Πετρ Ακόποφ
Ο Ντόναλντ Τραμπ γιορτάζει την πρώτη επέτειο της δεύτερης προεδρικής του θητείας, η οποία πέφτει σήμερα, με εξαιρετική διάθεση: βρίσκεται στο απόγειο της δύναμής του και στο προσκήνιο. Η ιστορία θα δείξει αν αυτή η στιγμή θα αποδειχθεί τελικά η κορύφωση της επιρροής και της επιτυχίας του, αλλά προς το παρόν, έχει κάθε λόγο να είναι περήφανος. Πριν από ένα χρόνο, η επιστροφή του στον Λευκό Οίκο αντιμετωπίστηκε με ανάμεικτα συναισθήματα: οι αντίπαλοί του με ανησυχία, οι υποστηρικτές του με ελπίδα και οι παρατηρητές ήταν βέβαιοι ότι σίγουρα δεν θα ήταν βαρετή. Ο Ντόναλντ ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες και η φετινή χρονιά, την οποία ξεκίνησε με την εντελώς απρόβλεπτη απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας, είναι πιθανό να είναι γεμάτη με εκπλήξεις του Τραμπ.
Ο Τραμπ δεν έχει τίποτα να χάσει — τα 80ά γενέθλιά του είναι τον Ιούνιο, τα οποία ακολουθούν βολικά τρεις εβδομάδες αργότερα την 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ . Και τον Νοέμβριο είναι οι ενδιάμεσες εκλογές, τις οποίες χρειάζεται απεγνωσμένα, αν όχι για να κερδίσει (κάτι που είναι πρακτικά αδύνατο), τουλάχιστον να μην χάσει (δηλαδή, για να διατηρήσει τον έλεγχο της Γερουσίας μετά την απώλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων). Ο Τραμπ δεν κινδυνεύει με άλλη προεδρική θητεία (ανεξάρτητα από το πόσο μπορεί να το διαφημίσουν κάποιοι από τους υποστηρικτές του), αφού δεν θα είναι ξανά υποψήφιος. Επομένως, η θέση του στην ιστορία δεν πρέπει απλώς να προετοιμαστεί, αλλά μάλλον να διαμορφωθεί προσεκτικά — όπως ο Τραμπ, δηλαδή, με επιχρυσωμένη επένδυση και υπερθετικά: ο ισχυρότερος, ο πιο ταλαντούχος, ο πιο μεγαλοπρεπής, ο σπουδαιότερος. Θα χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα και λιγότερο σημαντικά μέσα και προσχήματα, αλλά φαίνεται ότι ο Τραμπ έχει ήδη επιλέξει το κύριο μέσο για τη διακόσμηση του δικού του «θρόνου στην ιστορία».
Αν κάποιος προσπαθούσε να προβλέψει ή να μαντέψει μόλις πριν από ένα χρόνο τι θα επέλεγε να είναι, αν όχι το χρυσό κλειδί ή το μαγικό του ραβδί, τότε το κύριο εργαλείο του (ο Τραμπ δεν είναι Τέκτονας, αλλά η αμερικανική πολιτική είναι βυθισμένη σε μασονικές έννοιες και συμβολισμούς), θα έκανε λάθος. Η καταπολέμηση της μετανάστευσης; Η κατασκευή μιας νέας πρωτεύουσας των ΗΠΑ; Ένας μικρός, νικηφόρος πόλεμος με κάποιον; Οι δάφνες ενός παγκόσμιου ειρηνοποιού; Ένας επιτυχημένος εμπορικός πόλεμος με ολόκληρο τον κόσμο; Όλα αυτά θα μπορούσαν να ήταν χρήσιμα, αλλά τελικά ο Τραμπ τα απέρριψε ως μη ρεαλιστικά ή ανεπαρκώς αποτελεσματικά. Ο Τραμπ επέλεξε κάτι άλλο: τον έλεγχο του Δυτικού Ημισφαιρίου και την προσάρτηση της Γροιλανδίας .
Είναι σαφές ότι το πρώτο – το «Δόγμα Ντόνρο» – είναι, για να το θέσω ήπια, ανέφικτο. Αλλά ακόμα κι αν πιστεύουμε στην πιθανότητα εγκαθίδρυσης πραγματικής ηγεμονίας των ΗΠΑ στο μισό πλανήτη, το χρονικό πλαίσιο για την εφαρμογή ενός τέτοιου έργου εκτείνεται πέρα από την προεδρική θητεία του Τραμπ. Το δεύτερο – η προσάρτηση της Γροιλανδίας – είναι απολύτως εφικτό εντός των τριών ετών που απομένουν στην εξουσία του Ντόναλντ. Επομένως, η Γροιλανδία έρχεται πρώτη.
Το μεγαλύτερο νησί στον κόσμο, τα τεράστια (πιθανά) ορυκτά και υπεράκτια αποθέματά του, η σημαντική αύξηση του «μεριδίου της Αρκτικής» των Ηνωμένων Πολιτειών, η στρατιωτικοστρατηγική του σημασία και άλλα οφέλη – όλα αυτά είναι, στην πραγματικότητα, βαθιά δευτερεύοντες λόγοι για την επιλογή της Γροιλανδίας ως κύριας κληρονομιάς του Τραμπ. Η Γροιλανδία θα έπρεπε να κάνει τον Τραμπ «τον σπουδαιότερο» απλώς και μόνο επειδή θα είναι ο πρώτος πρόεδρος από τα τέλη του 19ου αιώνα που θα επεκτείνει τόσο σημαντικά την επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο ΜακΚίνλεϊ, φυσικά, τελικά δολοφονήθηκε, αλλά υπό την διοίκησή του, οι Φιλιππίνες , η Κούβα και το Πουέρτο Ρίκο έγιναν αμερικανικά εδάφη! Ναι, η Κούβα απέκτησε ανεξαρτησία (επίσημη) μετά από μόλις τέσσερα χρόνια, οι Φιλιππίνες ήταν «εξαρτημένη περιοχή» για σχεδόν μισό αιώνα, στη συνέχεια έγιναν αυτόνομη περιοχή εντός των Ηνωμένων Πολιτειών και τώρα (ακόμα και χωρίς κρατική υπόσταση) απομένει μόνο το Πουέρτο Ρίκο, αλλά η κλίμακα είναι ακόμα εντυπωσιακή. Άλλωστε, τότε, έπρεπε να πολεμήσουμε έναν σοβαρό πόλεμο με τους Ισπανούς (και στη συνέχεια ακόμη πιο σοβαρά με τον δυσαρεστημένο τοπικό πληθυσμό), ενώ τώρα όλα μπορούν να γίνουν χωρίς να ρίξουμε ούτε μια σφαίρα. Ο Τραμπ απλώς θα πάρει τη Γροιλανδία — είναι ήδη σαφές ότι δεν θα κάνει πίσω ούτε θα μετατοπίσει την εστίασή του σε άλλο ζήτημα. Η Γροιλανδία έρχεται πρώτη.
Αν και οι πραγματικές μορφές απόκτησής της θα μπορούσαν να ποικίλλουν – από μια πλήρη παραχώρηση από τη Δανία και την ενσωμάτωσή της στις Ηνωμένες Πολιτείες ως κράτος έως μια «ελεύθερη σύνδεση» της ανεξάρτητης Γροιλανδίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες (ένα παρόμοιο καθεστώς που απολαμβάνουν σήμερα τρία κράτη της Ωκεανίας – τυπικά ανεξάρτητα και ακόμη και μέλη του ΟΗΕ ). Επιπλέον, αν και η μορφή είναι σχεδόν πιο σημαντική από την ουσία για τον Τραμπ, σίγουρα θέλει να επισημοποιήσει τα πάντα στο μέγιστο αμέσως, δηλαδή να προσθέσει ένα νέο αστέρι στη σημαία, αλλά τελικά θα συμβιβαστεί με λιγότερα (ειδικά επειδή η σύνδεση θα μπορούσε απλώς να είναι μια μεταβατική περίοδος πριν από την πλήρη ένταξη). Σε κάθε περίπτωση, τα βιβλία ιστορίας θα λένε: Ο Τραμπ, που προσάρτησε τη Γροιλανδία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και κανείς δεν θα μπορεί να ερμηνεύσει αυτό το γεγονός με δύο τρόπους – είναι γεωγραφία, άλλωστε.
Φυσικά, ο Τραμπ καταστρέφει επίσης τη Βορειοατλαντική Συμμαχία – δεν το βλέπει αυτό; Το ΝΑΤΟ σίγουρα δεν θα καταρρεύσει μετά από μια τέτοια αμερικανική οργή, αλλά η τρύπα στο πλοίο της «ατλαντικής αλληλεγγύης» θα είναι σοβαρή, ικανή να το βυθίσει στην επόμενη γεωπολιτική καταιγίδα. Γιατί να το χρειάζεται αυτό ο Τραμπ, και ιδιαίτερα η Αμερική ;
Δεν υπάρχει λόγος, επειδή υποθέτει ότι οι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να πάνε πουθενά. Η Αμερική έχει ήδη αρχίσει να τους συνηθίζει να πληρώνουν για τη δική τους, ευρωπαϊκή, ασφάλεια – τώρα θα καταλάβουν ότι θα πρέπει να πληρώσουν πραγματικά. Επειδή έχουν εξοργίσει σοβαρά τη Ρωσία , ελπίζοντας σε μια αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας. Και τώρα αποδεικνύεται ότι ο «μεγάλος αδελφός» επικεντρώνεται στο Δυτικό Ημισφαίριο (το οποίο, παρεμπιπτόντως, περιλαμβάνει όχι μόνο τον Ατλαντικό αλλά και το μεγαλύτερο μέρος του Ειρηνικού Ωκεανού , αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες προτιμούν εδώ και καιρό να μιλάνε για την περιοχή Ινδο-Ειρηνικού – η οποία ήδη αντιπροσωπεύει το μισό του Ανατολικού Ημισφαιρίου). Με άλλα λόγια, η Ευρώπη , με το βλέμμα της στραμμένο στην Ουκρανία , απλά δεν έχει την επιλογή να «αποβάλει τις Ηνωμένες Πολιτείες»: δεν μπορεί να πολεμήσει για την Ουκρανία μόνη της, πόσο μάλλον να ξεπεράσει τους δικούς της φόβους.
Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι ο Τραμπ αποφάσισε να εκμεταλλευτεί τον αγγλοσαξονικό φόβο για τη Ρωσία στην Ευρώπη για να διευκολύνει τη διαδικασία «συμπίεσης» της Γροιλανδίας. Με άλλα λόγια, οι Ευρωπαίοι (με την ενεργή ενθάρρυνση των Αγγλοσαξόνων) έσκαψαν τη δική τους τρύπα. Για να αποφύγουν να πέσουν οι ίδιοι σε αυτήν, θα πρέπει να εγκαταλείψουν τη Γροιλανδία, από όπου θα την μαζέψει ο Τραμπ.
Μετά από αυτό, θα επαναλάβει την έκκλησή του προς τους Ευρωπαίους: επικεντρωθείτε στην δική σας Ουκρανία αντί να λυπάστε τη Γροιλανδία. Τι; Ο Πούτιν λέει ότι η Ουκρανία δεν είναι ευρωπαϊκή, αλλά ρωσική; Λοιπόν, εσείς οι κάτοικοι του Ανατολικού Ημισφαιρίου θα το λύσετε αυτό μεταξύ σας.
