Γράφει ο Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης*
Όταν πριν μερικά χρόνια κάποιος αναφερόταν στις σχέσεις Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας θα τις περιέγραφε ως ανύπαρκτες, μηδενικές, εχθρικές, μίσους και έντονης επιθυμίας για αλληλοεξόντωση. Σήμερα ο γνώστης των τεκτονικών αλλαγών που συνέβησαν θα τις περιέγραφε ως καλές, βελτιούμενες, «συμμαχικές», ιδιαίτερες, αλλά και μη φανερές.
Πριν λίγες ημέρες το Ισραήλ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να κλείσει τα γραφεία του Al-Jazeera, το τηλεοπτικό δίκτυο του Κατάρ, το οποίο οι ισραηλινές αρχές κατηγορούν για υποκίνηση βίας. Το Ισραήλ κατηγορεί εδώ και χρόνια το δίκτυο για έλλειψη αντικειμενικότητας στην κάλυψη της διένεξης με τους Παλαιστίνιους. Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu είχε ανακοινώσει στα τέλη του Ιουλίου ότι ήθελε να διώξει το Al-Jazeera κατηγορώντας το, ότι υποδαυλίζει την ένταση στη διένεξη για τους ιερούς τόπους στην Ιερουσαλήμ! Με την απόφασή του αυτή το Ισραήλ συντάσσεται και παρατάσσεται στο πλευρό της αραβικής συμμαχίας, με προεξάρχουσες την Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, που κατηγορούν το Κατάρ για στήριξη τρομοκρατικών ισλαμιστικών οργανώσεων, όπως το ISIS, η Αλ Κάιντα, και άλλες ακραίες οργανώσεις, διακόπτοντας τις διπλωματικές των σχέσεις, κάθε επαφής και συναλλαγής, απομονώνοντας πλήρως το Κατάρ στην Μέση Ανατολή.
Η ενέργεια αυτή του Ισραήλ είναι πρωτόγνωρη και μοναδική στην ιστορία του. Είναι η πρώτη φορά, που το Ισραήλ στηρίζει Αραβικό κράτος, τόσο φανερά και απροκάλυπτα. Είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ συμμετέχει σε ενδο-αραβική διένεξη και παίρνει το μέρος της μιας πλευράς, είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ συντάσσεται με τον Σουνιτικό άξονα, όπου ηγέτιδα δύναμη είναι η Σαουδική Αραβία και το αντίπαλο δέος ο Σιϊτικός άξονας, με ηγέτιδα δύναμη, το Ιράν, παραδοσιακό εχθρό του Ισραήλ.
Για «τους παροικούντες την Ιερουσαλήμ» οι εξελίξεις ήταν αναμενόμενες, καθόσον εδώ και αρκετό καιρό, Ισραήλ και Σαουδική Αραβία είχαν μυστικές επαφές και συνομιλίες, όπου το αδύνατον έγινε δυνατόν. Οι δύο μισητοί εχθροί, στην Μέση Ανατολή, εφαρμόζοντας το δόγμα της realpolitic, παραμέρισαν παραδοσιακές έχθρες, πολιτικές προκαταλήψεις και ιδεολογικές αντιλήψεις, «συνέπτυξαν» αφανή συμμαχία, με σκοπό να προωθήσουν τα εθνικά των συμφέροντα, καθόσον η πολιτική Ομπάμα για την Μέση Ανατολή (επαφές και συμφωνία με Ιράν) ήταν αντίθετη έως καταστροφική για τις εθνικές επιδιώξεις των δύο κρατών.
Τα τελευταία χρόνια, δραματικές πολιτικές αλλαγές έχουν κλονίσει τη Μέση Ανατολή. Κάποιοι έχουν περιγράψει αυτά τα γεγονότα μεταφορικά ως “μετατοπίζοντας την άμμο της ερήμου”, θεωρώντας ότι επετεύχθη το αδύνατο. Ορισμένες από τις πιο τρομακτικές αλλαγές έχουν υπενθυμίσει το παροιμιώδες «τέλος των ημερών», ενώ άλλες ι φαίνονται λίγο πολύ σαν μικρά θαύματα, θεωρώντας τόσο απίθανους τους παίκτες και τόσο απροσδόκητες εξελίξεις.
Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει, για παράδειγμα, ότι ένας νέος Σαουδάραβας διανοούμενος ο Abdul-Hameed Hakeem, θα επισκεπτόταν την Ιερουσαλήμ και στη συνέχεια θα έγραφε μια θαρραλέα ανοικτή επιστολή στη γενεά του και δημοσιεύτηκε στο Foreign Affairs, εκφράζοντας τόσο την ελπίδα όσο και την επιθυμία για έναν πρωτόγνωρο πολιτικό μετασχηματισμό; Και όμως συνέβη, όπως αναφέρει η εφημερίδα Αlgemeiner. Η επιστολή του στην ουσία είχε αποδέκτη τον Υπουργό Άμυνας και πρώτο διάδοχο του Θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, τον Mohammad bin Salman Al Saud, τον μελλοντικό βασιλιά της Σαουδικής Αραβίας . Το όνειρό του; Ότι ο νεαρό διάδοχος θα ενστερνιστεί ένα νέο όραμα για τη Σαουδική Αραβία , όπου θα συμπεριλαμβάνεται (άκουσον, άκουσον) οπωσδήποτε η ειρήνη με το Ισραήλ. Αν δεν ήταν προσυνεννοημένο, για να προετοιμάσουν την κλειστή Σαουδική κοινωνία, τότε σαφώς ήταν πολύ προχωρημένο. Και φαίνεται ότι ο διάδοχος του θρόνου και αγαπημένος υιός του γηραιού Βασιλιά Salman, ο Mohammand bin Salman στην ουσία ο ισχυρότερος άνδρας σήμερα στην Σαουδική Αραβία, βαδίζει πάνω στο όραμα του διανοούμενου Abdul-Hameed Hakeem.
Σε αυτό το πλαίσιο ξεκίνησε αυτή η απροσδόκητη προσέγγιση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ. Πριν από δύο χρόνια, τον Ιούνιο του 2015, οι Times of India, ανέφεραν ότι η ινδική πόλη Lucknow, φιλοξένησε μια ασυνήθιστη συνάντηση μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, στην οποία συμμετείχαν επίσης διακεκριμένοι διανοούμενοι Σιΐτες (!!), αλλά τότε ελάχιστοι αντελήφθησαν τις καταιγιστικές εξελίξεις, που βλέπουμε σήμερα.
Σε ότι αφορά το Ισραήλ, η νέα πολιτική του και οι διαμορφούμενες και αποκαλυπτόμενες εξωτερικές του σχέσεις με την Σαουδική Αραβία, μπορεί σε μια μερίδα φανατικών εθνικιστών και ακραίων θρησκευτικών αντιλήψεων να είναι πολύ ενοχλητικές έως απαράδεκτες, στην πλειοψηφία του Ισραηλινού λαού, το θεωρούν αναγκαία εξέλιξη, επιβαλλόμενη από τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής και την κόπωση των συνεχών πολέμων. Σε ότι αφορά όμως την Σαουδική Αραβία, οι εξελίξεις αυτές είναι θα λέγαμε εκρηκτικές. Ο Ουαχαμπισμός, η επίσημη θρησκεία της Σαουδικής Αραβίας, θεωρείται ακραίων Ισλαμιστικών Σουνιτικών αντιλήψεων. Θεωρείται από πολλούς, ως μια αίρεση που δημιουργήθηκε τον 18ο αιώνα και επιδιώκει να επιστρέψει το Σουνιτικό Ισλάμ στις πρώιμες ρίζες του – τις ημέρες του Προφήτη και των πρώτων οπαδών του.
Για να αντιληφθούμε το πώς θεωρούν το Ισραήλ, τους Ισραηλινούς και την θρησκεία των αναφερόμαστε δειγματοληπτικά στα εξής: Η Σαουδική Αραβία κατηγορεί έντονα τόσο τους χριστιανούς ( ονομάζοντάς τους Σταυροφόρους), όσο και τους Εβραίους (αποκαλώντας τους ως υιούς των χοίρων και των σκύλων), όπως π.χ. ακούσαμε σε διακηρύξεις του Osama Bin Laden. Πολλές από τα αντιεβραϊκές αντιλήψεις και απαγορεύσεις στη Σαουδική Αραβία επικεντρώνονται στο Ισραήλ και στον Σιωνισμό. Έτσι απαγορεύεται παντελώς η είσοδος Ισραηλινών στην χώρα. Ακόμη και άλλης εθνικότητας ταξιδιώτες με ισραηλινές βίζες στα διαβατήρια τους δεν επιτρέπεται η είσοδό τους στην Σαουδική Αραβία . Φυσικά απαγορεύεται η εμφανής εβραϊκή θρησκευτική ενδυμασία και να φέρονται σύμβολα, όπως τα κοσμήματα με το «Αστέρι του Δαβίδ» ή διάφορα θρησκευτικά βιβλία Ιουδαϊκής ή άλλης θρησκείας. Και εδώ υπάρχει ένα ζήτημα. Εκτιμάται όμως ότι, σε μια χειραγωγούμενη κοινωνία, με αυστηρές ως ακραίες θρησκευτικές αντιλήψεις, με ένα σκληρό και παντελώς αντιδημοκρατικό καθεστώς, όπως στην Σαουδική Αραβία, ο ισχυρός άνδρας της χώρας, ο πρίγκιπας Mohammand bin Salman, ο αυριανός βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας, στα πλαίσια της νέας πολιτικής και της νέας πορείας που θα εξαγγείλει, θα περάσει και την νέα πολιτική της χώρας, όπως την «οραματίσθηκε» ο νεαρός Σαουδάραβας διανοούμενος Abdul-Hameed Hakeem, με το Ισραήλ να συγκαταλέγεται στους καλύτερους φίλους και συμμάχους της χώρας!!
* O Ιωάννης Αθ. Μπαλτζώης είναι Αντγος (ε.α.), πρώην ΑΚΑΜ Τελ Αβίβ, πρώην Αξκος επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος Tactical Intelligence School (U.S.Army), Μεταπτυχιακό στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος ΔΣ του ΕΛΙΣΜΕ.
