Τοῦ Δημητρίου Χατζηνικολάου, πρ. Ἀν. Καθηγητοῦ Οἰκονομικῶν τοῦ Παν/μίου Ἰωαννίνων
Ἀγαπητή «Τρικλοποδιά»,
Διάβασα τό ἄρθρον τοῦ κ. Σ. Στάλια μέ τίτλον «Αγράμματοι Δημοσιογράφοι: Η Κυβέρνηση θα μοιράσει το ‘πρωτογενές πλεόνασμα’ του 2023» τῆς 8 Ὀκτ. 2023
καί θά ἤθελα νά μοῦ ἐπιτρέψετε νά σχολιάσω κάποια θεωρητικά σημεῖα, χάριν τῶν ἀναγνωστῶν σας. (Ας δημειωθεί ὅτι δέν ἔχω ἐλέγξει τήν ὀρθότητα τῶν ἀριθμῶν πού ἀναφέρονται εἰς τό ἄρθρον.)
Πρῶτον, ὁ κ. Στάλιας γράφει ὅτι «δεν υπάρχει όρος ‘πρωτογενές πλεόνασμα’.» Ὁ ὅρος αὐτός ἀσφαλῶς ὑπάρχει (μετάφρασις τοῦ ἀγγλικοῦ ὅρου primary surplus). Καί ὁ ίδιος άλλωστε χρησιμοποιεῖ τόν ὅρον αὐτόν εἰς τήν πρότασίν του: «Πάμε τώρα στην εποχή του Συριζα όπου για 4 χρόνια, 2016-2019, είχαμε και θετικό πρωτογενές πλεόνασμα» (ἡ ἔμφασις τοῦ γράφοντος). Εἰς ὅλα τά ἄλλα σημεῖα τοῦ ἄρθρου ὁ κ. Στάλιας χρησιμοποιεῖ τόν ὅρον «Πρωτογενές Ισοζύγιο (χωρίς τόκους)».
Δεύτερον, ὁ κ. Στάλιας γράφει: «Και μην ξεχνάμε ότι όταν το κράτος έχει περισσεύματα τότε κατ΄ ανάγκη ο ιδιωτικός τομέας θα έχει ελλείμματα. Αυτό δεν είναι θεωρία αλλά απλή λογιστική/μαθηματική παρατήρηση που ισχύει παντού και πάντα.» Ὁ ἰσχυρισμός αὐτός δέν εἶναι ὀρθός. Ἡ σχετική μακροοικονομική ταυτότης, ἡ ὁποία ἰσχύει παντοῦ καί πάντοτε, εἶναι:
SP + SG + SW ≡ I,
ὅπου SP = ἀποταμίευσις τοῦ ιδιωτικοῦ τομέως (νοικοκυριά καί ἐπιχειρήσεις), SG = ἀποταμίευσις τῆς κυβερνήσεως (δηλαδή, τό πλεόνασμα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ), SW = ἀποταμίευσις τῆς ἀλλοδαπῆς ἔναντι τῆς ἡμεδαπῆς, ἤτοι τό ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου τρεχουσῶν συναλλαγῶν τῆς χώρας, καί I = πραγματοποιηθεῖσα ἀκαθάριστος ἐπένδυσις ἐντός τῶν ὁρίων τῆς χώρας. Μέ τήν χρῆσιν αὐτῶν τῶν συμβόλων, ἡ ὡς ἄνω φράσις τοῦ κ. Στάλια σημαίνει ὅτι ἄν SG > 0, τότε κατ’ ἀνάγκην θά ἰσχύῃ καί ὅτι SP < 0, κάτι πού προφανῶς δέν ἰσχύει γενικῶς, ἐφόσον εἰς τήν ὡς ἄνω ταυτότητα ὑπάρχουν καί τά μεγέθη SW καί I. Χάριν παραδείγματος, εἶναι δυνατόν νά παρατηρηθῇ ταυτοχρόνως «περίσσευμα» τόσον εἰς τόν ἰδιωτικόν ὅσον καί εἰς τόν κρατικόν τομέα (SP > 0 καί SG > 0) καί ἡ ὡς ἄνω ταυτότης νά ἰσχύῃ ἐπειδή ἡ χώρα ἔχει πλεόνασμα εἰς τό ἰσοζύγιον τρεχουσῶν συναλλαγῶν (SW < 0).
Τρίτον, δέν εἶμαι σίγουρος τί ἐννοεῖ ὁ κ. Στάλιας μέ τήν φράσιν: «Αν δεν είχαμε εισέλθει στη ζώνη του ευρώ το 2002, δεν θα είχαμε τις σήμερα τις πλέον ισχυρές ένοπλες δυνάμεις;». Ἄν ἐννοῇ ὅτι ἡ Ἑλλάς ἐζημιώθη ἀπό τήν συμμετοχήν της εἰς τό εὐρώ, πού μᾶλλον αὐτό ἐννοεῖ, τότε συμφωνῶ. Ἄν, ὅμως, ἐννοῇ τό ἀντίθετον, τότε διαφωνῶ. Εἶχα γράψει μερικά ἄρθρα κατά τά ἔτη 2011-2012 ὑπέρ τῆς ἐξόδου τῆς χώρας ἀπό τό εὐρώ, προκειμένου ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἡ οἰκονομική κρίσις μέ ἐπεκτατικήν νομισματικήν πολιτικήν, συμφώνως μέ τήν γνωστήν ἀπό τόν 19ον αἰῶνα συμβουλήν πρός τήν Κεντρικήν Τράπεζαν: «εἰς μίαν κρίσιν δάνειζε χωρίς τόκον», ἀλλά «φωνή βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ»! Ἔτσι ὁδηγούμεθα σταδιακῶς εἰς τό ψηφιακόν εὐρώ, τό ὁποῖον, ἐν συνδυασμῶ μέ τήν φασιστικήν «κάρταν τοῦ πολίτου», θά σημάνῃ τήν ὁλοκληρωτικήν ὑποδούλωσίν μας εἰς τόν διεθνῆ Φασισμόν.
