Ενας επιχειρηματίας που άνοιξε το 1998 στην επαρχία κατάστημα με διάφορα είδη ένδυσης που υφαίνονταν από κάνναβη, δεν μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι θα πιανόταν στα άδυτα της…
ελληνικής δικαιοσύνης, επί 16 συναπτά έτη, χωρίς να έχει εκδοθεί ακόμη οριστική και αμετάκλητη απόφαση.
Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας αποφάνθηκε -με την υπ’ αριθμ. 1501/2014 απόφασή της- ότι το Δημόσιο υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση για ζημία που προκλήθηκε στον επιχειρηματία από «πρόδηλο σφάλμα» δικαστικού ή εισαγγελικού λειτουργού.
Ειδικότερα, ο εν λόγω επιχειρηματίας το 1998 άνοιξε στην περιφέρεια κατάστημα «Κannabishop» και πωλούσε διάφορα είδη ενδύσεως και ατομικής χρήσεως τα οποία ήταν κατασκευασμένα από κάνναβη και είχαν τυπωμένη απεικόνιση πεντάφυλλου ή επτάφυλλου μίσχου κάνναβης. Όμως θεωρήθηκε ότι ο καταστηματάρχης, εμπορευόμενος τα προϊόντα αυτά, διαφήμιζε την χρήση ναρκωτικών, κατά παράβαση της νομοθεσίας περί «καταπολέμηση της διάδοσης των ναρκωτικών και προστασία των νέων», κ.λπ.
Έτσι τον συνέλαβαν και κατέσχεσαν τα εμπορεύματα, ενώ διώχτηκε ποινικά για «συντέλεση στη διάδοση της χρήσεως ναρκωτικής ουσίας και για πρόκληση σε χρήση και διαφήμιση της χρήσεως ναρκωτικής ουσίας κατά σύστημα με σκοπό το κέρδος».
Από το Τριμελές Εφετείο κρίθηκε αθώος το 1999, με την αιτιολογία ότι «ο διακριτικός τίτλος «Κannabishop» και η απεικόνιση πεντάφυλλου ή επτάφυλλου μίσχου κάνναβης δεν συνιστούσαν ευθεία ή συγκαλυμμένη και έντεχνη διαφήμιση της χρήσεως ναρκωτικών ουσιών ή πρόκληση σε παράνομη χρήση τους».
Παράλληλα, το Γενικό Χημείο του Κράτους, αποφάνθηκε ότι τα προϊόντα που κατασχέθηκαν, «είτε δεν περιείχαν την ναρκωτική ουσία της τετραϋδροκανναβινόλης, είτε την περιείχαν σε ελάχιστο βαθμό χωρίς να είναι εφικτή η ανάκτησή της ή απομόνωσή της».
Κατόπιν αυτών ο καταστηματάρχης κατέθεσε αγωγή κατά του Δημοσίου και ζητούσε αποζημίωση για διάφορους λόγους, όπως είναι για διαφυγόντα κέρδη, καταστροφή εμπορεύματος, κ.λπ., όπως ζητούσε, επίσης, 88.041 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη την οποία υπέστη από την προσβολή της προσωπικότητας τους, λόγω της σύλληψής του ως εγκληματία.
Το Εφετείο επιδίκασε στον καταστηματάρχη το ποσό των 14.673,51 ευρώ για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, καθώς για τα άλλα ποσά που διεκδικούσε δεν προσκόμισε τα αναγκαία παραστατικά.
Από την όλη δικαστική διαδικασία ανέκυψαν ερωτηματικά για το ποιος είναι υπεύθυνος για τη ζημιά (σφράγιση καταστήματος, σύλληψη, κατάσχεση εμπορευμάτων, κ.λπ.) που δημιουργήθηκε στον καταστηματάρχη. Με άλλα λόγια ανέκυψε το θέμα εάν ευθύνεται για την ζημιά ο εισαγγελέας που έδωσε την σχετική παραγγελία ή οι διωκτικές αρχές (ΕΛΑΣ).
Η Ολομέλεια του ΣτΕ δεν αποκλείει την ύπαρξη ευθύνης του εισαγγελικού λειτουργού που έδωσε την σχετική παραγγελία στα αστυνομικά όργανα, ενώ επισημαίνει ότι «ενόψει της φύσεως του δικαστικού έργου, μόνο πρόδηλο σφάλμα του δικαστικού λειτουργού επισύρει ευθύνη του Δημοσίου προς αποζημίωση». Και προσθέτει:
«Εφόσον δε το Σύνταγμα, δεν ανέχεται να παραμένουν αναποζημίωτες ζημίες που κάποιος υφίσταται από ενέργειες οποιουδήποτε κρατικού οργάνου, μέχρις ότου ο νομοθέτης ρυθμίσει ειδικώς την ευθύνη του Δημοσίου από πράξεις οργάνων της δικαστικής λειτουργίας, το άρθρο 105 Εισαγωγικού Νόμου Αστικού Κώδικα έχει ανάλογη εφαρμογή σε περίπτωση προκλήσεως ζημίας από πράξεις των οργάνων αυτών η οποία μπορεί να αποδοθεί σε πρόδηλο σφάλμα τους».
Κατόπιν αυτών η Ολομέλεια έκρινε ότι η υπόθεση χρειάζεται διευκρινίσεις και ανέπεμψε την υπόθεση στο Διοικητικό Εφετείο για νέα κρίση.
