Και τα πιο καλά ψέματα, τρεις ημέρες κρατούν. Τα ψέματα που επί μέρες επιστράτευε η κυβέρνηση και ο υπ. Άμυνας Π. Καμμενος, για να δικαιολογήσει και να νομιμοποιήσει τον ρόλο του ΝΑΤΟ, την εμπλοκή του οποίου έσπευσε να ζητήσει και η Αθήνα, υπό την πίεση της Γερμανίας και της Τουρκίας, φθάνουν στα όριά τους.
Σύμφωνα με τα όσα ισχυρίζονται ο υπουργός Άμυνας Π. Καμμένος και η κυβέρνηση, από αύριο οπότε και αναπτύσσεται η Νατοϊκή ναυτική δύναμη στο Αιγαίο και με την πλήρη ενεργοποίηση της τις επόμενες λίγες εβδομάδες, λύνεται το πρόβλημα των μεταναστευτικών ροών και όλοι όσοι μετανάστες διασώζονται θα επιστρέφονται πίσω στην Τουρκία.
Όμως η πραγματικότητα δεν μπορεί να κρυφτεί με τα φληναφήματα των κυβερνητικών αξιωματούχων, καθώς το πλαίσιο της Νατοϊκής Επιχείρησης στο Αιγαίο είχε από την αρχή συγκεκριμένη στόχευση και πλαίσιο το οποίο αποτυπώθηκε πλήρως χθες με την δήλωση του Γ . Γ. της Συμμαχίας Γ. Στόλτενμπεργκ
Η δήλωση του κ. Στόλτενμπεργκ ήταν σαφής τόσο για το πλαίσιο όσο και για την στόχευση της Επιχείρησης:
« -Το ΝΑΤΟ συμμετέχει στις διεθνείς προσπάθειες για την διακοπή των γραμμών της παράνομης διακίνησης και μετανάστευσης στο Αιγαίο.
-ΤΟ ΝΑΤΟ θα έχει δραστηριότητες αναγνώρισης, επιτήρησης και παρακολούθησης. Τα πλοία μας θα προσφέρουν πληροφορίες στις ακτοφύλακες και σε άλλες εθνικές αρχές στην Ελλάδα και στην Τουρκία.. Επίσης αποκαθιστούμε απευθείας επικοινωνία με την FRONTEX
– Θα εκτελούμε τις επιχειρήσεις μας στο Αιγαίο. Οι διοικητές μας θα αποφασίζουν την περιοχή που θα επιχειρούμε σε συνεργασία με την Ελλάδα και την Τουρκία. Τα πλοία του ΝΑΤΟ μπορούν να αναπτυχθούν στα χωρικά ύδατα και της Ελλάδας και της Τουρκίας.
-Οι δυνάμεις της Ελλάδας και της Τουρκίας δεν θα επιχειρούνν στα χωρικά ύδατα και στον εναέριο χώρο της άλλης χώρας.
-Ο στόχος του ΝΑΤΟ δεν είναι να ανακόπτει τις βάρκες. Θα προσφέρουμε σημαντικές πληροφορίες, ώστε να βοηθήσουμε την ελληνική και τουρκική ακτοφυλακή και την FRONTEX να κάνουν την δουλειά τους πιο αποτελεσματικά
-Η προστιθέμενη αξία είναι ότι μπορούμε να διευκολύνουμε την στενότερη συνεργασία και να συμβάλλουμε στην ευρύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας που είναι και οι δυο χώρες του ΝΑΤΟ, αλλά μόνο η Ελλάδα της Ε.Ε. (σ.σ. και συνεπώς η Τουρκία δεν είχε θεσμική σχέση με την FRONTEX)
-Σε ότι αφορά την Έρευνα και Διάσωση, η υποχρέωση της παροχής βοήθειας σε ανθρώπους που κινδυνεύουν στην θάλασσα είναι γενική παγκόσμια ευθύνη και αφορά όλα τα πλοία. Ασχέτως εάν είναι μέρος μιας Νατοϊκής ή Εθνικής αποστολής. Εάν Συμμαχικά σκάφη αντιμετωπίσουν ανθρώπους σε κίνδυνο στην θάλασσα, οφείλουν να ανταποκριθούν στην δική τους εθνική ευθύνη για βοήθεια.
-Στην περίπτωση διάσωσης ανθρώπων, που έρχονται μέσω Τουρκίας, αυτοί θα επιστρέφονται στην Τουρκία. Στην εκπλήρωση των στόχων τους, οι χώρες μας θα δεσμεύονται από το εθνικό και διεθνές δίκαιο..»
Η απόφαση του ΝΑΤΟ είναι ξεκάθαρη:
-Το ΝΑΤΟ περιορίζει την Αποστολή του μόνο στην παροχή πληροφοριών στην Ελληνική και Τουρκική Ακτοφυλακή, που παραμένουν υπεύθυνες για την Έρευνα και Διάσωση με όλα τα γνωστά προβλήματα που δημιουργεί η διεκδίκηση της Έρευνας και Διάσωσης μέχρι το μέσο του Αιγαίου.
-Δηλώνοντας ότι η βοήθεια σε ανθρώπους που κινδύνευαν στην θάλασσα είναι υποχρέωση που απορεί και από το διεθνές δίκαιο, το ΝΑΤΟ διευκρινίζει ότι μόνο στις περιπτώσεις που τα σκάφη του βρεθούν μπροστά σε ανθρώπους που κινδυνεύουν να πνιγούν και δεν υπάρχει η δυνατότητα να παρέμβουν οι Ακτοφυλακές της Ελλάδας και της Τουρκίας ή η FRONTEX θα αντιδρά με βάση το διεθνές δίκαιο και όσους διασώζει θα επιστρέφει στην Τουρκία εφόσον έχουν διέλθει από την Τουρκία… Είναι προφανές ότι ο Γ.Γ. του ΝΑΤΟ αναφέρεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και σε καμιά περίπτωση η επιστροφή προσφύγων και μεταναστών στην Τουρκία δεν αφορά το σύνολο η έστω τον μεγάλο αριθμό όσων επιχειρούν κάθε ημέρα να περάσουν στα ελληνικά νησιά.
-Η περιοχή που θα αναπτυχθεί και δραστηριοποιηθεί η Νατοϊκή Δύναμη είναι …γενικώς το Αιγαίο, εντός και ελληνικών και τουρκικών χωρικών υδάτων ,με τους Επιτελείς της Συμμαχίας να ορίζουν κάθε φορά τα επιχειρησιακά πλανά για το που θα κινούνται τα πλοία της Δύναμης.
Η Αθήνα είχε από την πρώτη στιγμή δώσει μάχη, η Νατοϊκή Δύναμη να κινείται μόνο ανατολικώς των Ελληνικών νησιών, καθώς μόνον εκεί θα είχε νόημα για την παρακολούθηση και άμεση ενημέρωση των τουρκικών αρχών για τις κινήσεις των διακινητών .
Είναι επίσης ιδιαίτερα προβληματικό ότι εφόσον ο στόχος της Νατοϊκής παρέμβασης είναι η αντιμετώπιση των δουλεμπόρων, για ποιόν λόγο προβάλλεται η ανάπτυξη τους και σε ελληνικά χωρικά ύδατα.
Επίσης δεν διευκρινίζεται, εάν το Καστελόριζο θεωρείται ότι βρίσκεται στο Αιγαίο, ή στην Ανατολική Μεσόγειο θέμα που συχνά θέτει η Τουρκία, οπότε εξαιρείται από το πεδίο δράσης της Νατοϊκής Δύναμης.
-Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να δούμε εάν τα Νατοϊκά σκάφη θα ελλιμενιστούν για ανεφοδιασμό σε κάποιο από τα ελληνικά νησιά για τα οποία η Τουρκία έχει εγείρει ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης Αν δεν συμβεί αυτό (όπως σωστά το πρότεινε ο κ. Καμμενος) τότε σημαίνει ότι το ΝΑΤΟ αποδέχεται επισήμως την τουρκική απαίτηση.
Ενδιαφέρον σημείο της απόφασης είναι η «επιτυχία» ότι κατόρθωσε το ΝΑΤΟ να διαδραματίσει ρόλο καταλύτη και να συνεργάζονται έτσι οι Ακτοφυλακές της Ελλάδας και της Τουρκίας.
Πάρα το γεγονός ότι η αποτελεσματικότητα της Νατοϊκής Αποστολής είναι αμφισβητούμενη ,καθώς οι μεταναστευτικές ροές δεν κορυφώθηκαν επειδή ..δεν έκαναν ανταλλαγή πληροφοριών οι τουρκικές και οι ελληνικές αρχές ,ούτε επειδή ένα από τα πιο αστυνομικά κράτη του κόσμου ,η Τουρκία, δεν μπορεί να ελέγξει και να εξαρθρώσει τα κύκλωμα διακινητών ,αντιθέτως η Τουρκία βρήκε την ευκαιρία να θέσει όλο το πακέτο των διεκδικήσεων και αμφισβητήσεων εις βάρος της Ελλάδας σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές φόρουμ, όπως το ΝΑΤΟ ,καθιστώντας το σωστά επιδιαιτητή και με την σύμφωνη γνώμη της Ελλάδας..
Αυτή είναι μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη, τις επιπτώσεις της οποίας θα τις βρει πολύ σύντομα η χώρα μπροστά της. Εξάλλου όπως επί δυο εβδομάδες η Ελλάδα επιχειρούσε να αποκρούσει στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο και στην Στρατιωτική Επιτροπή τις πρωτοφανείς αξιώσεις της Άγκυρας ,έτσι και από αύριο θα πρέπει να δίνει καθημερινή μάχη για να αποφευχθεί η αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ,μέσω του «τεχνικά ουδέτερου» σχεδιασμού και εφαρμογής της Νατοϊκής Αποστολής.
