Η Σερβία αριθμεί περίπου 7 εκατ. κατοίκους και έχει έκταση 88.361 τ.χλμ. Η πρωτεύουσά του, το Βελιγράδι, έχει πληθυσμό περίπου 1,23 εκατ. κατοίκους. Οι Σέρβοι είναι κατά 90 % Ορθόδοξοι Χριστιανοί, ενώ υπάρχουν και περίπου 5 % Καθολικοί και 3 % Μουσουλμάνοι. Είναι μέλος του ΟΗΕ, του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Το 2008 η Σερβία κλήθηκε να ενταχθεί στο πρόγραμμα Εντατικού Διαλόγου με το ΝΑΤΟ. Είναι υποψήφια για μέλος της ΕΕ από το 2012. Οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην ΕΕ ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2014. H Ελλάδα και η Σερβία έχουν συνάψει διπλωματικές σχέσεις από το 1867 (μυστική Συνθήκη της Φεσλάου, Αυστρίας).
Οι Σέρβοι, γύρω τον 6ο αιώνα, εγκατέλειψαν την βόρεια των Καρπαθίων χώρα, όπου ήταν εγκατεστημένοι αρχικά, για να έρθουν να δημιουργήσουν μια νέα πατρίδα νοτιότερα, στην κάτω όχθη του ποταμού Δούναβη. Οι Σλάβοι ή οι σημερινοί Σέρβοι δημιούργησαν μεγάλες εθνοτικές νησίδες στην ευρύτερη περιοχή της σημερινής Σερβίας και έζησαν ανάμεσα σε άλλες εθνοτικές φυλές και λαούς της περιοχής, όπως ήταν οι Ιλλυριοί, οι Θράκες, οι Δάκες, κλπ. Πρόκειται για μια σταδιακή και ειρηνική διείσδυση των διαφόρων νομαδικών σλαβικών φύλων στα εδάφη της τότε αυτοκρατορίας Ρωμανίας-Βυζαντίου.
Κατά το τέλος του 7ου αιώνα, οι διάσπαρτες και αυτόνομες νησίδες των Σλάβων, που ήταν οργανωμένοι αρχικά σε μικρές ηγεμονίες και ανεξάρτητες περιοχές (ζούπες), αν και αναγνώριζαν την επικυριαρχία της Ορθόδοξης Ρωμαίικης αυτοκρατορίας στην περιοχή, παραταύτα, έκαναν επιθέσεις, λεηλασίες και διαρπαγές και έφτασαν νότια μέχρι και την Πελοπόννησο. Αυτές οι μάχες των διεσπαρμένων νομαδικών σερβικών φύλων κατά των τοπικών Ελληνικών πληθυσμών, αποτελούν ιστορικά και τους τελευταίους πολέμους μεταξύ Σέρβων και Ελλήνων!
Κομβικό σημείο στις σχέσεις Ελλήνων και Σλάβων αποτελεί ο σλάβος ηγεμόνας Ρατισλάβος (846-869) της Μοραβίας, που ζήτησε από τον τότε αυτοκράτορα της Ρωμανίας-Βυζαντίου να στείλει ιεραπόστολους στη χώρα του για να διδάξουν τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό, το έτος 862. Τότε στάλθηκαν στους Σλάβους οι Θεσσαλονικείς αδελφοί Κύριλλος και Μεθόδιος, δύο μορφωμένοι καλόγεροι, οι οποίοι και επινόησαν ένα νέο αλφάβητο, με βάση το ελληνικό, για να γράψουν τα εκκλησιαστικά κείμενα στη σλαβική γλώσσα.
Οι σχέσεις και οι δεσμοί των Σλάβων με την Ανατολική Ρωμαίικη Αυτοκρατορία τονώθηκαν και έγιναν ισχυρότεροι και με τους πολλούς γάμους βασιλικών οικογενειών. Λόγου χάρη, ο Στέφανος Νεμάνιτς, ο δεύτερος γιος του Μέγα Πρίγκιπα Στέφανου Α’ Νεμάνια (Άγιος Συμεών ο Χιλανδαρινός), παντρεύεται την Ευδοκία, ανεψιά του Ισαάκιου Κομνηνού και ο αυτοκράτορας Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγος παντρεύεται την Ελένη Δραγάση, κόρη του Σέρβου άρχοντα Κωνσταντίνου Δραγάση. Κλπ.
Για πολλούς μετέπειτα αιώνες και μετά την αναγνώριση της ανεξαρτησίας Σερβίας, οι Σέρβοι διατηρούν καλές σχέσεις με την αυτοκρατορία της Ρωμανίας-Βυζαντίου. Μάλιστα, οι Σέρβοι βοήθησαν την Ρωμαίικη Αυτοκρατορία τόσο στη Μάχη του Σίρμιου του Μανουήλ Α’ Κομνηνού κατά του Βασιλείου των Ούγγρων (1167) όσο, ομοίως, και στη Μάχη της Καλλίπολης (1312) κατά των Τούρκων, με επικεφαλής τον Χαλήλ Πασά.
Το 1217, το Βασίλειο της Σερβίας αναγνωρίστηκε από την Ρωμανία-Βυζάντιο και την Ρώμη. Το 1346, έφτασε στο αποκορύφωμά του ως βραχύβια Σερβική Αυτοκρατορία. Το 1455, η Κεντρική Σερβία είχε πλήρως κατακτηθεί από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το Βελιγράδι έπεσε στους Οθωμανούς Τούρκους τελευταίο, το 1521. Στην Σερβία, στον πύργο Nεμπόισα, στις όχθες του Δούναβη, βρήκε μαρτυρικό θάνατο ο Ρήγας Φεραίος ο Bελεστινλής, στις 24 Ιουνίου 1798.
Η επανάσταση της Σερβίας για την ανεξαρτησία της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία διήρκεσε από το 1804 έως το 1815. Η Σερβία αποκτά την αυτονομία της το 1829. Μετά τις πολεμικές συγκρούσεις μεταξύ των Οθωμανών και των Σέρβων στο Βελιγράδι και υπό την πίεση των Μεγάλων Δυνάμεων, το 1867, οι τελευταίοι Τούρκοι στρατιώτες εγκατέλειψαν το Πριγκιπάτο και η χώρα των Σέρβων έγινε ντε φάκτο ανεξάρτητη. Η επίσημη ανεξαρτησία της Σερβίας αναγνωρίστηκε διεθνώς στο Συνέδριο του Βερολίνου το 1878.
Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821, η συμβολή των Σέρβων ήταν μεγάλη. Δεν ξέχασαν οι Σέρβοι την Ελληνική βοήθεια και υποστήριξη στην Σερβική Επανάσταση (1804), που είχε προηγηθεί της Ελληνικής Επανάστασης. Έλληνες αγωνιστές, όπως ο Γεωργάκης Ολύμπιος, συνέδραμαν τους Σέρβους είτε συγκροτώντας αυτόνομα τμήματα, είτε πολεμώντας σε μεικτές ομάδες με άλλους εθελοντές, πάντα δίπλα στο πλευρό των Σέρβων.
Πολλοί ηγέτες του Σερβικού λαού, όπως ο Σέρβος ηγέτης Karadjordjevic, είχαν ορκιστεί και αποτελούσαν μέλη της Φιλικής Εταιρείας. Επίσης, ο Σέρβος Mladen Milovanovic (διετέλεσε πρωθυπουργός της Σερβίας) πήγε να πολεμήσει στο πλευρό του Υψηλάντη όπως έκανε, παρομοίως, και ο προεστός Prodan Gligorijevic. Οι στρατιώτες Rado Μαυροβουνιώτης, Θωμάς Σέρβος, Λάμπρος Σέρβος, κλπ, καταγράφονται ονομαστικά να αγωνίζονται μαζί με τους πολιορκημένους Έλληνες στην πολιορκία του Μεσολογγίου.
Από όλους τους Σέρβους που πολέμησαν στο πλευρό μας το 1821, την μεγαλύτερη κληρονομιά την άφησε ο Vaso Brajevic (γνωστός ως Βάσος Μαυροβουνιώτης), ο οποίος έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο σε πάνω από 30 μάχες. Το 1821, ο ίδιος ηγείται μιας δύναμης 120 αγωνιστών Μαυροβουνίων και Ελλήνων, στα πρώτα στάδια της Ελληνικής επανάστασης, συνεργαζόμενος με τον Νικόλαο Κριεζώτη, αρχηγό της Ελληνικής επανάστασης στην Εύβοια.
Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο (1912-1913), μεταξύ των συνασπισμένων χωρών της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας και του Μαυροβουνίου, εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Σερβία πήρε πίσω από την Οθωμανική Αυτοκρατορία τα εδάφη της και όχι μόνον αυτά. Τον Ιούνιο του 1913, η Ελλάδα και Σερβία υπέγραψαν μια αμυντική συμφωνία αντιτιθέμενη στους επεκτατικούς στόχους της Βουλγαρίας. Στις 16 Ιουνίου του ίδιου έτους, η Βουλγαρία επιτέθηκε στις δύο χώρες.
Στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο που ακολούθησε (1913), έχοντας υποστεί αποφασιστική ήττα από τους Έλληνες στη μάχη του Κιλκίς-Λαχανά και από τους Σέρβους στη Μπρεγκάλνιτσα, η Βουλγαρία υποχώρησε και η Ελλάδα και η Σερβία αναδείχθηκαν ως νικητές έχοντας με επιτυχία πολεμήσει και πάλι δίπλα-δίπλα. Ακολούθησε η υπογραφή της Συνθήκης του Βουκουρεστίου το 1913. Μετά το τέλος των δυο Βαλκανικών πολέμων, η Σερβία αύξησε την έκτασή της κατά 80% και τον πληθυσμό της κατά 50%.
Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918), η Σερβία κέρδισε τις πρώτες μεγάλες μάχες, αλλά στο τέλος καταβλήθηκε από τις Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία και Βουλγαρία), μετά την προσχώρηση σε αυτές της Βουλγαρίας το 1915.
Ήταν τότε χρονικώς που υποχώρησαν με μεγάλες απώλειες ο Σέρβος Βασιλιάς, η κυβέρνηση, μέρος του στρατού, κλπ, και έφτασαν στην Κέρκυρα και την Ηπειρωτική Ελλάδα και μπόρεσαν και ανασυντάχθηκαν στην Στρατιά της Ανατολής, για να επιστρέψουν μετέπειτα στο Μακεδονικό Μέτωπο του Α’ ΠΠ. Η Κέρκυρα λειτούργησε τότε ως καταφύγιο για τον σερβικό στρατό και για δυο χρόνια έγινε ανεπίσημα η πρωτεύουσα της Σερβίας.
Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1939-1945) και παρά τις προσπάθειες της Γιουγκοσλαβίας (Σερβίας) να παραμείνει ουδέτερη, οι Δυνάμεις του Άξονα Ρώμης-Βερολίνου-Τόκιο εισέβαλαν στη Γιουγκοσλαβία το 1941. Το έδαφος της Γιουγκοσλαβίας-Σερβίας κατακτήθηκε και διαμοιράσθηκε σε προτεκτοράτα. Στα τέλη του 1944, στον εμφύλιο πόλεμο που ξέσπασε στη Σερβία επικράτησαν οι κομμουνιστές Γιουγκοσλάβοι Παρτιζάνοι υπό τον στρατάρχη Γιόσιπ Μπροζ ή Τίτο.
Η τελική νίκη και επικράτηση των Τιτοϊκών Κομμουνιστών Παρτιζάνων είχε ως αποτέλεσμα την κατάργηση της μοναρχίας. Το Νοέμβριο του 1945, η Σερβία έγινε συστατική δημοκρατία της ανακηρυχθείσης Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας (ΣΟΔΓ).
Τη Γιουγκοσλαβία την διέλυσαν με σχέδιο οι «πεφωτισμένοι» της Συλλογικής Δύσης, στις 27 Απριλίου 1992, διαμέσου των σιωνιστικά στημένων Γιουγκοσλαβικών Πολέμων. Για τους σιωνιστές Εβραίους το έτος 1990 αποτελεί αποκρυφιστικά και νοηματοδοτικά το έτος της εισόδου της ανθρωπότητας στην λεγόμενη «Εποχή του Υδροχόου ή Εωσφόρου». Το 1992, η Σερβία σχημάτισε μια «Ένωση με το Μαυροβούνιο» (οι δύο απομένουσες δημοκρατίες της κάποτε Γιουγκοσλαβίας), που και αυτή στο τέλος διαλύθηκε μετά από δημοψήφισμα των Μαυροβουνίων, τον Ιούνιο του 2006. Για να φτάσουμε ιστορικά στην σημερινή Δημοκρατία της Σερβίας.
Στις 24 Μαρτίου του 1999 και για 78 ημέρες, το ΝΑΤΟ βομβάρδιζε τη Σερβία για την άρνησή της να υπογράψει τη συμφωνία για το μέλλον του Κοσόβου. Στους βομβαρδισμούς συμμετείχαν οι χώρες του ΝΑΤΟ εκτός από την Ελλάδα. Η Ελλάδα ήταν το μόνο μέλος του ΝΑΤΟ που καταδίκασε ανοιχτά τις νατοϊκές ενέργειες.
Επίσης, η Ελλάδα αρνήθηκε τη χρήση των νατοϊκών βάσεων στην Πρέβεζα για επιθέσεις στην Σερβία. Δημοσκοπήσεις της εποχής εκείνης αποκάλυψαν ότι το 94% του ελληνικού πληθυσμού ήταν εντελώς αντίθετο με τη Νατοϊκή επίθεση. Η Ελλάδα συνεχίζει να αρνείται να αναγνωρίσει τη Μονομερή Διακήρυξη Ανεξαρτησίας του Κοσόβου, υποστηρίζοντας τη σερβική στάση σε αυτό το θέμα.
Αναγνωρίζοντας την ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά της Ορθοδόξου Ρωμανίας-Βυζαντίου, ο πρώην αντιπρόεδρος της Σερβίας Ντράγκαν Ντράγκιτς είχε δηλώσει τον Οκτώβριο του 1995: «Οι ρίζες των Σέρβων απορρέουν από τον ελληνικό πολιτισμό και ότι οι δύο λαοί συνδέονται μέσω της Ορθοδοξίας». Επίσης, ο τότε Σέρβος αντιπρόεδρος και
υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας Ίβιτσα Ντάτσιτς είχε πει κατά λέξη τον Δεκέμβριο του 2016: «Οι Έλληνες είστε αδέλφια μας. Επίσης, μας ενώνει και η θρησκεία. Χαίρομαι που η Ελλάδα είναι σήμερα εδώ στο Βελιγράδι».
Ο μακαριστός Προκαθήμενος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Πατριάρχης Ειρηναίος είχε τονίσει το Νοέμβριο του 2014: «Η αγάπη που έχουμε προς τον ελληνικό λαό μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, είναι ιδιαίτερη αγάπη.. Οι κεκοιμημένοι Σέρβοι στο Ζέιτενλικ της Θεσσαλονίκης και στο Ελληνικό στρατιωτικό κοιμητήριο του Πίροτ της Σερβίας μας συνδέουν, αποτελούν γέφυρα που συνδέει τους δύο λαούς, μας κάνουν να είμαστε ένας λαός.. Δεν είναι όμως μόνον οι δεσμοί αίματος που μας ενώνουν και οι δεσμοί της κοινής πίστης, είναι η συμπόρευση, η συγκακουχία, η συμμαρτυρία κάτω από τους κοινούς δυνάστες, τους παλαιούς και τους σύγχρονους».
Τον Μάιο του 2017, πραγματοποιήθηκε στη Σερβία συνεκπαίδευση Μονάδων Ειδικών Επιχειρήσεων Ελλάδας-Σερβίας με συμμετοχή στελεχών του Ελληνικού Ειδικού Τμήματος Αλεξιπτωτιστών. Οι Αλβανοί βρίσκονταν τότε σε διαπραγματεύσεις με τους Τούρκους για παραχώρηση χερσαίας βάσης στα εξαμίλια της Βορείου Ηπείρου για την γεωστρατηγική περικύκλωση της Ελλάδας. Αυτό κινητοποίησε άμεσα τις ελληνικές αρχές. Η φράση με την οποία καλωσόρισαν οι Σέρβοι τις ειδικές δυνάμεις ήταν: «Έλληνες αδέρφια μας καλωσορίσατε. Θα πολεμήσουμε ξανά μαζί!».
Τον Μάρτιο του 2019, διενεργήθηκε στη Σερβία δημοσκόπηση που φέρνει τους Έλληνες πρώτους και με διαφορά στην αγάπη των Σέρβων. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση από το πρακτορείο Faktor Plus, πρώτη αγάπη για τους Σέρβους στα Βαλκάνια είναι οι Έλληνες, δεύτερη, αρκετά χαμηλά, είναι οι Μαυροβούνιοι και τρίτη αγάπη τους οι Σλάβοι των Σκοπίων. Ελάχιστη είναι η συμπάθεια για τους Βούλγαρους, ενώ έχουν αρνητική γνώμη για τους Αλβανούς. Η εν λόγω έρευνα κατέδειξε και πάλι τόσο αυτό που λένε οι Σέρβοι, «Έλληνες, τα Ορθόδοξα αδέλφια μας!», όσο επίσης και τα υπόλοιπα βαθιά ιστορικά τραύματα, ανεπούλωτες πληγές και εθνικά στερεότυπα.
Ιδιαίτερο σημείο ιστορικής αναφοράς και προσκυνήματος για τους Σέρβους αποτελούν τα συμμαχικά Κοιμητήρια του Ζέιτενλικ στην Θεσσαλονίκη. Στην μεγαλύτερη στρατιωτική νεκρόπολη της χώρας βρίσκονται θαμμένοι 20.500 στρατιώτες των συμμάχων της Αντάντ, που πολέμησαν στο «Μακεδονικό Μέτωπο» κατά τον Α΄ΠΠ. Ανάμεσά τους βρίσκονται και 7.500 Σέρβοι. Στο σερβικό οστεοφυλάκιο φυλάσσονται τα οστά 5.500 Σέρβων στρατιωτών. Πάρα πολλοί Σέρβοι έρχονται να τιμήσουν την μνήμη των προγόνων τους σε έναν εντυπωσιακό χώρο γεμάτο λάβαρα, σημαίες, φωτογραφίες, παράσημα και αφιερώματα συγγενών.
Υπήρχαν πολλές οι φορές και οι περιπτώσεις όπου οι σχέσεις Ελλάδας και Σερβίας ήταν δύσκολες ή και πολύ δύσκολες. Για παράδειγμα, ο ΥΠΕΞ της Σερβίας, Ίβιτσα Ντάτσιτς, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Beta (3/1/2017): «Όλη η Ευρώπη και ο κόσμος χρησιμοποιούν το όνομα πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM), ενώ εμείς δώσαμε ένα χαστούκι στους αδελφούς μας, τους Έλληνες και τώρα περιμένουμε να μην αναγνωρίσουν το Κόσσοβο, ενώ εμείς αναγνωρίσαμε τη “Μακεδονία”, προσβάλλοντας τους Έλληνες και αυτοί (ενν. τα Σκόπια) ψηφίζουν πάντα υπέρ του Κοσσόβου. Θα πρέπει να πω ότι υπήρξαμε ανόητοι».
Εν κατακλείδι, ένα είναι ιστορικά βέβαιο και γεωπολιτικά σίγουρο ως γενικό συμπέρασμα. Ελλάδα και Σερβία ποτέ δεν πολέμησαν μεταξύ τους! Και αυτό θα συνεχισθεί. Ναι. Πολλοί αιώνες, εθνικά γεγονότα, περιφερειακές εξελίξεις, ιστορικές αναφορές και γεωστρατηγικές σελίδες, μας οδηγούν στην βεβαιότητα της αδιάλειπτης συνέχισης αυτής της πολύ ισχυρής, ειδικής και διαχρονικής αδελφικής φιλίας για τις δυο χώρες.
Είναι ιστορικά, εθνικά, διπλά και αντανακλαστικά επιβεβαιωμένο: Οι Σέρβοι μας θεωρούν αδέλφια τους! Αυτό το ιδιαίτερο και μεγάλης σημασίας διεθνικό γεγονός έχει αμφίδρομο ιστορικό φόντο, εθνικό Ορθόδοξο αντίλαλο και υπεραιώνια πατριωτική αντανάκλαση: Ναι, και εμείς οι Έλληνες θεωρούμε τους Σέρβους αδέλφια μας!
https://www.facebook.com/profile.php?id=100000270536476
ΗΛΙΑΣ Δ. ΚΑΛΛΙΩΡΑΣ, PhD
Διεθνολόγος Καθηγητής, Συγγραφέας
Πρώην Βουλευτής Φθιώτιδας
