Γρηγόρης Κεντητός
Δεν έχουν σκιές στο παρελθόν τους, ούτε περίεργες συνήθειες. Μπορεί να δουλεύουν στο δημόσιο, να πίνουν καφέ στο ίδιο μαγαζί κάθε πρωί, να πηγαίνουν τα παιδιά τους στο σχολείο. Δεν είναι ύποπτοι. Είναι sleeper agents – κατάσκοποι που έχουν εγκατασταθεί σε ξένη χώρα με πλαστή ταυτότητα, και περιμένουν.
Η δουλειά τους δεν είναι να κατασκοπεύουν. Όχι ακόμα. Είναι να ζουν μια “ήσυχη” ζωή. Να αποκτούν φίλους, δουλειά, παιδιά, να γίνονται απολύτως κανονικοί. Κι όταν έρθει η εντολή – ένα τηλεφώνημα, ένα μήνυμα, μια φράση – ξυπνούν. Και τότε αρχίζει η πραγματική αποστολή.
Το 2010, το FBI συνέλαβε 10 sleeper agents της Ρωσίας που ζούσαν για δεκαετίες στις ΗΠΑ. Μερικοί δεν είχαν καμία επαφή με το ρωσικό κράτος για χρόνια. Ένας απ’ αυτούς ήταν τόσο ενσωματωμένος που δίδασκε πολιτική επιστήμη σε πανεπιστήμιο. Μια άλλη, η Άννα Τσάπμαν, έγινε διάσημη όταν αποκαλύφθηκε η διπλή ζωή της.
Ορισμένοι από αυτούς δεν είχαν ποτέ εκτελέσει κάποια αποστολή. Κι όμως, ζούσαν μια κατασκευασμένη ζωή, εκπαιδευμένοι να είναι έτοιμοι. Η εκπαίδευσή τους περιλάμβανε όχι μόνο τεχνικές επιβίωσης, αλλά και λεπτομέρειες που κάνουν μια ψεύτικη ζωή να φαίνεται αληθινή. Ήξεραν πώς να μιλούν σαν ντόπιοι, πώς να αντιδρούν φυσικά σε ερωτήσεις, πώς να αποκρύπτουν κάθε ίχνος προέλευσης.
Δεν είναι κατάσκοποι τύπου James Bond. Είναι κάτι πολύ πιο επικίνδυνο. Δεν ζουν περιπέτειες – ζουν σαν εσένα. Και γι’ αυτό ακριβώς δεν μπορείς να τους ξεχωρίσεις.
Οι sleeper agents είναι το απόλυτο στοίχημα ενός κράτους. Ένα ζωντανό όπλο που μπορεί να ενεργοποιηθεί μετά από χρόνια σιωπής. Μπορεί να βρεθούν σε κρίσιμες θέσεις, μέσα σε κυβερνήσεις, σε εταιρείες τεχνολογίας, σε στρατιωτικές βάσεις. Ή μπορεί να είναι ο ήσυχος γείτονας που χαιρετά κάθε πρωί με το σκυλί του.
Το αν υπάρχουν ακόμη, κανείς δεν το ξέρει με βεβαιότητα. Όποιος είναι καλός sleeper agent, δεν θα αποκαλυφθεί ποτέ. Εκτός αν ξυπνήσει.
