το ζήτημα της εξάρτησης από το δολάριο ΗΠΑ στο πλαίσιο των απειλών ότι οι κινεζικές τράπεζες ενδέχεται να αποκοπούν από το σύστημα πληρωμής του δολαρίου. Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας μείωσε τον όγκο των ομολόγων των Ηνωμένων Πολιτειών στα αποθεματικά της από 175 δισεκατομμύρια δολάρια το 2011 στο μηδέν », διευκρινίζοντας ότι« το Πεκίνο θα υιοθετήσει αναμφίβολα την Ρωσική εμπειρία και τις Ρωσικές στρατηγικές αντιμέτρων των ΗΠΑ.”.
Ταυτόχρονα, η Κίνα μπορεί να προσπαθήσει όχι μόνο και όχι τόσο να απαλλαγεί από την ανάγκη διατήρησης των αποθεμάτων χρυσού και συναλλάγματος σε αμερικανικά ομόλογα, αλλά και να γίνει ένας νέος «χρηματοοικονομικός πόλος» στον κόσμο, ο οποίος σταδιακά απομακρύνεται από τον απόλυτο προσανατολισμό προς το δολάριο. Όπως τονίστηκε από τον ιαπωνικό οργανισμό Nikkei, από την 1η Σεπτεμβρίου, η Κίνα θα ανοίξει πρόσβαση σε ξένους επενδυτές στην εγχώρια αγορά ομολόγων της, η οποία θα είναι ένα σημαντικό βήμα στη διεθνοποίηση του κινεζικού γιουάν. Ταυτόχρονα, υπάρχει ήδη σοβαρό ενδιαφέρον μεταξύ μεγάλων διεθνών επενδυτών να αγοράσουν κινεζικά ομόλογα. Τυπικό παράδειγμα: Ο Yves Bonzon, διευθυντής επενδύσεων στην Ελβετική Τράπεζα Juliues Baer, έγραψε πρόσφατα στους πελάτες: «Έχουμε από καιρό την άποψη ότι το οικονομικό μοντέλο της Κίνας και η αυξανόμενη επιρροή της στην παγκόσμια οικονομία απαιτούν στρατηγικές επενδύσεις σε κινεζικές μετοχές. Επεκτείνουμε τώρα αυτήν τη στρατηγική άποψη στην αγορά ομολόγων της Κίνας. <…> Οι στρατηγικές επενδύσεις σε κινεζικά ομόλογα δικαιολογούνται για διάφορους λόγους. Η αγορά κρατικών ομολόγων της Κίνας έχει γίνει μια από τις μεγαλύτερες στον κόσμο και συνεπώς περιλαμβάνεται σε έναν αυξανόμενο αριθμό κορυφαίων δεικτών ομολόγων, οι οποίοι με τη σειρά τους ενισχύουν τη ρευστότητα και τη διαφάνεια. Όπως προαναφέρθηκε, η οικονομική πολιτική της Κίνας ακολουθεί τη δική της ατζέντα, όπως και η πολιτική επιτοκίων της Κεντρικής Τράπεζας της ΛΔΚ. Μέχρι την τελευταία δεκαετία, η κινεζική κεντρική τράπεζα ακολούθησε σε μεγάλο βαθμό το προβάδισμα του Ομοσπονδιακού Αποθεματικού Συστήματος των ΗΠΑ (FRS), μεταφέροντας τα επιτόκια σε συγχρονισμό με τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της. Καθώς το επίκεντρο της Κίνας μετατοπίζεται στην ενδοχώρα, η Κεντρική Τράπεζα της ΛΔΚ όχι μόνο απελευθερώνεται από την ηγεσία των ΗΠΑ, αλλά επίσης γίνεται ηγέτης και παράδειγμα για έναν αυξανόμενο αριθμό Ασιατικών οικονομιών. “
Εάν συνεχιστεί, η αγορά ομολόγων των Ηνωμένων Πολιτειών δεν θα “χάσει χρήματα” καθόλου επειδή το επίσημο Πεκίνο θα πουλήσει το χαρτοφυλάκιο τρισεκατομμυρίων δολαρίων του, αλλά επειδή η Κίνα θα αρχίσει να τραβά τις χρηματοοικονομικές ροές που συνεχίζονται για 50 χρόνια να δίνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες απίστευτα οικονομικά προνόμια. Η διαδικασία είναι ακόμη στην αρχή και θα διαρκέσει πολλά χρόνια, αλλά η ίδια η προοπτική μιας τέτοιας εξέλιξης εκδηλώσεων φοβίζει την Ουάσιγκτον σε τέτοιο βαθμό που τόσο ο Donald Trump όσο και η ομάδα του Joe Biden καταδεικνύουν τη μέγιστη ετοιμότητά τους να καταστρέψουν την Κίνα είτε οικονομικά είτε κυριολεκτικά πριν να τελειώσει το χρηματοοικονομικό σύστημα με επίκεντρο το δολάριο. Το πρόβλημα της Ουάσιγκτον είναι ότι αυτή η προθυμία μπορεί να μην είναι αρκετή για να διατηρήσει την Αμερικανική οικονομική ηγεμονία.
