Εἰς συναγωγήν ἐμβὰς… ἐξῆλθεν τῆς Ἀληθείας

Μέ μεγάλη, πλήν ὅμως δυσάρεστη, ἔκπληξη διαβάσαμε στό διαδίκτυο τήν ἐκτενέστατη ἐπιτιμητική ἐπιστολή τοῦ Μητροπολίτου Λαρίσης πρός τόν Ἀρχιμ. π. Παῦλο Δημητρακόπουλο, ὑπεύθυνο τοῦ Γραφείου ἐπί τῶν Αἱρέσεων καί τῶν Παραθρησκειῶν τῆς Ἱ.Μ.Κυθήρων, ἀφορμή τῆς ὁποίας στάθηκε ἡ ἄσκηση δικαίου ἐλέγχου γιά τήν κατασκανδαλίζουσα τήν Ἐκκλησία πράξη τοῦ πρώτου στίς 15/06/2025, ὁπότε καί εἰσήλθε στήν ἀνακαινισμένη ἑβραϊκή συναγωγή «Ἐτς Χαγίμ» στή Λάρισα γιά νά συμμετάσχει μετά χαιρετισμῶν καί εὐχῶν στήν τελετή τῶν ἐγκαινίων τοῦ «Δέντρου τῆς Ζωῆς», ὅπως μεταφράζεται καί αὐτοπροσαγορεύεται ἡ ἐν λόγω συναγωγή.  

Πράξη γιά τήν ὁποία ὅπως φαίνεται, ὄχι μόνο δέν ἔχει ἐννοήσει τό τεράστιο μέγεθος τοῦ κανονικοῦ της παραπτώματος, ἀλλά ἀντιθέτως ἐπαίρεται γι’ αὐτή, ἐπιτιθέμενος ἀσέμνως, ὑβριστικῶς, ἐμπαικτικῶς καί χλευαστικῶς ἔναντι τοῦ πατρός Παύλου, ἐπιδεικνύοντας μαζί μία ἀποκρουστικότατη γιά ἀρχιποιμένα ἀλαζονεία ἐξουσίας. 

Εἶναι πράγματι τόσα πολλά πού μποροῦν νά γραφοῦν καί νά ἀποδομήσουν κάθε μία ἀπό τίς θέσεις τοῦ Μητροπολίτου στό ἐκτενές του κείμενο, ἀλλά δεν εἷναι αὐτός ὁ σκοπός τοῦ παρόντος. Ἔτσι θά ἀρκεστοῦμε νά σημειώσουμε κάποια ἐλάχιστα ὑπέρ τῆς ἀληθείας καί τοῦ δι’ αὐτήν διωκoμένου π.Παύλου, ἀποσκοπώντας παράλληλα στήν μεταστροφή καί μετάνοια τοῦ ποιμενάρχου Λαρίσης. 

Ἐν πρώτοις πρέπει νά τοῦ γνωστοποιηθεῖ, πώς μέ τήν ἀνωτέρω πράξη  (ἀλλά καί πολλές ἄλλες στό παρελθόν) ἔχει σκανδαλίσει σέ ὑπέρμετρα μεγάλο βαθμό τό πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας! Ἔφριξε κάθε συνειδητός ὀρθόδοξος μέ τό ἄκουσμα τῆς εἴδησης αὐτῆς καί ἄν δέν ὑπῆρχε τό σχετικό βίντεο1, θά δυσκολευόταν νά γίνει πιστευτή μία τόσο προδοτική κίνηση. 

Περιττεύει νά ὑπενθυμίσουμε τήν καταδικαστική ἀπόφαση τοῦ Κυρίου μας γιά ὅσους σκανδαλίσουν, ἔστω καί «ἕναν τῶν μικρῶν τούτων τῶν πιστευόντων» (Μτ. 18,6). Ἄν τό βάρος της εἶναι τόσο μεγάλο γιά ἕναν καί μόνο σκανδαλισθέντα πιστό, ἐλπίζουμε νά ἀναλογιστεῖ ὁ ποιμενάρχης πόσο ἀσύλληπτα μεγαλύτερο γίνεται αὐτό ὅταν ἀφορᾶ ὁλόκληρη τήν Ἐκκλησία. Αὐτό καί μόνο τό γεγονός θά μπορέσει νά τόν ὠθήσει σέ δημοσία δήλωση συγγνώμης καί μετανοίας μέ διορθωτικές κινήσεις, ἐάν φυσικά ἐνυπάρχει ἀκόμα ἐλάχιστος φόβος Θεοῦ.  

Δυστυχῶς, δέν τόν βοηθᾶ πρός τόν σκοπό αὐτό ἡ Ἱερά Σύνοδος, ἡ ὁποία καθηκόντως ὄφειλε νά τόν θέσει ἀπολογούμενο ὡς ὑπόδικο τῶν Ἱερῶν Κανόνων, τῶν ὁποίων ὁ ἐπίσκοπος σκοπίμως παραβλέπει τό πνεῦμα καί στέκεται στό «γράμμα».  

-«Ναί, μπῆκα στή συναγωγή, ἀλλά ὄχι γιά νά προσευχηθῶ», ἰσχυρίζεται ἐν ὀλίγοις, στό κείμενο, προκειμένου νά ἀποφύγει τό ἐμπεσεῖν στόν ἀντίστοιχο Κανόνα (ΞΔ΄ Ἀποστολικός κ.α.). Ὡστόσο ἡ τελετή ἐγκαινίων τῆς συναγωγῆς εἶχε καί προσευχητικό μέρος. Πῶς ἀνεχόταν λοιπόν ὁ ἐπίσκοπος νά γίνεται συμμέτοχος, ἔστω καί παθητικά, σέ ἑβραϊκή προσευχητική τελετουργία -ἑορτή; Ἰδού τί ἀπαντᾶ ὁ ἱερός Χρυσόστομος σέ αὐτήν τήν δικαιολογία: «Ἐπειδή λοιπόν ὑπάρχουν κάποιοι πού θεωροῦν τή συναγωγή σεμνό (ἱερό) τόπο, εἶναι ἀναγκαῖο νά ποῦμε λίγα λόγια καί πρός αὐτούς. Γιά ποιό λόγο, ἄραγε, σέβεστε ἐκεῖνον τόν τόπο, ἐνῶ θά ἔπρεπε νά τόν περιφρονεῖτε, νά τόν ἀποστρέφεστε καί νά τόν αποφεύγετε;»2. Ὁλόκληρη ἡ ὁμιλία “Κατά Ἰουδαίων” καί πολλές ἄλλες τοῦ ἁγίου εἶναι ἐξαιρετικά στηλιτευτικές τῶν συναγωγῶν. Μήπως ὁ μητροπολίτης κατηγορεῖ -ἐκτός τοῦ π.Παύλου- καί τούς ἁγίους Πατέρες γιά «ἀντισημιτισμό»;  

Σέ προηγούμενη εὐκαιρία, πρό πενταετίας, δέν δίστασε μάλιστα νά ἀνάψει τήν ἐπτάφωτη ἑβραϊκή λυχνία, σέ τελετή μνήμης καταφρονώντας καί ἄλλους Ἱερούς Κανόνες (Ο΄ καί ΟΑ΄ Ἀποστολικούς) ὅπου σαφῶς ἀναφέρεται: «Εἴ τις Χριστιανός ἔλαιον ἀπενέγκοι εἰς ἱερόν ἐθνῶν, ἤ εἰς συναγωγήν Ἰουδαίων ἐν ταῖς ἑορταῖς αὐτῶν, ἤ λύχνους ἅπτοι, ἀφοριζέσθω». Ἴσως καί σ’ αὐτήν τήν περίπτωση θά ἐπέλεγε μιά ἐρμηνεία ὥστε νά μήν ἐμπίπτει στόν Κανόνα· κάτι τοῦ τύπου: «Ναί, τήν ἄναψα, ἀλλά ὄχι μέσα στή συναγωγή». 

Στήν σχετική ἑρμηνεία τοῦ Βαλσαμῶνος διαβάζουμε: «Ἔχει λεχθεῖ μέ πολλούς τρόπους ὅτι δέν ὑπάρχει καμία κοινωνία μεταξύ πιστοῦ καί ἀπίστου· γι’ αὐτό καί ὁ παρών κανόνας ὁρίζει ὅτι πρέπει νά ἀφορίζεται ὁ Χριστιανός πού συνεορτάζει μέ ὁποιονδήποτε ἄπιστο ἤ ἀνάβει λάδι ἤ λυχνάρι σέ ψευδοτελετή του, ἐπειδή λογίζεται ὅτι ἔχει τό ἴδιο φρόνημα μέ τούς ἀπίστους. Καί μέ βάση τόν παρόντα κανόνα, ὁ τοιοῦτος τιμωρεῖται ἐλαφρύτερα· ἀπό ἄλλους ὅμως (κανόνες), τιμωρεῖται πολύ αυστηρά»3 

Καλοῦμε λοιπόν τόν μητροπολίτη Λαρίσης νά φανερώσει ἔστω καί ἕναν ἅγιο Πατέρα πού ἔκανε τό ἴδιο μέ ἐκεῖνον, ἀποδεχόμενος πρόσκληση τῶν συνειδητῶν ἀρνητῶν τοῦ Χριστοῦ γιά ὁμιλία μετ’ εὐχῶν καί πλήρης χαρᾶς σέ συναγωγή τους. Ἀλλά δέν θά βρεῖ πουθενά. Γιατί οἱ Πατέρες ἦταν ὀρθόδοξοι ὄχι μόνο στήν ἀμφίεση ἀλλά καί στήν πράξη καί στούς λόγους καί στή διδασκαλία. Ἐκτός κι ἄν συνεχίζει νά πιστεύει ὅτι ὁ ἅγιος Μακάριος, τόν ὁποῖο ἰσχυρίζεται ὅτι «ἀντιγράφει», θά ἔκανε τό ἀδιανόητο πού ἔπραξε ἐκεῖνος. Πράγμα πού ὑπέρκειται τῆς ἁπλῆς πλάνης.  

Ἐπειδή δέ, ἐπικαλέστηκε τοπική τινά παράδοση τήν ὁποία ἀκολουθεῖ πιστά, θά πρέπει νά ὑπενθυμίσουμε τήν ἀνάλογη ἀπόκριση τοῦ Κυρίου μας ἔναντι τῶν Φαρισαίων: «καί ἠκυρώσατε τήν ἐντολήν τοῦ Θεοῦ διά τήν παράδοσιν ὑμῶν» (Mτ. 15,6). 

Δέν ἐπιθυμοῦμε νά ἐπεκταθοῦμε περισσότερο. Ἐλπίζουμε ὅτι δέν θά ὑπάρξει ἐπανάληψη σέ αὐτή τήν ἀποτρόπαια πράξη ὄχι μόνο ἀπό τόν Μητροπολίτη Λαρίσης ἀλλά κι ἀπό ὁποιοδήποτε ἄλλο μέλος τῆς Ἐκκλησίας.  

Εὐχαριστοῦμε ἀπό καρδιᾶς τόν π. Παῦλο Δημητρακόπουλο γιά τήν πολυετῆ πνευματική προσφορά του στήν οἰκοδομή τῶν πιστῶν καί εὐχόμαστε ταπεινά καλή συνέχεια στήν ὁμολογία τῆς Πίστεως, στοιχεῖο πού εἶναι ἀναγκαῖο περισσότερο ἀπό ποτέ γιά τό πνευματικῶς πολιορκούμενο ὀρθόδοξο ποίμνιο. Καλή Παναγιά – τό ἀληθινό Δέντρο τῆς Ζωῆς. 

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΙΣΤΩΝ Ι.Μ. ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ 

1. Ο Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου στα εγκαίνια της ανακαινισμένης εβραϊκής συναγωγής “Ετς Χαγίμ”
2. 2. Ἰω. Χρυσοστόμου : «Ἐπειδὴ δέ εἰσί τινες οἳ καὶ τὴν συναγωγὴν σεμνὸν εἶναι τόπον νομίζουσιν, ἀναγκαῖον καὶ πρὸς τούτους ὀλίγα εἰπεῖν. Τίνος γὰρ ἕνεκα τὸν τόπον ἐκεῖνον αἰδεῖσθε, δέον καταφρονεῖν καὶ βδελύττεσθαι καὶ ἀποπηδᾷν;» (PG 48,850).
3. 3. Θεοδ. Βαλσαμῶν : «Διαφόρως εἴρηται ὅτι οὐδεμία κοινωνία πιστῷ μετά ἀπίστου ὅθεν καί ὁ παρών κανών ἀφορίζεσθαί φησι τόν Χριστιανόν τόν μετά οἰουδήτινος ἀπίστου συνεορτάζοντα, ἤ ἔλαιον ἤ λύχνον ἀνάπτοντα εἰς ψευδοτελετήν αὐτοῦ, διά τό λογίζεσθαι τοῦτον τοῖς ἀπιστοῖς ὁμόφρονα. Καί ἀπό μέν τοῦ παρόντος ἐλαφρότερον ὁ  τοιοῦτος κολάζεται, ἐξ ἑτέρων δέ μεγάλως τιμωρεῖται». (PG 137,181). 

Φωτογραφίες από www.larissapress.gr και orthodoxostypos.gr