Τρεις μικρέμποροι Έλληνες της διασποράς και λογιστές υπήρξαν οι ιδρυτές της Φιλικής εταιρείας που έλαβαν το νόημα, οργάνωσαν και ετοίμασαν μαζί με άλλους πατριώτες Έλληνες την επανάσταση του 1821.
Ήταν και οι τρεις κάτοικοι της Οδησσού της Ρωσίας, λιμανιού του Ευξείνου Πόντου. Κατάγονταν: Ο Εμμανουήλ Ξάνθος από την Πάτμο, Ο Νικόλαος Σκουφάς από ένα χωριό της Ηπείρου και ο Αθανάσιος Τσακάλωφ από τα Γιάννενα. Αυτοί οι Έλληνες της διασποράς που ζούσαν μακριά από την Ελλάδα αψήφησαν κάθε προσωπικό κίνδυνο και αφιέρωσαν τον χρόνο τους για την απελευθέρωση της πατρίδας μας. Οι αρχηγοί και ιδρυτές δεν ήταν επιπόλαιοι επαναστάτες, αλλά είχαν υψηλού βαθμού πατριωτισμό, τόλμη επαναστατική και συναίσθηση ευθύνης προς το Γένος.
Η ημέρα της ίδρυσης καθιερώθηκε η 14η Σεπτεμβρίου,την εορτή της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού και ήταν συμβολική η ημερομηνία αυτή, ως θρησκευτική και εθνική, καθώς συμβόλιζε με τη ύψωση του Σταυρού και την ανάσταση του γένους από την σκλαβιά. Γενικά οι Φιλικοί για να επιτύχουν του σκοπού των, έπρεπε να κάνουν τεράστιες οργανωτικές προσπάθειες, αλλά και να δράσουν με μυστικότητα, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τους διοικούντες της Οθωμανική Αυτοκρατορία, παρά τις πολλές και αντίξοες συνθήκες. Ο κάθε υποψήφιος έδινε μυστικό όρκο πάντα κρυφά και είχε την μορφή ιεροτελεστίας. Πάντα άφηναν να εννοηθεί πως υπήρχε μια μεγάλη δύναμη πίσω από την εταιρεία που θα προστάτευε την πατρίδα κατά την διάρκεια του αγώνα. Ακουμπούσαν το χέρι τους πάνω στο ιερό Ευαγγέλιο και ορκίζονταν: <<Στον αληθινό Θεό ότι θα μείνει πιστός στην εταιρεία, δεν θα φανερώσει το μυστικό σε συγγενείς και φίλους και τελείωνε με τις φράσεις: Ορκίζομαι σε σένα ιερή πατρίδα. Ορκίζομαι στα πολύχρονα βάσανά σου. Ορκίζομαι στα πικρά δάκρυα που χύνουν αιώνες τώρα τα παιδιά σου και τέλος, ορκίζομαι να αφιερώσω σε σένα τη ζωή μου>>.
Ο όρκος του Ευαγγελίου είχε μεγάλη σημασία κατά την εποχή εκείνη και κρίθηκε απαραίτητος για την συγκράτηση των μελών. Ο ορκισθής δεν γνώριζε τίποτα περί των σκοπών της Εταιρείας και του καθήκοντός του. Έπρεπε μόνο να ενδιαφέρεται για την πατρίδα του και να υπακούει στις εντολές που του δίνονταν. Πολλοί από όλα τα στρώματα του σκλαβωμένου πληθυσμού μυήθηκαν στη
Φιλική Εταιρεία, με προεξάρχοντες αστούς, επιστήμονες, επαγγελματίες, ιερείς, στρατιωτικούς, ναυτικούς και λίγους αγρότες, ακόμη και κοτσαμπάσηδες που κατείχαν διοικητικές θέσεις. Απευθύνθηκε σε όλους τους Έλληνες και οι ιδέες και το κίνημα είχαν καθολικό και εθνικό χαρακτήρα. Μετά την αρχική έδρα της εταιρείας στη Οδησσό, αργότερα μεταφέρθηκε στην Κων/λη που ζούσε ο μεγαλέμπορος και χρηματοδότης Παναγιώτης Σέκερης που στήριζε πάντα οικονομικά την εταιρεία. Πάντα ήταν δύσκολη η ανάθεση της αρχηγίας με πρώτο υποψήφιο τον Ιωάννη Καποδίστρια, που δεν την αποδέχτηκε καθότι ως διπλωμάτης του Τσάρου, μπορούσε να εκθέσει την Ρωσία που είχε υπογράψειι την Ιερή συμμαχία με την Αυστρία και την Πρωσία, που ήταν αντίθετες σε κάθε εθνική εξέγερση.
Ο 28χρονος Αλέξ. Υψηλάντης και γόνος διάσημης ελληνικής οικογένειας αποδέχθηκε την αρχηγία του αγώνα την 12η Απριλίου 1820 που ξεκίνησε τον αγώνα απο τις παραδουνάβιες ηγεμονίες και ειδικά την Μολδοβλαχία για αντιπερισπασμό. Ξεκινώντας τον πραγματικό αγώνα τον Μάρτιο του 1821 από την Πελοπόννησο και στην συνέχεια την Στερεά Ελλάδα, με την μη επιτυχία του αγώνα στις Παραδουνάβιες ηγεμονίες κατά τη μάχη του Δραγατσανίου και την νικηφόρα έκβαση του αγώνα αρχικά στην Πελοπόννησο και ύστερα στη Ρούμελη με την υπογραφή συνθήκη ανεξαρτησίας της Ελλλάδος στις 3 Φεβρουαρίου το 1830 με το πρωτόκολλο του Λονδίνου!
Στους αγώνες της εθνεγερσίας αξιόλογη ήταν και η συμβολή των Ελληνίδων, με προεξάρχουσες την Μαντώ (Μαγδαληνή-Αδαμαντία) Μαυρογένους και την Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα. Οι Ελληνίδες μητέρες τότε ανέθρεψαν και γαλούχησαν τα παιδιά τους με τις ελληνικές παραδόσεις και τα νάματα της φιλοπατρίας, ώστε ο Εθνικός μας ποιητής να γράψει: <<η ψυχή μου αναγαλλιάζει, πως ο κόρφος καθεμιάς, γλυκοβύζαχτο ετοιμάζει, γάλα ανδρείας και λευτεριάς!>>
Είναι οι αδούλωτες γυναίκες που συμπαραστάθηκαν στο πλευρό των αγωνιστών και εκείνες που θυσίασαν την περιουσία τους και την ζωή τους για την πατρίδα. Η Ελληνίδα γυναίκα απέδειξε ότι δεν πρωτεύει μόνο στη στοργή και στο συναίσθημα, αλλά και στη θυσία και στο θάνατο. Τι να πούμε για τις ψυχομένες Σουλιώτισσες που προτίμησαν να γκρεμιστούν στο Ζάλογγο από την ατίμωση. Τις ηρωίδες Μόσχω Τζαβέλα, τη Χάιδω και τη Δέσπω
Μπότση. Τις Ναουσιώτισσες γυναίκες που αναβίωσαν το
Ζάλογγο πέφτοντας στον ποταμό Αράπιτσα διωγμένες από τις δυνάμεις των Τούρκων. Ομοίως στο Λιτόχωρο Πιερίας γυναίκες γκρεμίζονται από το λόφο του Γαλακτερού. Οι Μανιάτισσες με δρεπάνια και πέτρες έριξαν τον Ιμπραήμ και τ΄ασκέρι του στη θάλασσα. Πολλές ακόμη αφανείς ηρωίδες θυσιάστηκαν για την πατρίδα στην Κάσο, τα Ψαρά, την Χίο, την Μεσσηνία, στην Δημητσάνα κλπ. Η Μαντώ
Μαυρογένους, γόνος του ομώνυμου Φαναριώτου οίκου που έδωσε ηγεμόνες και εκκλησιαστικούς ηγέτες, δεν αρκέστηκε στα αγαθά της κοινωνικής θέσης ( ήξερε τρεις γλώσσες άπταιστα) και γνώστης της Ελληνικής φιλοσοφίας και ιστορίας, ήταν ένα ανήσυχο και φωτισμένο πνεύμα που διαπνέονταν από τα ιδανικά της ελευθερίας και το διαφωτιστικό πνεύμα της Δύσης. Δεν απολάμβανε την ήρεμη πόλη της Αδριατικής Τεργέστη, ως ξεχωριστή επώνυμη νέα και πλούσια αστή. Με δικά της χρήματα και προσωπικό αγώνα οργάνωσε ένοπλο τμήμα από 200 και πλέον πολεμιστές και απέκρουσε στην οικογενειακή της κοιτίδα την Μύκονο με ανδρεία και ηρωισμό την Τουρκική αρμάδα που μετά τη καταστροφή της Χίου, είχε σειρά η Μύκονος. Έδωσε ολόκληρη την περιουσία της στο αγώνα για την λευτεριά. Συνέχισε τον αγώνα στο Πήλιο, όπως και στην Εύβοια. Πάμπτωχη και και με μια μικρή σύνταξη που της έδωσε η <<Πατρίς Αγνωμονούσα>>έζησε σε απόλυτη φτώχεια τα τελευταία χρόνια της ζωής της. Όταν την ρωτούσαν τι θα απογίνει χωρίς περιουσία απαντούσε: <<Η πατρίς μου να ελευθερωθεί και μου είναι αδιάφορον τι θα απογίνω!>>
Ομοίως και η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα ως καπετάνισσα εξόπλισε με δικά της χρήματα τον εμπορικό της στόλο και κατεναυμάχισε τους Τούρκους με μεγάλη επιτυχία στη θάλασσα, λαμπρύνοντας το πάνθεον των γενναίων του Εικοσιένα με τον αγώνα και των ηρωισμό της!
Αυτές οι υπέροχες και ψυχόμενες Ελληνίδες θυσιάστηκαν για να ζούμε εμείς ελεύθεροι. Αυτές τις ηρωίδες, ας ατενίζουν με θαυμασμό οι σημερινές Ελληνίδες(που έχουν ξεσαλώσει από το 1981) για να παίρνουν δύναμη και να φρενάρουν τον κατήφορο της αλλοτριωμένης κοινωνίας μας, διατηρώντας την οικογένεια και την ελληνική παράδοση.
Χρειαζόμαστε σύγχρονες Μπουμπουλίνες και Μαντώ
Μαυρογένους για να σταθεί όρθιος αυτός τόπος. Για να έχει ιστορική συνέχεια η ένδοξη πατρίδα μας με δική της
ταυτότητα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση!
Νοέμβριος 2021
