ΗΤουρκία δήλωσε ότι θα στείλει “στο σπίτι τους” τους Ρώσους εμπειρογνώμονες πυραύλων που επιβλέπουν την τεχνολογία αντιαεροπορικής άμυνας των πυραύλων S-400, που έχουν καταστήσει τεταμένες τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με την κίνηση αυτή οι Τούρκοι ικανοποιούν μία από τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον αναφορικά με το αντιαεροπορικό σύστημα S-400, ενώ παράλληλα σπεύδουν να αποκλείσουν την πλήρη κατάργησή τους.
Οι παραπάνω κινήσεις πιθανότατα αφορούν την προγραμματισμένη συνάντηση μεταξύ του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και του Προέδρου Τζο Μπάιντεν, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες στα μέσα Ιουνίου και σηματοδοτούν την ετοιμότητα της Άγκυρας να συμβιβαστεί ως πρός το ένα σκέλος των ανησυχιών των ΗΠΑ.
Η Ουάσινγκτον είπε ότι η Τουρκία πρέπει να τερματίσει την παρουσία ρωσικού προσωπικού στη χώρα το οποίο βοηθάει στην εκπαίδευση και τη συναρμολόγηση των πυραύλων.
Ωστόσο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Καβούσογλου, ο οποίος είπε ότι το σύστημα θα ήταν υπό τουρκικό έλεγχο όταν οι εμπειρογνώμονες θα έφευγαν, επανέλαβε ότι η Άγκυρα δε θα υπακούσει στην ευρύτερη απαίτηση της Ουάσινγκτον να απαλλαγεί από τους πυραύλους, προκειμένου να αρθούν οι σχετικές κυρώσεις των ΗΠΑ.
«Οι S-400 θα είναι υπό τον έλεγχό μας 100% . Έχουμε στείλει πολλούς τεχνικούς για εκπαίδευση. Οι Ρώσοι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες δεν θα παραμείνουν στην Τουρκία », δήλωσε ο Τσαβούσογλου σε επίσκεψη που πραγματοποίησε στην Ελλάδα, σύμφωνα με δημοσίευση της κρατικής τηλεόρασης TRT τη Δευτέρα.
Ωστόσο, απέρριψε τις αμερικανικές εκκλήσεις προς την Τουρκία να μην ενεργοποιήσει τους πυραύλους. «Δεν είναι δυνατόν να δέχεσαι κλήσεις από άλλη χώρα για να μην τους χρησιμοποιήσεις», είπε.
Ο Τσαβούσογλου είπε ότι θα συναντηθεί με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Αντόνι Μπλίκεν είτε στην Ουάσινγκτον είτε στην Άγκυρα πριν από τη συνάντηση των ηγετών.
Ο Μπάϊντεν και το Κογκρέσο των ΗΠΑ έχουν και οι δύο μια σκληρή γραμμή για την Τουρκία, εν μέρει για την απόκτηση των ρωσικών πυραύλων S-400, λέγοντας ότι το εν λόγω Ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα θα μπορούσε να συγκεντρώσει πληροφορίες σχετικά με τις στρατιωτικές δυνατότητες δυτικών μαχητικών αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένου του F-35 της Lockheed Martin.
Η κίνηση αυτή από τουρκικής πλευράς έγινε αφού οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι του χρόνου δεν θα συνεργάζονται με την Τουρκία, την οποία κατασκευάζονται πολλά απάρτια του κινητήρα και της ατράκτου του μαχητικού αεροσκάφους 5ης γενιάς F-35.
Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να φθάσουν ακόμη και σε κατάσταση πτώχευσης σημαντικές τουρκικές εταιρείες οι οποίες μετέχουν στο πρόγραμμα παραγωγής των εν λόγω απαρτίων.
Παράλληλα η Τουρκία αντιλαμβάνεται ότι πλέον δεν έχει διεξόδους για την επόμενη δεκαετία στην πολεμική της αεροπορία, αφού ο στόλος των μαχητικών F-16 που διαθέτει θα είναι γερασμένος και το εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος 5ης γενιάς TF-X, αν και εφόσον κατασκευαστεί , θα ενσωματωθεί επιχειρησιακά το 2030.
Η τουρκική κίνηση γίνεται με σκοπό να ερμηνευθεί από τις ΗΠΑ ως κίνηση καλής θέλησης, ενώ επί της ουσίας όμως η Τουρκία δεν υπαναχωρεί, τουλάχιστον μέχρι τώρα, και δεν ικανοποιεί την απαίτηση των ΗΠΑ για απομάκρυνση των S-400 από την επικράτεια της χώρας.
Η συνάντηση που ανέφερε ο Τούρκος ΥΠΕΞ με τον Αμερικανό ομόλογό του, πριν τη συνάντηση Μπάϊντεν-Ερντογάν, θα είναι η τελευταία προσπάθεια προκειμένου να μεταπειστούν οι ΗΠΑ και να άρουν την απαίτησή τους που προαναφέραμε.
Εκτίμηση είναι ότι οι Τούρκοι δεν θα καταφέρουν τίποτε επί της ουσίας, πρίν τη συνάντηση Μπάϊντεν-Ερντογάν, αν και οι θριαμβολογίες από πλευράς τουρκικών ΜΜΕ δεν θα λείψουν, κάτι το οποίο είναι σύνηθες.
Αλλά ακόμη και αν δεχθούμε ότι η πρόταση πακέτο που θα υποβάλλουν οι Τούρκοι προς τις ΗΠΑ στις 14 Ιουνίου στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ, ικανοποιεί τις τελευταίες σε άλλα περιφερειακά ζητήματα, το μόνο που μπορεί να αποκομίσουν θα είναι ίσως μια μικρή πίστωση χρόνου, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι Αμερικανικές απαιτήσεις, αφού πλέον εκτός από θέμα πρόσκτησης δεδομένων δυτικών μαχητικών αεροσκαφών από τους S-400, είναι και θέμα απαγόρευσης αγοράς των εν λόγω συστημάτων σε άλλες δυτικές και μη χώρες.
Συνεπώς είναι θέμα πολεμικών βιομηχανιών και όχι απλά εθνικό θέμα μεταξύ ΗΠΑ-Τουρκίας. Επιπλέον, είναι και θέμα γοήτρου για το κύρος των ΗΠΑ, έναντι οποιουδήποτε συμμάχου δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις της.
Πώς οι ΗΠΑ λόγου χάρη θα μπορούσαν να επιβάλλουν κυρώσεις σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες αν αποκτούσαν και αυτές S-400, εφόσον θα άφηναν ατιμώρητη και ικανοποιημένη την Τουρκία;
Γιατί άλλες Ευρωπαϊκές και μη χώρες να μην κινούντο για την απόκτηση των S-400 όταν θα έβλεπαν την Τουρκία να παραμένει ατιμώρητη;
Κλείνω λέγοντας ότι υπάρχουν πάρα πολλά ανοικτά ζητήματα και διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ-Τουρκίας, εκτός από τους S-400.
Για όλους τους παραπάνω λόγους η Τουρκία, αν θέλει να αρχίσει έστω και πολύ αργά να δείξει τις προθέσεις της ότι επιθυμεί να επανέλθει στη Δύση , θα πρέπει να απομακρύνει τους S-400 από το έδαφός της. Οτιδήποτε άλλο θα είναι ημίμετρο και δεν θα πείθει κανέναν.
Εκτός από τους S-400, η Τουρκία θα πρέπει να προβεί σε επαναχάραξη της εξωτερικής της πολιτικής σε σχέση με τη Συρία, τους Κούρδους, το Ισραήλ, τη Λιβύη από την οποία πρέπει να αποχωρήσει στρατιωτικά την Ελλάδα και την Κύπρο.
Αυτό με τον Ερντογάν στην εξουσία μοιάζει με όνειρο θερινής νυκτός, οπότε ας αφήσουμε τα τουρκικά “πυροτεχνήματα εξωτερικής πολιτικής” να ανάψουν στον αέρα, αφού πολύ σύντομα θα καούν και θα σβήσουν.
