Από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι Πλατφόρμες Υποχρεούνται να Επαληθεύουν την Ηλικία – Το «Kids Wallet» και οι Αντιπαραθέσεις για την Αποτελεσματικότητα και την Ιδιωτικότητα
Η Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων υπερψήφισε κατά πλειοψηφία το νομοσχέδιο που προβλέπει την απαγόρευση χρήσης επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους κάτω των 15 ετών, με ημερομηνία έναρξης εφαρμογής την 1η Ιανουαρίου 2027 . Πρόκειται για μια από τις πιο άμεσες ρυθμίσεις στην Ευρώπη για την προστασία των παιδιών στον ψηφιακό χώρο, η οποία όμως ήρθε αντιμέτωπη με σφοδρή κριτική από την αντιπολίτευση, η οποία αμφισβήτησε τόσο την αποτελεσματικότητά της όσο και τα κίνητρα πίσω από την πρωτοβουλία.
Το Αποτέλεσμα της Ψηφοφορίας: Μια Νίκη της Κυβέρνησης με Ρωγμές
Το νομοσχέδιο, εισηγητής του οποίου ήταν ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, εγκρίθηκε επί της αρχής μόνο με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας, η οποία διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή . Η στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης ήταν ενδεικτική της πόλωσης:
-
ΠΑΣΟΚ: Δήλωσε «παρών», καταθέτοντας παράλληλα δική του πρόταση για ηλικιακά διαβαθμισμένη πρόσβαση .
-
ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση, ΚΚΕ, Νίκη και Πλεύση Ελευθερίας: Καταψήφισαν το νομοσχέδιο .
Η συζήτηση διεξήχθη σε κλίμα έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, με την κυβέρνηση να επικαλείται την ανάγκη προστασίας των παιδιών από τον ψηφιακό εθισμό και την αντιπολίτευση να κάνει λόγο για «επικοινωνιακό πυροτέχνημα» ενόψει εκλογών .
Τι Αλλάζει στην Πράξη από την 1η Ιανουαρίου 2027
Η Υποχρέωση Επαλήθευσης Ηλικίας
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, οι ίδιες οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης θα φέρουν την ευθύνη να ελέγχουν εάν οι χρήστες τους πληρούν το ηλικιακό όριο των 15 ετών . Αυτό σημαίνει ότι δεν θα αρκεί η δήλωση ηλικίας κατά την εγγραφή, αλλά θα απαιτείται αξιόπιστη τεχνική επαλήθευση.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, διευκρίνισε ότι οι πλατφόρμες θα μπορούν να χρησιμοποιούν κρατικές εφαρμογές όπως το Gov.gr Wallet ή το Kids Wallet για την επαλήθευση, χωρίς να είναι υποχρεωμένες να το κάνουν – μπορούν να αναπτύξουν και δικές τους τεχνικές λύσεις .
Το «Kids Wallet»: Ένα Εργαλείο με Έμφαση στην Ιδιωτικότητα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από την κυβέρνηση στην εφαρμογή «Kids Wallet», η οποία σύμφωνα με τον κ. Παπαστεργίου δεν διαβιβάζει προσωπικά δεδομένα των παιδιών ή των χρηστών. Το μόνο που γνωστοποιεί είναι εάν ο χρήστης είναι άνω ή κάτω των 15 ετών, χωρίς να αποκαλύπτεται ούτε η ημερομηνία γέννησης . Η εφαρμογή βασίζεται σε ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές και δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνική πατέντα .
Χωρίς Ποινές για τους Γονείς
Σημαντική λεπτομέρεια: ο νόμος δεν προβλέπει πρόστιμα ή κυρώσεις για τους γονείς σε περίπτωση που τα παιδιά καταφέρουν να παρακάμψουν τους περιορισμούς. Η ευθύνη μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στις πλατφόρμες .
Οι Θέσεις των Κομμάτων: Προστασία ή Επικοινωνιακή Διαχείριση;
ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ!
Η Κυβέρνηση: «Χρωστάμε στα Παιδιά την Παιδική τους Ηλικία»
Ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος χαρακτήρισε τη ρύθμιση «ικανή, αναγκαία, αποτελεσματική, συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο και αναλογική», απορρίπτοντας τις αιτιάσεις περί «αποσπασματικών μέτρων» . Ο ίδιος κατηγόρησε την αντιπολίτευση για «ισοπεδωτική, στείρα και ανεύθυνη στάση» .
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου ήταν ακόμη πιο συναισθηματικός: «Χρωστάμε στα παιδιά μας την παιδική τους ηλικία. Αυτό σήμερα κάνουμε. Οφείλουμε να τα προστατεύσουμε.» . Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που πίεσε όλα αυτά τα χρόνια για τη λήψη μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο .
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε βίντεο που ανάρτησε στα social media λίγο πριν την ψηφοφορία, απευθύνθηκε στους γονείς: «Ξέρω πολύ καλά ότι είναι δύσκολο να παλεύετε μόνοι σας με αλγόριθμους που είναι σχεδιασμένοι για να κρατούν τα παιδιά κολλημένα στην οθόνη. Ερχόμαστε να σας βοηθήσουμε, να σας στηρίξουμε.» . Προς τις πλατφόρμες, το μήνυμα ήταν σαφές: «Έχετε ευθύνη να ελέγχετε αξιόπιστα την ηλικία των χρηστών, με πλήρη προστασία της ιδιωτικότητας. Και έχετε 2,5 μήνες μπροστά σας, για να το κάνετε.» .
Η Αντιπολίτευση: «Εργαλειοποίηση της Προστασίας των Παιδιών»
Το ΠΑΣΟΚ, μέσω του βουλευτή Στέφανου Παραστατίδη, κατηγόρησε την κυβέρνηση για εργαλειοποίηση του ζητήματος με εκλογικά κριτήρια: «Δεν είστε εδώ για να προστατέψετε τα παιδιά, αλλά τους εαυτούς σας» . Το κόμμα πρότεινε ηλικιακά διαβαθμισμένη προστασία, ψηφιακή παιδεία, συμμετοχή των γονέων και ουσιαστική λογοδοσία των εταιρειών, αμφισβητώντας την επιλογή μιας οριζόντιας εθνικής απαγόρευσης ενώ εξελίσσεται η ευρωπαϊκή συζήτηση .
Τα κόμματα που καταψήφισαν (ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση, Νίκη, Πλεύση Ελευθερίας) εξέφρασαν επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του μέτρου και την επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση, ενώ έθεσαν και ζητήματα διασφάλισης των προσωπικών δεδομένων .
Το Παρασκήνιο: Ένταση και Διακοπή στη Βουλή
Η συζήτηση του νομοσχεδίου συνοδεύτηκε από έντονη ένταση. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης των εξωκοινοβουλευτικών φορέων στην αρμόδια επιτροπή, η συνεδρίαση διακόπηκε μετά από σφοδρή σύγκρουση μεταξύ της προεδρεύουσας Σοφίας Βούλτεψη και βουλευτών της αντιπολίτευσης, με αφορμή τον χρόνο των τοποθετήσεων. Η Έλενα Ακρίτα (ΣΥΡΙΖΑ) έκανε λόγο για «χούντα», ενώ ο Σπύρος Μπιμπίλας (Πλεύση Ελευθερίας) χαρακτήρισε «φασιστικό» τον τρόπο διεξαγωγής της συζήτησης .
Τι Σημαίνει για την Ελλάδα και την Ευρώπη
Η Ελλάδα γίνεται μία από τις πρώτες χώρες στην Ευρώπη που θεσπίζει μια τόσο άμεση και καθολική απαγόρευση πρόσβασης στα social media για ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Αυστραλία έχει ήδη προχωρήσει σε παρόμοια ρύθμιση, και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο ενός κοινού πλαισίου.
Το μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση είναι η πρακτική εφαρμογή: κατά πόσο οι πλατφόρμες θα συμμορφωθούν πραγματικά, και κατά πόσο το «Kids Wallet» ή άλλες τεχνικές λύσεις θα αποδειχθούν αξιόπιστες και ανθεκτικές σε απόπειρες παράκαμψης. Η αντιπολίτευση, από την πλευρά της, θα παρακολουθεί στενά για να διαπιστώσει εάν το μέτρο θα αποδειχθεί ουσιαστικό ή επικοινωνιακό.
