Νίκος Μελέτης
Θέμα επανακαθορισμού των ευρωτουρκικών σχέσεων ανοίγει στην Ε.Ε. καθώς η ολοένα και πιο επιθετική, αλαζονική και ηγεμονική πολιτική του Τ. Ερντογάν αρχίζει πλέον και στρέφεται ευθέως όχι μόνο κατά της Ελλάδας και της Κύπρου αλλά και των συμφερόντων άλλων κρατών μελών. Την ίδια στιγμή πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν είναι διατεθειμένες να αποδεχθούν να τελούν υπό καθεστώς εκβιασμού με όχημα το μεταναστευτικό.
Μετά από μια εβδομάδα ανταλλαγής «πυρών» μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας που ξέφυγαν από τα όρια των αντιπαραθέσεων μεταξύ συμμάχων, ο γάλλος υπουργός εξωτερικών Ζαν Υβ Λε Ντριαν κάλεσε την Ε.Ε. να έχει επείγουσες διαβουλεύσεις για το μέλλον των σχέσεων της με την Τουρκία.
«Η Γαλλία θεωρεί ότι είναι σημαντικό να ανοίξει η ΕΕ, επειγόντως μια συζήτηση σε βάθος, δίχως ταμπού, χωρίς αφέλεια για τις μελλοντικές προοπτικές των σχέσεων της Ε.Ε. με την Άγκυρα» προσθέτοντας ότι η Ε.Ε. πρέπει να υπερασπιστεί σθεναρά τα δικά της συμφέροντα». Ο κ. Λε Ντριάν τόνισε ακόμη ότι «χρειαζόμαστε διευκρινήσεις για τον ρόλο που η Τουρκία προτίθεται να παίξει στην Λιβύη όπου πιστεύω ότι γινόμαστε μάρτυρες της συριοποίησης» αναφερόμενος στους Σύριους τρομοκράτες που έχουν μεταφερθεί από την Τουρκία και μάχονται στο πλευρό του Σάρατζ αλλά και στην διαιώνιση του Εμφυλίου με την εμπλοκή ξένων δυνάμεων.
Την περασμένη Κυριακή και ο αυστριακός καγκελάριος Σ. Κουρτς στην συνέντευξη του (Καθημερινή) προειδοποίησε ότι δεν μπορεί η Ε.Ε. να συνεχίζει να εκβιάζεται από την Τουρκία, εκφράζοντας την ενόχληση αλλά και ανησυχία και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, από την επιθετική πολιτική που ακολουθεί η Τουρκία και για την εργαλειοποίηση εκ μέρους της, του μεταναστευτικού.
Την ώρα που η Τουρκία περιμένει την ανάληψη της προεδρίας της ευνοϊκότερης αντιμετώπισης στην ικανοποίηση των απαιτήσεων της για κατάργηση των θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες, αναβάθμιση και διεύρυνση της Τελωνειακής Ένωσης, πρόσθετα κονδύλια για το μεταναστευτικό , δημιουργούνται αντίρροπες δυνάμεις που δεν έχουν σκοπό να επιτρέψουν στην Α. Μέρκελ να διαπραγματευθεί με τον Τ. Ερντογαν σαν να μην συμβαίνει τίποτα.
Στην ατζέντα των Ευρωπαίων δεν είναι μόνο οι διαμαρτυρίες της Κύπρου που έχει πετύχει σε πρώτη φάση την έκδοση απόφασης για κυρώσεις, αλλά θα προστεθεί και η ελληνική πίεση για τις διαρκείς απειλές παραβίασης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας σε περιοχή που αφορά υφαλοκρηπίδα ευρωπαϊκής χώρας αλλά και η ευρωπαϊκή απάντηση στην διαρκή απειλή ότι θα ανοίξουν τα σύνορα προς την Ευρώπη για τους μετανάστες.
Και εάν αρκετοί Ευρωπαίοι έδειχναν να μην συγκινούνται για την επιθετικότητα της Τουρκίας εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου, μπαίνοντας πλέον στο παιγνίδι και η Γαλλία, επηρεάζονται οι συσχετισμοί στην ΕΕ, καθώς ο τουρκικός ηγεμονισμός εκδηλώνεται όχι μόνο στον Έβρο, στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά πλέον φθάνει και στο μαλακό υπογάστριο της Ε.Ε. στην Κεντρική Μεσόγειο, με επίκεντρο την Λιβύη.
Η Ε.Ε. οφείλει να εξετάσει και την στάση της Τουρκίας έναντι της Ε.Ε. αλλά και των συμμάχων εντός του ΝΑΤΟ. Το επεισόδιο με την γαλλική φρεγάτα στην οποία στράφηκαν τα πυροβόλα των τουρκικών φρεγατών στα ανοικτά της Λιβύης, ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για το Παρίσι ,αλλά και συγχρόνως ανέδειξε το έλλειμμα αξιοπιστίας τη Τουρκίας εντός της Συμμαχίας.
Εξάλλου οι ισορροπίες που επιχειρεί να κρατήσει ακροβατώντας η Τουρκία συμμαχώντας ακόμη και με τον… διάβολο για να εξυπηρετήσει τους στόχους της, αντιμετωπίζοντας συνήθως με προσβλητικό τρόπο την Ε.Ε., δημιουργούν καχυποψία και έντονη ανησυχία σε πολλές πρωτεύουσες.
Η Τουρκία συνεργάζεται με το Ιράν για να επιτεθεί στο Βόρειο Ιράκ σε βάσεις ανταρτών του ΡΚΚ, στην Βόρειο Συρία συνεργάζεται με την Ρωσία στην Ιντλίμπ και με την ανοχή της Μόσχας επιτέθηκε στους Κούρδους του YPG που πριν συνεργάζονταν με τις ΗΠΑ, την Γαλλία αλλά και το Ισραήλ. Στην Λιβύη συνεργάζεται με το Κατάρ εναντίον του στρατηγού Χάφταρ που στηρίζεται από την Μόσχα την Αίγυπτο και τα ΗΑΕ, ταυτόχρονα όμως διαπραγματεύεται με την Μόσχα, ενώ συγχρόνως επιχειρεί να αποσπάσει από τον πρόεδρο Τραμπ στήριξη για να λειτουργήσει ως ανάχωμα της… ρωσικής επιρροής στην βορειοαφρικανική χώρα.
Στο νέο αυτό παζάρι για τις ευρωτουρκικές σχέσεις είναι δεδομένο ότι θα έρθει στην επιφάνεια η συζήτηση για την πλήρη εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. και την διαμόρφωση της Ειδικής Σχέσης. Όμως δεν θα πρέπει να επιτραπεί η σχέση αυτή να εξελιχθεί σε μια σχέση που η Τουρκία μόνο θα επωφελείται, χωρίς να αναλαμβάνει καμιά δέσμευση.
Και σε αυτή την διαδικασία η Ελλάδα και η Κύπρος θα πρέπει να είναι έτοιμες ώστε στο πλαίσιο της ειδικής σχέσης να ενταχθεί στον πυλώνα των θεμάτων ασφάλειας και άμυνας και όλο το πλαίσιο της καλής γειτονίας και σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
AP Photo/Lefteris Pitarakis
