Η ρωσοτουρκική επαναπροσέγγιση συμφέρει και τις δύο χώρες, σε οικονομικό κα γεωστρατηγικό επίπεδο, όπως μαρτυρούν οι κινήσεις Πούτιν και Ερντογάν.
Μπορεί οι ΗΠΑ να πίεσαν Ερντογάν και Νετανιάχου να αποκατασταθούν πλήρως οι διπλωματικές σχέσεις των δύο χωρών (και αυτό εξαρτάται και από την ψήφο των Ισραηλινών βουλευτών σε λίγες μέρες, όπου δεν είναι και σίγουρη η αποδοχή της ισραηλινοτουρκικής συμφωνίας, με τον Λίμπερμαν και Ορθόδοξους Ισραηλινούς να αντιδρούν), η συγγνώμη όμως του Ερντογάν προς τον Πούτιν, ήταν ασφαλώς δική του πρωτοβουλία.
Και είναι προφανές πως η ρωσοτουρκική επαναπροσέγγιση συμφέρει και τις δύο χώρες, όχι μόνον σε οικονομικό επίπεδο, αλλά και σε γεωστρατηγικό. Υπάρχουν κάποιες κινήσεις των προέδρων των δύο χωρών, που μπορούν τώρα να εξηγηθούν υπ’ αυτό το πρίσμα. Και που μάλλον ήσαν απόρροια των μυστικών διαπραγματεύσεων που προηγήθηκαν (αποκλείεται ο Ερντογάν να δήλωσε δημοσίως συγγνώμη, αν προηγουμένως μέσω των υπηρεσιών, δεν είχε εξασφαλιστεί η αποδοχή της από τον Πούτιν, αφού σε περίπτωση άρνησης ο Ερντογάν θα έπρεπε να αλλάξει όχι μόνον χώρα, αλλά και πλανήτη).
Υπήρξε -προ της συγγνώμης- σύναψη στρατιωτικής συμφωνίας της Ρωσίας με το Αζερμπαϊτζάν, που είχε εκπλήξει τους αναλυτές, λόγω του ότι δεν είχε περάσει πολύς καιρός που η Ρωσία επαναβεβαίωσε την στήριξή της στην Αρμενία. Και μόλις προχθές, ήλθε σαν σε ανταπόδοση η σειρά των Τατάρων της Κριμαίας, οι οποίοι δια του επικεφαλής τους καλούν την Τουρκία να επανεξετάσει τη θέση της, σχετικά με την Κριμαία και να την αναγνωρίσει ως τμήμα της ρωσικής επικράτειας. Αυτά μόνο τα δύο γεγονότα σε πρωθύστερο χρόνο θα αποτελούσαν γρίφο.
Η Τουρκία θέλει από την Ρωσία άρση των κυρώσεων, αφενός ως προς τον τουρισμό, όπου ήρε μεν ο Πούτιν την σύσταση προς τους Ρώσους να μη επισκέπτονται την Τουρκία, αλλά ρωσικές πηγές τονίζουν πως πρέπει να νιώθουν ασφαλείς οι Ρώσοι τουρίστες για να οδεύσουν πάλι προς Τουρκία.
Αφετέρου θα επαναρχίσουν οι εξαγωγές τουρκικών προϊόντων προς την Ρωσία, θα αρθούν τα εμπόδια που έχουν επιβληθεί στις τουρκικές επιχειρήσεις, ιδίως τις κατασκευαστικές, που δραστηριοποιούνται στην Ρωσία, και θα τεθεί πάλι στο τραπέζι ο αγωγός Turkish Stream.
Οι Ρώσοι, θέλουν κι αυτοί μείωση του αριθμού των χωρών που εφαρμόζουν κυρώσεις εναντίον τους, περιορισμό της δραστηριότητας του τουρκικού στόλου στην Μαύρη Θάλασσα και στα νερά της Ουκρανίας, και πλην του αγωγού φυσικού αερίου (ζωτικής σημασίας έργο για τους Ρώσους) υπάρχει και η συμφωνία κατασκευής πυρηνικού σταθμού στην Τουρκία από ρωσικές εταιρίες.
Εκείνο που είναι αδιευκρίνιστο, είναι τι θα συμβεί με τους Κούρδους της Συρίας, των οποίων ηγέτης πήρε διαβεβαιώσεις πως δεν θα αλλάξει η συμπεριφορά των Ρώσων έναντί τους, αλλά οι διαβεβαιώσεις -όπως και οι συμφωνίες, άλλωστε- είναι όπως έλεγε ο Λένιν «η κρούστα στη πίτα, που για να φας την πίτα, πρώτα κόβεις την κρούστα».
Μένει βέβαια μια λεπτομέρεια, που θα βρεθεί τρόπος να διευθετηθεί, που δεν είναι άλλη από το αίτημα για αποζημίωση από τους Τούρκων και τιμωρία του δράστη. Ο πρωθυπουργός όμως της Τουρκίας, Γιλντιρίμ είχε δηλώσει πως δεν υπάρχει θέμα αποζημίωσης, ενώ ο πρέσβης της Ρωσίας στην Τουρκία, Αντρέι Γκεναντίγιεβιτς Καρλόφ, δήλωσε πως το να πληρώσει η Τουρκία αποζημίωση για το αεροσκάφος που κατέρριψε αποτελεί όρο για την βελτίωση των σχέσεων.
Γενικότερα, τόσο η Τουρκία όσο και η Ρωσία, επιχειρούν μια αναδιάταξη της γεωστρατηγικής πολιτικής τους. Ως προς την Ρωσία, ο διεθνολόγος Κωνσταντίνος Γρίβας, υποστηρίζει πως η επαναπροσέγγιση Ρωσίας – Τουρκίας, δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά θα πρέπει να εξεταστεί μέσα στο πλαίσιο της συνολικότερης ρωσικής γεωστρατηγικής. Συγκεκριμένα, γράφει, η μερική αποκατάσταση των ρωσοτουρκικών σχέσεων ενδέχεται να εντάσσεται σε μια ευρύτερη γεωπολιτική στρατηγική του Κρεμλίνου, η οποία βασίζεται στη διαμόρφωση ενός κλίματος ασάφειας αναφορικά με τις σχέσεις της Ρωσίας με μια σειρά από χώρες στην περιφέρεια της Ευρασίας.
Φαίνεται δηλαδή, ότι η Μόσχα ακολουθεί ένα είδος πολιτικής «διαίρει και βασίλευε» κάνοντας μια σειρά από ανοίγματα σε χώρες στην περιφέρειά της, με τις οποίες μέχρι πρότινος δεν είχε και τις καλύτερες σχέσεις, «αδειάζοντας» ταυτόχρονα κάποιες που είναι παραδοσιακοί φίλοι και σύμμαχοί της. (Πούλησε οπλικά συστήματα στο Πακιστάν, θανάσιμο εχθρό της Ινδίας, η οποία όμως αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά ρωσικών οπλικών συστημάτων και παραδοσιακό σύμμαχο της Μόσχας).
Ίσως αξιοποιεί τις διαφορές μεταξύ των χωρών της ευρασιατικής περιφέρειας προς όφελός της, μιας και κανένας δεν θα θέλει να τα χαλάσει με τη Μόσχα, γιατί τότε αυτή θα στηρίξει τους αντιπάλους του.
Αυτό καλό είναι να το προσέξουν οι ημέτεροι του ΥΠΕΞ, επειδή ίσως η Μόσχα λέγει και σ’ εμάς, πως μια «φιλία» πρέπει να έχει αμοιβαιότητα και ίσα ανταλλάγματα.
Μακεδών
