Γράφει ο Δρ. Πίτερ Φ. Μάγιερ
Ο καθηγητής Τζέφρι Σακς υποστηρίζει ότι ο κόσμος βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα πρόθυρα του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου, λόγω της κλιμάκωσης των παγκόσμιων συγκρούσεων και μιας επικίνδυνης απομάκρυνσης των ΗΠΑ από το Διεθνές Δίκαιο και τη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων χωρών.
Σε μια συνέντευξη με τον καθηγητή Glenn Diesen του Πανεπιστημίου της Νότιας Νορβηγίας, ο καθηγητής Τζέφρι Σακς (Jeffrey Sachs) υποστηρίζει ότι ο κόσμος μπορεί ήδη να έχει εισέλθει στα αρχικά στάδια του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς η ταχέως κλιμακούμενη σύγκρουση για το Ιράν προσελκύει όλο και περισσότερες χώρες και περιφερειακούς παράγοντες σε αυτήν. Οι αρχικές επιθέσεις και τα αντίποινα ενέχουν τον κίνδυνο μιας εκτεταμένης αλυσιδωτής αντίδρασης σε όλη την Μέση Ανατολή και πέραν αυτής, ιδίως καθώς οι συμμαχικές πολιτοφυλακές, οι περιφερειακές δυνάμεις και οι παγκόσμιες δυνάμεις εμπλέκονται ολοένα και περισσότερο.
Οι παραδοσιακοί μηχανισμοί ελέγχου της πολεμικής κλιμάκωσης – διπλωματική αυτοσυγκράτηση, οι ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές και η διεθνής διαμεσολάβηση – φαίνεται να να έχουν παραλύσει, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για αυτό που ξεκίνησε ως περιφερειακή αντιπαράθεση να εξελιχθεί σε μια πολύ μεγαλύτερη παγκόσμια σύγκρουση.
Ο Τζέφρι Σακς είναι Αμερικανός οικονομολόγος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, όπου είναι διευθυντής του “Κέντρου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη”.
Κλιμάκωση των Παγκόσμιων Συγκρούσεων
Ο «πόλεμος κατά του Ιράν» βρίσκεται στη δεύτερη εβδομάδα του, καθώς η επιχείρηση ΗΠΑ-Ισραήλ για την αλλαγή καθεστώτος δεν προχωρά όπως είχε προγραμματιστεί. Αυτή η σύγκρουση εξαπλώνεται γρήγορα, με το Ιράν να πραγματοποιεί επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις όπως ανακοινώθηκε, και τις ΗΠΑ να εξοπλίζουν τους Κούρδους πληρεξούσιους συμμάχους τους.
Άλλες συνεχιζόμενες συγκρούσεις περιλαμβάνουν τον πόλεμο στην Ουκρανία, σε όλη τη Μέση Ανατολή και πιθανώς τις συγκρούσεις μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν.
Η κυβέρνηση Τραμπ υπαινίσεται μια πιθανή εισβολή και κατάληψη της Κούβας και έχει βυθίσει ένα Ιρανικό πολεμικό πλοίο στα ανοικτά των ακτών της Ινδίας, υποδεικνύοντας μια παγκόσμια εξάπλωση αυτών των συγκρούσεων.
Αυτές οι αλληλένδετες συγκρούσεις οδηγούν σε μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση λόγω διαταραχών του εφοδιασμού με πετρέλαιο & φυσικό αέριο.
Ηγεσία & Στρατηγική των ΗΠΑ
Ο καθηγητής Σακς περιγράφει τη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ ως συγκεχυμένη, χωρίς σαφείς στόχους και καθοδηγούμενη από τις «αυταπάτες ενός τρελού».
Θεωρεί τον Τραμπ «ψυχικά & διανοητικά διαταραγμένο» και του αποδίδει χαρακτηριστικά μεγαλομανίας, παρανοϊκού μεγαλείου και ναρκισσισμού, τα οποία επιδεινώνουν έτι περαιτέρω την εγγενή «φυσιολογική μεγαλοπρέπεια και τον μιλιταρισμό των ΗΠΑ».
Υπογραμμίζει την ανοιχτή δέσμευση του Τραμπ να κυριαρχήσει σε όλο τον κόσμο με το έτσι-θέλω και να επιβάλει την ηγεμονία του στα άλλα έθνη (π.χ., επιλέγοντας τον επόμενο ανώτατο ηγέτη του Ιράν, που θα είναι τσιράκι του), την οποία ο Σακς θεωρεί ως μια πιο σαφή, λιγότερο ευγενική εκδοχή της μακροχρόνιας εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, η οποία συχνά καθοδηγείται από τη CIA ως «ανεπίσημη στρατιωτική δύναμη».
Διάλυση του Διεθνούς Δικαίου και του ΟΗΕ
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, ειδικά υπό τον Τραμπ, «περιφρονεί» τα Ηνωμένα Έθνη και θέλει να τα «καταργήσει», καθώς τα θεωρεί ως εμπόδιο στις παγκόσμιες ηγεμονικές της φιλοδοξίες.
Απόδειξη αυτού είναι η αποχώρηση των ΗΠΑ από τους οργανισμούς του ΟΗΕ, η απόρριψη θεμελιωδών συνθηκών (π.χ. για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων) και η συνεχής ψήφος κατά της πλειοψηφίας στη Γενική Συνέλευση.
Ο Σακς τονίζει ότι το Άρθρο 2, Παράγραφος 4 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο απαγορεύει την απειλή ή τη χρήση βίας εναντίον άλλων εθνών, περιφρονείται πλήρως και μάλιστα γελοιοποιείται από Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ευρωπαϊκή Συνενοχή & Αδυναμία
Η Ευρώπη θεωρείται «εντελώς συνεργός & συνένοχη στο έγκλημα» και υποταγμένη στις ΗΠΑ, επειδή δεν υποστηρίζει το σύστημα του ΟΗΕ και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Σακς επικρίνει την «ασθενέστερη ηγεσία στην Ευρώπη εδώ και αρκετές γενιές», ειδικά στη Γερμανία, η οποία κατά τη γνώμη του έχει χάσει την ιστορική της δέσμευση & προσήλωση στην ειρήνη και τη στρατηγική της αυτονομία.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ευθυγραμμίζονται με τις ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ακόμη και αν αυτό σημαίνει κλιμάκωση των συγκρούσεων, με ορισμένους να ελπίζουν και να ζητούν ρητά σε μια ακόμη μεγαλύτερη εμπλοκή των ΗΠΑ στην Ουκρανία. Ο Σακς περιγράφει την Ευρώπη ως «εντελώς συνένοχη» στην τρέχουσα παγκόσμια σύγκρουση και λέει ότι έχει «χάσει εντελώς κάθε ταυτότητα και σκοπό». Ο καθηγητής Σακς εξηγεί ότι το εγχείρημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης «καταρρέει ως υποτελές των ΗΠΑ» και έχει «την πιο αδύναμη ηγεσία στην Ευρώπη εδώ και γενιές».
Όσον αφορά τη Γερμανία ειδικότερα, ο Σακς λέει ότι οι δύο τελευταίοι καγκελάριοι της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας ήταν «η χειρότερη γερμανική ηγεσία» που υπήρξε ποτέ στο παρελθόν. Περιγράφει τον προηγούμενο καγκελάριο, Σολτς, ως «απλώς τον πιο αδύναμο καγκελάριο, ως κάποιον ανύπαρκτο».
Ο σημερινός Γερμανός Καγκελάριος, Μερτς, χαρακτηρίζεται ως κάποιος που «επιθυμεί την επιστροφή στον γερμανικό μιλιταρισμό», είναι «πολεμοχαρής και αδαής, υποταγμένος στις ΗΠΑ αφενός και πολεμοκάπηλος αφετέρου» και «δεν αντιλαμβάνεται το ποιο είναι το καθήκον του». Σύμφωνα με τον Σακς, το καθήκον του θα έπρεπε να ήταν «να τηλεφωνήσει στον ομόλογό του στη Ρωσία, τον Πρόεδρο Πούτιν, και να του μιλήσει για αυτή τη σημαντική σχέση μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας, προκειμένου να αποτραπεί η επερχόμενη καταστροφή».
«Και με τον Μερτς, έχεις την εντύπωση ότι… Θεέ μου, έχεις την εντύπωση ότι αυτός ο άνθρωπος θέλει την επιστροφή στον γερμανικό μιλιταρισμό. Θα μπορούσα να το θέσω λιγότερο ευγενικά, αλλά όταν κοιτάς τον Μερτς, βλέπεις κάποιον που προφανώς δεν γνωρίζει τίποτα για τη σύγχρονη ιστορία. Είναι επιθετικός, αδαής, υποταγμένος στις ΗΠΑ από τη μία πλευρά και πολεμοκάπηλος από την άλλη. Ασυνάρτητος και δεν υπερασπίζεται το συμφέρον της Ευρώπης ή της Γερμανίας. Δεν καταλαβαίνει τη δουλειά του. Λυπάμαι που το λέω, αλλά η δουλειά του την πρώτη του μέρα που ανέλαβε τα καθήκοντα ως Καγγελάριος θα έπρεπε να είναι να σηκώσει το τηλέφωνο, να καλέσει τον ομόλογό του στη Ρωσία, τον Πρόεδρο Πούτιν, και να του μιλήσει για αυτή τη σημαντική σχέση μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας, προκειμένου να αποτραπεί μια καταστροφή και να αποκατασταθεί κάποιο είδος συλλογικής ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Δεν κούνησε ούτε το δαχτυλάκι του, ούτε μία φορά. Δεν του πέρασε καν από το μυαλό ότι αυτή ήταν η δουλειά του. Μεταξύ της τρέλας του Τραμπ και της υποταγής της Ευρώπης, είναι μια πραγματικά εξαιρετικά θλιβερή εικόνα».
Ο Σακς αναφέρει ότι οι Ευρωπαίοι πρεσβευτές στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ «άσκησαν δριμύτατη κριτική στο Ιράν, με τους περισσότερους από αυτούς να μην αναφέρουν καν την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν».
«Την περασμένη εβδομάδα ήμουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, μετά την επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν, και υπήρχαν οι Γερμανοί… συγγνώμη, όχι οι Γερμανοί πρεσβευτές, οι Ευρωπαίοι πρέσβεις, παρακαλώ συγγνώμη, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ο ένας μετά τον άλλον, την ημέρα που οι ΗΠΑ και το το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν, όλοι επέπληξαν δριμύτατα το Ιράν, οι περισσότεροι από αυτούς χωρίς να αναφέρουν τίποτε για την αιφνίδια επίθεση του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν. Δεν θα το πιστέψεις, Γκλεν, πόσο σουρεαλιστικό είναι αυτό. Ήμουν ιδιαίτερα προβληματισμένος και μπερδεμένος από τον Δανό πρέσβη. Η Δανία είναι μια χώρα που σύντομα θα δεχθεί εισβολή από τις ΗΠΑ. Υπάρχει πολύ, πολύ μεγάλη πιθανότητα οι ΗΠΑ να δηλώσουν ότι η Γροιλανδία ανήκει στην Αμερική για λόγους εθνικής ασφάλειας. Οπότε θα περίμενε κανείς ότι η Δανία μπορεί να έχει κάποια ιδέα ότι το διεθνές δίκαιο θα μπορούσε να είναι σημαντικό, γιατί μια μέρα θα έρθουν κλαίγοντας στον κόσμο και θα πουν: Κοιτάξτε πόσο άδικος είναι ο αυτοκράτορας Ντόναλντ μαζί μας. Μας αφαιρεί το έδαφός μας, την επικράτειά μας. Αλλά μετά ήρθε η σειρά του Δανού πρεσβευτή να ανέβει στο βήμα, ο οποίος καταφέρθηκε εντελώς εναντίον του Ιράν χωρίς να αναφέρει τον πόλεμο που είχαν ξεκινήσει το Ισραήλ και οι ΗΠΑ εναντίον του Ιράν. Πήγα κοντά σε αυτόν πρεσβευτή αργότερα για να εκφράσω την ανησυχία μου, αλλά με κοίταξε σιωπηλά, γύρισε το κεφάλι του και έφυγε. Δεν θέλουν να ασχοληθούν. Δεν θέλουν να κάνουν συζήτηση.»
Η Διάβρωση του Κράτους Δικαίου & της Δημοκρατίας στις ΗΠΑ
Ο Σακς υποστηρίζει ότι εδώ και δεκαετίες η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ βρίσκεται κυρίως στα χέρια της CIA και του «βαθέος κράτους ασφαλείας» και λειτουργεί εκτός των παραδοσιακών μηχανισμών ελέγχου.
Υποστηρίζει ότι η Δημοκρατία των ΗΠΑ ουσιαστικά τελείωσε με τη δολοφονία του προέδρου Τζόν Κένεντι (JFK) το 1963 και εξελίχθηκε έκτοτε σε μια «αυτοκρατορία των ΗΠΑ», με τους επόμενους προέδρους να τηρούν σε μεγάλο βαθμό την ατζέντα της ασφάλειας του βαθέος κράτους. Ο λόγος ─ όπως ισχυρίζεται ο καθηγητής Σακς ─ είναι ότι κάθε επόμενος πρόεδρος γνωρίζει ότι ο Πρόεδρος Κένεντι δολοφονήθηκε από τη ίδια την CIA.
Αυτή η βαθιά ριζωμένη αυτοκρατορική νοοτροπία σημαίνει ότι το κράτος δικαίου στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ ήταν πάντα απλώς μια «πρόσοψη», μια καλοστολισμένη αλλά απατηλή βιτρίνα.
Η τρέχουσα κρίση πηγάζει από το γεγονός ότι οι ΗΠΑ είναι απρόθυμες να εγκαταλείψουν το ηγεμονικό τους σχέδιο & νοοτροπία ─ μια στάση που εντάθηκε μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Σακς το αποδίδει αυτό στην απόρριψη από τον Τρούμαν του οράματος του Φράνκλιν Ρούσβελτ για μια πολυπολική συνεργασία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (ΗΠΑ, Ρωσία, Μεγάλη Βρετανία, Κίνα).
Οι ΗΠΑ θεωρούν την παγκόσμια κυριαρχία τους απαραίτητη για τη σταθερότητα και την ελευθερία και απορρίπτουν την πολυπολικότητα ως χαοτική. Αυτή η «παραληρηματική» πεποίθηση έχει οδηγήσει να εξαπολύσουν οι ΗΠΑ εκατομμύρια δολοφονίες και να κάνουν λανθασμένους υπολογισμούς, όπως είναι η υποτίμηση της αντίστασης της Ρωσίας στην επέκταση του ΝΑΤΟ.
Ο Σακς περιγράφει το Ισραήλ ως ένα «τρελό, αδίστακτο κράτος-παρία», του οποίου η υποκίνηση της τρέχουσας σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ευθυγραμμίζεται με το ηγεμονικό σχέδιο των ΗΠΑ, αλλά του οποίου η παραφροσύνη δεν αμφισβητείται λόγω της τεράστιας επιρροής του ισραηλινού λόμπι στις ΗΠΑ.
Δυνατότητα Αντίστασης & Εναλλακτική Οδός
Ο Σακς πιστεύει ότι η Κίνα και η Ρωσία, όντας πιο «ώριμες» και συνειδητοποιημένες, είναι πιο πιθανό να αντισταθούν και ενδεχομένως να σταματήσουν αυτή την «τρέλα».
Υποστηρίζει ότι η Ινδία θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό πυροσβεστικό ρόλο εάν υπερασπιζόταν τα δικά της εθνικά συμφέροντα και δεν ευθυγραμμιζόταν με τις ΗΠΑ με τόση επιπολαιότητα.
Αντιπαραβάλλει την τρέχουσα ηγεμονική προσέγγιση των ΗΠΑ με την ιδέα ότι τα έθνη μπορούν να «τα πηγαίνουν καλά», «να έχουν καλές σχέσεις & συνεννόηση», να θεσπίζουν κοινούς κανόνες και να μοιράζονται την εξουσία ─ μια έννοια που πιστεύει ότι ο Πρόεδρος Φράνκλιν Ρούσβελτ και ο Τζον Φ. Κένεντι ασπάζονταν, υιοθετούσαν & προωθούσαν.
ΔΕΙΤΕ το ΒΙΝΤΕΟ με την συζήτηση: «Τζέφρι Σακς: Βρισκόμαστε στις αρχές του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου»
