Της Οντίν Λιναρδάτου
Ο ισχυρός άντρας του Βόλγκογκραντ, ο επικεφαλής της Ρωσικής Επιτροπής Ερευνών, Μιχαήλ Μουζράεφ, ήταν ο φόβος και ο τρόμος των κατοίκων αυτής της πόλης στη νότια Ρωσία. Μια πόλη που όλοι θυμόμαστε με την ονομασία Στάλινγκραντ.
Όταν έμπαινε μέσα σε ένα εστιατόριο ο χώρος άδειαζε αμέσως, γιατί ο κόσμος φοβόταν να καθίσει κοντά του.
Πριν από ένα μήνα και ενώ έβγαινε από το αυτοκίνητό του τον περικύκλωσαν οπλισμένοι άντρες των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών της FSB, τον συνέλαβαν και τον έστειλαν στη Μόσχα.
Το Βόλγκογκραντ έβγαλε μια στιγμιαία ανάσα ανακούφισης, αν και πολύ σύντομα όλοι σκέφτηκαν πως πρόκειται για έναν πόλεμο που ξέσπασε ανάμεσα στους ανθρώπους του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέχρι τώρα ο κ. Πούτιν κρατούσε πολύ γερά τα ηνία του συστήματος που είχε φτιάξει με πυρήνα το Κρεμλίνο.
Οι άνθρωποί του βρίσκονταν σε όλες τις κρατικές υπηρεσίας ασφαλείας, αλλά και στον στρατό και αποστολή τους ήταν να προστατεύουν τον πρόεδρο από κάθε είδους εχθρό, εσωτερικό και εξωτερικό.
Ο Μ. Μουζράεφ είχε φυλακίσει δύο δημάρχους του Βόλγκογκραντ, τον αρχηγό της αστυνομίας, της τροχαίας και του τμήματος κατά των ναρκωτικών.
Ανήκε στην ομάδα «siloviki», στη φρουρά των ανθρώπων που προστάτευαν τον Β. Πούτιν και ως αντάλλαγμα ο Ρώσος πρόεδρος τους άφηνε ελεύθερους να κάνουν τις βρόμικες δουλειές τους, να εκφοβίζουν τους πολίτες, να εκβιάζουν επιχειρηματίες και ιδιοκτήτες καταστημάτων.
Έτσι λειτουργούσε το σύστημα μέχρι πριν από λίγο καιρό.
Η ξαφνική και βίαιη όμως σύλληψη του Μιχαήλ Μουζράεφ δείχνει πως το σύστημα διαλύεται.
Σύμφωνα με τους «New York Times», οι άνθρωποι του «siloviki» ανησυχούν για το τι θα συμβεί στη μετά Πούτιν εποχή, το 2024 δηλαδή, αν φυσικά ο Ρώσος πρόεδρος αποφασίσει να αποσυρθεί.
Η σύλληψη του ισχυρού άντρα του Βόλγκογκραντ σηματοδοτεί την απαρχή ενός εμφυλίου πολέμου ανάμεσα στους ανθρώπους του προέδρου, με στόχο την επικράτηση την επόμενη μέρα.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε αποστασιοποιηθεί από το σύστημα που ίδιος έφτιαξε, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται ξανά τώρα τα φαινόμενα διάλυσης του 1990.
Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Ιδρυμα Κάρνεγκι, που έχει την έδρα του στη Μόσχα, το σύστημα λειτουργούσε με μόνο στόχο την προστασία του Βλαντίμιρ Πούτιν με οποιοδήποτε κόστος.
Στο Βόλγκογκραντ μόλις πριν από τρεις μέρες βρέθηκε νεκρή έξω από την πολυκατοικία στην οποία διέμενε, στο κέντρο της πόλης, μία αδιάφθορη δικαστής. Οι αρχές είπαν πως η δικαστής έπεσε από το παράθυρο του διαμερίσματός της στον 15ο όροφο.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Ιδρύματος Κάρνεγκι, το σύστημα αρχίζει σιγά σιγά να κάνει στροφή και να εντάσσει στις προτεραιότητές του πρώτα την αντιδυτική λογική και μετά την προστασία του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Ρώσος πρόεδρος έχει ολοένα και λιγότερες ευκαιρίες πια για να ελέγξει το σύστημα, που ο ίδιος δημιούργησε χτίζοντας την ομάδα των «siloviki». Kαι αν δεν ελέγχει το σύστημα, αποδυναμώνεται και η εξουσία του.
Η ξαφνική σύλληψη του άλλοτε πανίσχυρου και πιστού άντρα του Βόλγκογκραντ, Μιχαήλ Μουζράεφ, είναι ένα πρώτο μήνυμα που στέλνει η Μόσχα σε όσους νομίζουν πως μπορούν να παίξουν το δικό τους παιχνίδι.
Ο πολιτικός αναλυτής Νικολάι Πετρόφ εξηγεί πως αν ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν ανακοινώσει σύντομα αν θα διεκδικήσει την παραμονή του στην εξουσία και μετά το 2024, τότε το σύστημα είναι μοιραίο να καταρρεύσει όσες συλλήψεις και αν γίνουν.
Η σύλληψη του κ. Μουζράεφ αποτελεί την πρώτη ισχυρή ένδειξη πως έχει αρχίσει ο εμφύλιος στους κόλπους των ανθρώπων που ήταν πιστοί στον Ρώσο πρόεδρο.
Ο Βλαντίμίρ Πούτιν εξακολουθεί να ελέγχει όλες τις σημαντικές κινήσεις, παρατηρούνται όμως ολοένα και πιο συχνά κινήσεις της μιας κλίκας ή της άλλης στα διάφορα σώματα ασφαλείας, τις οποίες όχι μόνο δεν ελέγχει ο Β. Πούτιν, αλλά τις μαθαίνει και όταν είναι πια αργά, όπως γράφουν οι «New York Times».
Η τελευταία φορά που είχε παρατηρηθεί, δημόσια, αντίστοιχος εμφύλιος ανάμεσα στις διάφορες φατρίες των σωμάτων ασφαλείας της Ρωσίας ήταν το 2007. Και τότε υπήρχε η αγωνία ότι η θητεία του Βλαντίμιρ Πούτιν θα τελείωνε το 2008. Ο Ρώσος πρόεδρος φυσικά τους διέψευσε τότε.
Παρέμεινε στο προσκήνιο ως πρωθυπουργός, έκανε πρόεδρο των παλιό και έμπιστο φίλο του, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, και επέστρεψε στον προεδρικό θώκο το 2012.
* Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος» στις 15.7.2019.
