Έχοντας οι μεγάλες δυνάμεις εξαντλήσει τις αγορές των ΗΠΑ, Ασίας και Ευρώπης στρέφονται σταδιακά στην Αφρική και φαίνεται ότι θα αποτελέσει το νέο πεδίο αντιπαράθεσης των μεγάλων δυνάμεων.
Γιατί;
Καθώς Βρετανία και Γαλλία ως αποικιοκρατικές δυνάμεις άρχισαν να εξασθενούν από τους δύο παγκόσμιους πολέμους χάνοντας ερείσματα στην Αφρική.
Σε ορισμένες περιπτώσεις οι Ηνωμένες Πολιτείες κατάφεραν γρήγορα να καλύψουν το κενό των Γάλλων και Βρετανών που αποχωρούσαν από τις αφρικανικές χώρες αφήνοντας πίσω τους τις ελίτ που είχαν εκπαιδευτεί.
Στις αφρικανικές χώρες που εκδηλώθηκαν εθνικά απελευθερωτικά κινήματα σχεδόν χωρίς εξαίρεση επέλεξαν για σύμμαχο την ΕΣΣΔ. Σε αντίθεση με την προπαγάνδα της Δύσης, η ΕΣΣΔ ήταν ένας ελκυστικός εταίρος καθώς παρουσιάστηκε στα αφρικανικά κράτη με το μοντέλο της μαρξιστικής οικονομικής ανάπτυξης και κατάφερε να βιομηχανοποιήσει χώρες της Αφρικής σε διάστημα μόλις μιας δεκαετίας.
Ταυτόχρονα η ΕΣΣΔ δεν είχε θέματα φυλετικών διακρίσεων στο εξωτερικό σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που οι φυλετικές διακρίσεις ίσχυαν έως το 1960.
Η δυνατότητα επιλογής μεταξύ δύο εμφανώς διαφορετικών μοντέλων ανάπτυξης που προσέφεραν οι δύο αντίπαλες υπερδυνάμεις είχε τόσο οφέλη όσο και κινδύνους για τις αναπτυσσόμενες χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής.
Ο «Πρώτος Κόσμος» θέλησε αρχικά να προσφέρει πολύ καλούς όρους στον «Τρίτο Κόσμο».
Το τέλος του Ψυχρού Πολέμου σήμαινε μια στροφή προς την παγκοσμιοποίηση όπου δεν θα υπήρχαν ανταγωνιστικά οικονομικά μοντέλα.
Ο οικονομικός νεοφιλελευθερισμός ήταν το μοναδικό μοντέλο σε παγκόσμια κλίμακα.
Παγκοσμίως υπάρχουν 4 μεγάλες δυνάμεις οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα και φυσικά η Ρωσία.
Ενώ οι ΗΠΑ και η ΕΕ σχηματίζουν συλλογικά τη «Δύση», υποχωρούν στις μεταξύ τους κόντρες για να προστατεύσουν τις δικές τους επιρροές, είτε πρόκειται για το Δόγμα του Monroe, για τη Βρετανική Κοινοπολιτεία είτε για τη Γαλλόφωνη Αφρική.
Η Ρωσία και η Κίνα μέχρι στιγμής δεν δείχνουν να έχουν κοινά σχέδια δράσης για την διείσδυση στην Αφρική.
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Ρωσίας για την Αφρική προκλήθηκε από τις προσπάθειες της Δύσης να την απομονώσει πολιτικά και οικονομικά.
Τι πρέπει να προσφέρει η Ρωσία;
Το οικονομικό φόρουμ Ρωσίας – Αφρικής πραγματοποιήθηκε στο Σότσι στις 23-24 Οκτωβρίου 2019, όπου υπεγράφησαν πάνω από 500 συμφωνίες που υπολογίστηκαν στα 12 δισεκατομμύρια δολάρια και στις οποίες συμμετείχαν ηγέτες από 50 αφρικανικά κράτη και 8 αφρικανικούς διεθνείς οργανισμούς, δείχνουν ότι η Ρωσία βλέπει σοβαρά την Αφρική.
Οι ρωσικοί Σιδηρόδρομοι διεξάγουν διαπραγματεύσεις για μια σύμβαση που μπορεί να ανέλθει σε 500 εκατομμύρια δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού δικτύου της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και η Rosatom διαπραγματεύεται με την Αιθιοπία για την κατασκευή πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής.
Επίσης, η απόφαση της Ρωσίας να διαγράψει χρέη 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων που οφείλουν διάφορα αφρικανικά κράτη αναμένεται να οδηγήσει σε νέα σχέδια οικονομικής συνεργασίας.
Παρά την διείσδυση των Ρώσων… η Κίνα επίσης έχει κάνει μεγάλα βήματα ώστε να αποκτήσει πρόσβαση στην Αφρική.
Στον μόνο τομέα που υπερτερεί η Ρωσία έναντι της Κίνας στην Αφρική είναι οι στρατιωτικές δαπάνες.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, φυσικά, είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι απίθανο να δεχτούν οποιαδήποτε αμφισβήτηση της κυριαρχίας τους στην Αφρική.
Οι αφρικανοί ανησυχούν γιατί θεωρούν ότι οι ΗΠΑ εάν διαπιστώσουν ότι μια αφρικανική χώρα φύγει από το άρμα της Αμερικής είναι ικανοί να προκαλέσουν εμφύλιο πόλεμο.
Ωστόσο οι ΗΠΑ έχουν ένα μειονέκτημα, έχουν την φήμη των αναξιόπιστων εταίρων σε διάφορες συγκρούσεις οπότε οι αφρικανικές χώρες δεν εμπιστεύονται εύκολα τους αμερικανούς.
Η εναλλακτική λύση θα ήταν, όπως στην περίπτωση της Συρίας, η άμεση αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ για να αποτραπούν πολιτικές ήττες στην Αφρική, αλλά παραμένει να δούμε αν ένα τέτοιο μέτρο θα βρει πολιτική υποστήριξη στην Ουάσινγκτον ή στο αμερικανικό κοινό.
www.bankingnews.gr
