Το βότανο ανδρογραφίς η ακιδωτή (Andrographis paniculata), το οποίο στην Ελλάδα είναι γνωστό και ως “νεροϊτιά”, είναι ένα φαρμακευτικό φυτό. Έχει ιδιαίτερα πικρή γεύση, με αποτέλεσμα να είναι επίσης γνωστό και ως ο «βασιλιάς των πικρών».
Είναι ένα ετήσιο βότανο με ύψος 0,3-0,9 μέτρων.
Πειραματικά ευρήματα έχουν δείξει ότι εμφανίζει αντιβιοτικές ιδιότητες, ενώ έχει αποδειχθεί ότι δρα ηπατοπροστατευτικά.
Επίσης, οι περισσότερες κλινικές μελέτες που έχουν διενεργηθεί για αυτό το βότανο αφορούν τις ευεργετικές του επιδράσεις στο κοινό κρυολόγημα σε ενήλικες αλλά και παιδιά.
Η κύρια βιολογική του δράση είναι αντιδιαβητική, αλλά έχει επίσης αναφερθεί ότι παρουσιάζει και άλλες δράσεις όπως : αντιαγγειογενετικές, αντιβακτηριακές, αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις, ανθελονοσιακές, αντιοξειδωτικές, και ηπατοπροστατευτικές.
Η βιολογική δραστικότητα αυτού του βοτάνου προέρχεται από τις βιοενεργές ενώσεις του, με κύρια κατηγορία να είναι η ομάδα διτερπενίων λακτόνης, η οποία συμπεριλαμβάνει την ανδρογραφολίδη, η οποία εμφανίζεται σε υψηλότερες ποσότητες σε σύγκριση με όλες τις υπόλοιπες.
Άλλη ομάδα βιοενεργών ενώσεων που συναντάται στο βότανο ανδρογραφίς είναι τα φλαβονοειδή
Παραδοσιακά χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, για την αντιμετώπιση παθήσεων του ανώτερου αναπνευστικού
