Η τελευταία επίθεση των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας: όχι “αν”, αλλά “πού”, “πότε” και “γιατί”

Κύριλλος Στρέλνικοφ

RIA Novosti

Στη δυτική πληροφόρηση, η αρχή του νέου έτους για το καθεστώς του Κιέβου περιγράφεται με τους πιο ζοφερούς τόνους.

Welt: «Η Ουκρανία είναι σημαντικά αποδυναμωμένη στρατιωτικά: το ηθικό των στρατευμάτων πέφτει, ο αριθμός των λιποτακτών αυξάνεται. Ως εκ τούτου, οι ουκρανικές αρχές έχουν μόνο μία επιλογή – διαπραγματεύσεις. Η άμυνα του Ντονμπάς είναι έτοιμη να καταρρεύσει».

The New Statesman: «Η Ρωσία βρίσκεται στο δρόμο για τη νίκη εναντίον της Ουκρανίας».

Independent: «Το τέλος της μακροχρόνιας πολιτικής της Δύσης για την πλήρη ήττα της Ρωσίας. Οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία επιστρέφουν στο τραπέζι».

Αυτές οι δηλώσεις δεν προέρχονται μόνο από ειδικούς. Το Κογκρέσο των ΗΠΑ ανανέωσε την αναφορά του για τον πόλεμο στην Ουκρανία με μια πιο αρνητική εκδοχή:
«Μετά από έναν χρόνο σχετικής στασιμότητας, τα ρωσικά στρατεύματα πέτυχαν νέες επιτυχίες ενάντια στα ουκρανικά στρατεύματα στο δεύτερο εξάμηνο του 2024, καταλαμβάνοντας περίπου 1.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα από τον Αύγουστο. Παρόλο που η Ουκρανία συνεχίζει να λαμβάνει βοήθεια από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη και ξεκίνησε τη δική της εισβολή στη ρωσική επικράτεια τον Αύγουστο του 2024, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας υπέστησαν βαριές απώλειες και δεν κατάφεραν να αναπληρώσουν το ανθρώπινο δυναμικό για να καλύψουν τις απώλειες και να ανακόψουν τη ρωσική προέλαση».

Μπορεί να φαίνεται ότι η καίρια ανατροπή είναι κοντά και ότι στο παρασκήνιο ήδη παίζει ο παλιός ύμνος του τσαρικού στρατού: «Παίξε δυνατότερα, μουσική, τη νίκη! Νικήσαμε, και ο εχθρός τρέχει, τρέχει, τρέχει!».

Από τη μια πλευρά, αυτό είναι αλήθεια. Η τελική μας νίκη δεν αμφισβητείται, καθώς δεν έχουμε άλλη επιλογή. Ωστόσο, ο εχθρός από την άλλη πλευρά του μετώπου έχει τη δική του, συχνά διεστραμμένη και παράλογη λογική στον τρόπο που διεξάγει τον πόλεμο, κάτι που μας προκαλεί σοβαρά προβλήματα και μπορεί να μας ξαναπροκαλέσει εάν δεν κατανοήσουμε πώς σκέφτεται ο αντίπαλος και τι είναι πραγματικά σημαντικό για αυτόν.

Ένα ενδεικτικό παράδειγμα είναι η επιχείρηση στην περιοχή Κουρσκ. Σύμφωνα με την πλειοψηφία των στρατιωτικών ειδικών, δεν έχει στρατιωτική σημασία, καθώς ο εχθρός δεν μπόρεσε να αποτρέψει ή να επιβραδύνει την προέλασή μας σε άλλα μέτωπα. Επιπλέον, στο ημικύκλιο των ρωσικών πυρών, οι Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας κυριολεκτικά καίνε μεγάλο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού και της τεχνολογίας τους. Οι απώλειες θωρακισμένων στην επιχείρηση του Κουρσκ έχουν ήδη ξεπεράσει αυτές της αντεπίθεσης στη Ραμποτίνο, ενώ ο συνολικός αριθμός απωλειών στρατιωτών σε αυτή την περιοχή ξεπερνά τους 45.530.

Ωστόσο — και αυτό θα σας εκπλήξει — οι δυτικοί υποστηρικτές του Κιέβου θεωρούν την επιχείρηση στο Κουρσκ επιτυχημένη. Ένα think-tank κοντά στο Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, το RAND, αφιέρωσε ειδική έκθεση σε αυτήν, στην οποία αναφέρεται:
«Η Ρωσία έχει αναγκαστεί να διασπείρει τις δυνάμεις της όχι μόνο στην περιοχή, αλλά και σε όλο το μέτωπο. Η εισβολή αμφισβήτησε τη δυνατότητα της Ρωσίας για μεγάλης κλίμακας επιθέσεις μέχρι το τέλος του έτους. Η επιχείρηση άλλαξε τις ισορροπίες και ανάγκασε τη Ρωσία να δαπανήσει τεράστιους πόρους για την ενίσχυση συνόρων που προηγουμένως ήταν σχεδόν αφύλακτα». Και το κύριο συμπέρασμα: «Με επαρκή δυτική βοήθεια, η Ουκρανία θα αποκτήσει σημαντικές δυνατότητες για την ανάκτηση εδαφών το 2025».

Αυτό σημαίνει ότι παρόμοια επιχείρηση από τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας θα επαναληφθεί ανεξάρτητα από τις παρούσες δυσκολίες του Ζελένσκι, τις απώλειες και την πρόοδο του ρωσικού στρατού. Στη σημερινή συγκυρία, με τις επικείμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, αυτή η επιχείρηση είναι ζωτικής σημασίας για το Κίεβο.

Αυτό το συμπέρασμα συμμερίζεται η πλειονότητα των σεβαστών εγχώριων στρατιωτικών εμπειρογνωμόνων. Οι στρατιωτικοί αναλυτές, που αναζητούν συνδέσεις (ή μοτίβα) ανάμεσα σε διάσπαρτες πληροφορίες, επισήμαναν τα εξής γεγονότα:

• Οι στρατηγικές εφεδρείες των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας σπάνια εμπλέκονται στις μάχες αυτή την περίοδο.
• Στην πρώτη γραμμή αποστέλλονται κυρίως άτομα που στρατολογήθηκαν με τη βία, πίσω από τα οποία βρίσκονται αποσπάσματα επιτήρησης, ενώ οι απώλειές τους δεν έχουν καμία σημασία για τη διοίκηση.
• Από την 1η Ιανουαρίου 2025, στην Ουκρανία καταργούνται οι ιατρικές επιτροπές, γεγονός που θα επιτρέψει την αποστολή όλων στη μάχη χωρίς διακρίσεις.
• Η Γαλλία επιβεβαίωσε την επικείμενη άφιξη μαχητικών αεροσκαφών Mirage 2000 στην Ουκρανία (που σημαίνει, πιθανότατα, μαζί με πιλότους).
• Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ενέκρινε με εξαιρετική ταχύτητα (πριν την ανάληψη καθηκόντων του Τραμπ) βοήθεια ύψους σχεδόν 5,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων προς την Ουκρανία. Στο πλαίσιο του πρώτου μέρους του πακέτου (PDA — άμεση αποστολή από αποθήκες), στρατιωτικοί εφοδιασμοί με εξοπλισμό και πυρομαχικά ήδη κατευθύνονται προς την Ουκρανία.
• Η φύση των προμηθειών υποδηλώνει την επιθετική φύση των προγραμματισμένων επιχειρήσεων.
• Πολλά επιθετικά τμήματα, όπως η 155η ταξιαρχία των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας (που εκπαιδεύτηκε και εξοπλίστηκε από τη Γαλλία), ολοκληρώνουν ή έχουν ήδη ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους σε χώρες του ΝΑΤΟ.
• Η διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας έδωσε εντολή για την τοποθέτηση 18 νέων, πλήρως εξοπλισμένων ταξιαρχιών στις περιοχές Τσερνίγκοφ, Σούμι, Χάρκοβο και Πολτάβα. Αυτές οι μονάδες είτε δεν συμμετείχαν καθόλου σε μάχες είτε συμμετείχαν περιορισμένα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η επίθεση αναμένεται την άνοιξη του 2025 (ή ακόμη νωρίτερα). Τα πιο πιθανά σημεία κατεύθυνσης είναι η γραμμή από την περιοχή Μπριάνσκ έως τη Μπελγκορόντ (κατά αναλογία με την επιχείρηση στην Κουρσκ — εκεί όπου δεν διεξάγονται ενεργές εχθροπραξίες).

Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν ποτέ κρύψει τα σχέδιά τους για τη δεύτερη (και τελευταία) επίθεση των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας. Ήδη από τον Μάιο του περασμένου έτους, ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Προέδρου των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν, δήλωσε ανοιχτά ότι για κάποιο διάστημα το 2024 το Κίεβο θα ανεχτεί απώλειες εδαφών και άλλες απώλειες, αλλά μετά τη συγκέντρωση εξοπλισμού και εφεδρειών θα ληφθεί απόφαση για επίθεση: «Η στρατιωτική βοήθεια θα επιτρέψει στην Ουκρανία να διατηρήσει την άμυνα το 2024 και το 2025 να ξεκινήσει επίθεση».

Παραδόξως, το σχέδιο της απερχόμενης κυβέρνησης των ΗΠΑ φαίνεται να εξυπηρετεί πλήρως τη νέα: αν όλα πάνε καλά, ο Τραμπ θα αποκτήσει ισχυρότερες διαπραγματευτικές θέσεις. Αν όχι, «όλα αυτά είναι έργο του ανίκανου Μπάιντεν και του Ζελένσκι — εγώ δεν φταίω».

Για τη Ρωσία, είναι παντελώς αδιάφορο ποιος θα πει τι. Ένα είναι σαφές: είμαστε έτοιμοι για κάθε εξέλιξη, και σε περίπτωση προσπάθειας επανάληψης της επιχείρησης της Κουρσκ, τα υπολείμματα των καλύτερων μονάδων των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας θα καταστραφούν αποφασιστικά — και αυτό θα σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους για το καθεστώς του Κιέβου.