Αυτή η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δείχνει να διαφέρει από τις προηγούμενες – Ξέσπασε η καταιγίδα μετά την ηρεμία
Κάτι πολύ σοβαρό συμβαίνει στο Ισραήλ, το οποίο θα οδηγήσει σε μια σύγκρουση ανάλογη με εκείνη του 2006 και του πολέμου με τη Hezbollah, ίσως και μεγαλύτερη.
Δεν είναι τυχαίο ότι η σύγκρουση αυτή έρχεται στην 50ή επέτειο του Πολέμου του Yom Kippur.
Μαχητές από διάφορες παλαιστινιακές φατρίες που συνδέονται με τη Hamas κατάφεραν να διεισδύσουν στην ισραηλινή άμυνα και να επιτεθούν σε ορισμένες θέσεις της αστυνομίας και του ισραηλινού στρατού σε χωριά κοντά στη Λωρίδα της Γάζας.
Οι αρχικές επιτυχίες – η κατάληψη στρατιωτικών οχημάτων και ενός τανκ Merkava – καθιστούν υποχρεωτική την έντονη απάντηση του Τελ Αβίβ – το οποίο έχει ήδη κηρύξει κατάσταση πολέμου κατά της Hamas και των συνδεδεμένων με αυτήν φατριών.
Εν τω μεταξύ, οι άλλες παλαιστινιακές φατρίες κινητοποιούνται και τα τζαμιά στην Ιερουσαλήμ υποκινούν την τζιχάντ μέσω των μουεζίνων τους.
Το ότι αυτό συμβαίνει τώρα είναι επίσης αποτέλεσμα της γεωπολιτικής κατάστασης στον Περσικό Κόλπο, η οποία έχει αποδυναμώσει τη θέση του Ισραήλ.
Αποδυναμωμένο το Ισραήλ
Η ομαλοποίηση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας-Ιράν κατέστησε σαφές ότι σύντομα θα έρθει η ώρα για το Τελ Αβίβ να επιλέξει μεταξύ δύσκολων επιλογών (να εγκαταλείψει κάτι για να εξομαλυνθεί η κατάσταση ή να λάβει δραστικά μέτρα κατά της Παλαιστίνης και του αραβικού πληθυσμού της).
Ήρθε η ώρα και θα μάθουμε την απάντηση σύντομα.
Ένα από τα κρίσιμα σημεία καμπής τώρα θα είναι η αντίδραση και της Hezbollah στο Βορρά –που παραμένει ακόμα σταθερή– και σαφώς των άλλων περιφερειακών παραγόντων όπως οι μοναρχίες του Κόλπου, η Συρία, η Αίγυπτος, η Τουρκία και το Ιράν.
Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα σύγκρουσης όχι μόνο εντός του Ισραήλ και των παλαιστινιακών εδαφών.
Υπενθυμίζεται ότι το Ισραήλ έχει αδήλωτη πυρηνική αποτρεπτική δύναμη.
Οι παλαιστινιακές δυνάμεις έχουν πάρει τον έλεγχο επτά πληθυσμιακών κέντρων γύρω από τη Λωρίδα της Γάζας.
Ένας έλεγχος που εύλογα δεν μπορεί να διατηρηθεί μπροστά στην τεθωρακισμένη προέλαση που πρόκειται να εξαπολύσει το Ισραήλ, έχοντας ήδη ανακαταλάβει κάποιες θέσεις.
Το κύριο ερώτημα είναι τι θα συμβεί όταν οι ισραηλινές δυνάμεις εισέλθουν στην περίμετρο της Γάζας και αν ποιοι άλλοι παράγοντες θα κινητοποιηθούν.
Τόσο η Τουρκία όσο και η Αίγυπτος έχουν λάβει μια απροκάλυπτα ουδέτερη στάση στις δημόσιες δηλώσεις τους.
Η «υπόγεια» συνεννόηση Τουρκίας – Αιγύπτου
Πρόσφατα, μια «υπόγεια» συνεννόηση είχε οδηγήσει στην εξάλειψη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας τόσο από τις τάξεις της Hamas όσο και από την τουρκική πολιτική σκηνή, υπό την πίεση της Αιγύπτου.
Αυτό οδήγησε σε μια προσέγγιση και εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Καΐρου – δύο πρωτεύουσες που έτειναν να είναι εχθρικές από τη νίκη του πολιτικού Ισλάμ στην Τουρκία – με επίκεντρο ακριβώς την Παλαιστίνη.
Σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, το Κάιρο προειδοποίησε το Τελ Αβίβ να μην καταλάβει τη Λωρίδα της Γάζας.
Τα πιθανά αντίποινα, ανάλογα με την πηγή, ποικίλλουν από γενικές «συνέπειες» έως την πρόβλεψη της εισόδου της Hezbollah στη σύγκρουση.
Το Ιράν μέσω κυβερνητικών αξιωματούχων δηλώνει –όχι παραδόξως– την πλήρη υποστήριξή του στους Παλαιστίνιους.
Οι ηγεσίες της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, από την άλλη, εκδίδουν ανακοινώσεις άνευ όρων υποστήριξης στο Ισραήλ.
Η Ουκρανία υποστηρίζει επίσης το Ισραήλ, ενώ η Ρωσία προτρέπει για άμεση αποκλιμάκωση.
Ακόμη και η Σαουδική Αραβία προσχωρεί στην τουρκοαιγυπτιακή θέση που ζητά «άμεση αποκλιμάκωση» ενώ αναθέτει την πλήρη ευθύνη στο Ισραήλ για ό,τι έχει συμβεί.
Όπως είναι φυσικό, αυτό που συμβαίνει θα έχει έντονες επιπτώσεις στη συμφωνία εξομάλυνσης με το Ισραήλ για την οποία εργάζεται όλο και πιο εντατικά.
Δύο σενάρια είναι πολύ πιθανά
1. Επανάληψη του Πολέμου του Yom Kippur: Ένας πόλεμος που ξεκίνησε με τους Παλαιστίνιους σε θέση ισχύος και τελείωσε χάρη στην πίεση από εξωτερικούς παράγοντες πριν από την ολοκληρωτική ήττα τους.
2. Ανοίγει το ενδεχόμενο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας παρόμοιας με αυτή του 1973: Η παλαιστινιακή δράση υπογραμμίζει τις αντιφάσεις και αποκλείει κάθε πιθανότητα «ιστορικού συμβιβασμού» με το Τελ Αβίβ.
Το Ισραήλ πρέπει να αυξήσει τον έλεγχό του στα παλαιστινιακά εδάφη με κάθε δυνατό μέσο για να εξασφαλίσει τη δική του ασφάλεια, αλλά παραμένει απομονωμένο στην περιοχή.
Η πολιτική κατάσταση στη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ επιβάλει επίσης τεράστια προσοχή στις αντίστοιχες κυβερνήσεις στις διμερείς σχέσεις τους.
Στο Ριάντ, η εξομάλυνση με το Ιράν έχει κόστος, το οποίο θα είναι δύσκολο για τη σκληροπυρηνική σέχτα των Ουαχαμπιστών – αυτή που ανέλαβε τον έλεγχο του μεγάλου τζαμιού στη Μέκκα το 1979 και σφυρηλάτησε το σημερινό modus vivendi μεταξύ της μοναρχίας Al-Saud και των σουνιτών κληρικών .
Στο Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, ένας από τους πιο «σκληρούς» συνασπισμούς στις αραβοϊσραηλινές σχέσεις εδώ και πολύ καιρό υποστηρίζει την τρέχουσα κυβέρνηση, αποτέλεσμα συμβιβασμού μεταξύ του Likud του Netanyahu και των δευτερευόντων εθνικιστικών και ορθόδοξων κομμάτων.
Η στρατηγική Netranyahu
Η στρατηγική που περιγράφει τώρα ο Netanyahu είναι η εξής: – Καταλαμβάνουμε τα εδάφη που χάθηκαν μέχρι τώρα – Ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων και των πιθανών περιοχών κρίσης για να αποτραπεί η συμμετοχή άλλων παραγόντων στον πόλεμο – Αναγκάζουμε τους υπεύθυνους των επιθέσεων να καταβάλλουν πολύ ακριβό τίμημα.
Όσον αφορά το πρώτο σημείο, προηγμένα στοιχεία των Ισραηλινών δυνάμεων επιχειρούν ήδη στην πρώτη γραμμή ενώ άλλα κινητοποιούνται.
Όσο για το δεύτερο, τα σύνορα με την Ιορδανία –όπου ορισμένοι φυλετικοί και πολιτικοί σχηματισμοί προτρέπουν τους μαχητές τους να «βαδίσουν στα σύνορα»– έχουν κλείσει και ο στρατός έχει κινητοποιηθεί στα Υψίπεδα του Γκολάν, στα σύνορα με τη Συρία.
Φαίνεται ότι ο ισραηλινός στρατός διεξάγει ασκήσεις με πραγματικά πυρά, με ξεκάθαρο στόχο την αποτροπή ενεργειών από τη Συρία και τον Λίβανο.
Το τρίτο σημείο είναι το κρίσιμο: η χερσαία επιχείρηση στη Γάζα έχει ήδη κηρυχθεί από το Ισραήλ, ενώ οι αεροπορικές επιχειρήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο η εμπλοκή –τόσο διπλωματική όσο και στρατιωτική– εξωτερικών παραγόντων θα γίνει ισχυρότερη και πιο πιθανή.
Να σημειωθεί επίσης ότι ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας έχει επισημάνει το Ιράν ως άμεσα υπεύθυνο για την επίθεση και ανακοίνωσε πως η χώρα θα πληρώσει υψηλό τίμημα.
Αλλά τι ακριβώς θα συνεπάγεται αυτό;
Από στρατιωτική άποψη: Αυτή είναι η πρώτη φορά που το Ισραήλ χάνει έστω και προσωρινά εδάφη, μετά την αποχώρηση από τη Γάζα το 2005 (η οποία αν και «προκλήθηκε» από τους Παλαιστίνιους ήταν ακόμα μια επιλογή του Ισραήλ). Ο Ισραηλινός Στρατός έχασε έστω και προσωρινά τουλάχιστον δύο στρατιωτικές βάσεις στα σύνορα της Γάζας, με άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα μέσα.
Η πρώτη καταστροφή τανκ Merkava από τον πόλεμο του 2006 με τη Hezbollah
Το τανκ Merkava εξοπλισμένο με το σύστημα ενεργητικής προστασίας Trophy, που παρουσιάστηκε γύρω στο 2010, το οποίο προστατεύει τα ισραηλινά άρματα μάχης από δεκάδες αντιαρματικούς πυραύλους, ακόμη και σε επιχειρήσεις υψηλής έντασης.
Όσο απλή και αν είναι ως τακτική, ούτε ένας από τους πιο προηγμένους στρατούς στον κόσμο δεν έχει καταφέρει ακόμη να βρει μια πραγματικά αποτελεσματική λύση για την προστασία των αρμάτων μάχης από βόμβες που πέφτουν από μικρά drones.
Το Ισραήλ πραγματοποιεί μία επιστράτευση «εκατοντάδων χιλιάδων» εφέδρων και κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε όλη τη χώρα.
Οι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει για «εβδομάδες».
Το Ισραήλ υποτίμησε τους αντιπάλους του και το πληρώνει
Κάτι πολύ διαφορετικό από τις συνηθισμένες συγκρούσεις – όσο σκληρές κι αν είναι – μεταξύ Hamas και Ισραήλ τα τελευταία 15 χρόνια.
Όσο και αν ο συσχετισμός δυνάμεων ευνοεί αναμφίβολα, και σε μεγάλο βαθμό, τους Ισραηλινούς, αυτό που συνέβη στις 7/10/2023 είναι βέβαιο ότι θα έχει τραυματικό αποτέλεσμα και όχι μόνο λόγω των βάναυσων επεισοδίων βίας που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Το Ισραήλ φαίνεται πως για μία ακόμη φορά έχει υποτιμήσει τους αντιπάλους του.
Και από αυτό θα πρέπει να εξαχθούν συμπεράσματα.
