Το Ηνωμένο Βασίλειο θα χρειαστεί να επενδύσει τεράστια ποσά στην επέκταση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να καλύψει την αυξανόμενη ζήτηση και να διασφαλίσει ότι τα νέα έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα μπορούν να συνδεθούν σε αυτό.
Ο βρετανικός National Energy System Operator (NESO) ανακοίνωσε ότι θα απαιτηθούν περισσότερα από 150 δισ. στερλίνες για την αναβάθμιση των υποδομών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.
Η Βρετανία έχει ανακοινώσει φιλόδοξα σχέδια για τη ριζική αναμόρφωση του ηλεκτρικού της δικτύου, σε ένα γιγαντιαίο έργο που προβλέπει την κατασκευή, έως το τέλος της δεκαετίας, πενταπλάσιων υποδομών από όσες κατασκευάστηκαν συνολικά τα προηγούμενα 30 χρόνια.
Οι επενδύσεις θα κατευθυνθούν, μεταξύ άλλων, σε νέους πυλώνες υψηλής τάσης, υποθαλάσσια καλώδια και σταθμούς μετατροπής, ώστε να συνδεθεί με το δίκτυο το μεγάλο χαρτοφυλάκιο έργων αιολικής και ηλιακής ενέργειας της χώρας.
Η ανάγκη επέκτασης έχει γίνει ακόμη πιο επιτακτική εξαιτίας της ακραίας μεταβλητότητας των τιμών των ορυκτών καυσίμων, η οποία τροφοδοτείται από τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις.
Από τότε που το Εργατικό Κόμμα ανέλαβε την εξουσία το 2024, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εντείνει τα σχέδιά του για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης. Στα τέλη του 2024, η κυβέρνηση παρουσίασε τους στόχους του προγράμματος «Clean Power 2030», με σκοπό να αυξήσει το ποσοστό παραγωγής καθαρής ενέργειας από 60% σε 100% έως το 2030.
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας και ο πόλεμος στο Ιράν έχουν ωθήσει τη βρετανική κυβέρνηση να επιταχύνει περαιτέρω τις προσπάθειες απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, εν μέσω της ανόδου των τιμών της ενέργειας.
Τεράστιες επενδύσεις
Ωστόσο, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο αναπτύσσει τις υποδομές ανανεώσιμης ενέργειας με πρωτοφανείς ρυθμούς, θα χρειαστεί παράλληλα να πραγματοποιήσει τεράστιες επενδύσεις στο δίκτυο για να μπορέσει αυτή η ηλεκτρική ενέργεια να φτάσει στους καταναλωτές.
Ο NESO εκτίμησε πρόσφατα ότι έως το 2030 θα απαιτηθούν επενδύσεις ύψους 64 δισ. στερλινών σε έργα μεταφοράς και επιπλέον 89 δισ. στερλίνες μετά το 2030, ανεβάζοντας το συνολικό κόστος πάνω από τα 150 δισ. στερλίνες.
Ο Keith Bell, καθηγητής Ηλεκτρονικής και Ηλεκτρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Strathclyde, εξήγησε: «Εάν δεν διαθέτουμε επαρκή δυναμικότητα στο δίκτυο μεταφοράς, δεν θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε πλήρως τους πόρους ανανεώσιμης ενέργειας.
Τότε θα εξαρτόμαστε περισσότερο από τα ορυκτά καύσιμα, με μεγαλύτερη έκθεση στις διακυμάνσεις των τιμών τους και υψηλότερες εκπομπές CO2».
Ανάλυση που δημοσίευσε ο Guardian δείχνει ότι για την άρση των σημείων συμφόρησης στο βρετανικό δίκτυο μεταφοράς θα απαιτηθούν πολύ περισσότερα από 4.000 μίλια νέων γραμμών ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2041, παράλληλα με σημαντικές αναβαθμίσεις των υφιστάμενων καλωδίων.
Το τεράστιο πρόγραμμα επέκτασης του δικτύου θα εκτείνεται από τη βόρεια Σκωτία έως το νοτιότερο τμήμα της Αγγλίας, ενώ πρόσθετα καλώδια θα τοποθετηθούν στον βυθό της θάλασσας.
Οι αναβαθμισμένες γραμμές θα μεταφέρουν ηλεκτρικό ρεύμα τάσης 400.000 βολτ από αιολικά και ηλιακά έργα προς τα νοικοκυριά σε ολόκληρη τη χώρα.
Μόνο για την αναδιαμόρφωση του δικτύου στα Highlands, τα νησιά και τη βορειοανατολική Σκωτία, οι διαχειριστές αναμένεται να επενδύσουν 22 δισ. στερλίνες μέσα στην επόμενη πενταετία. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή περισσότερων από 1.100 τεράστιων πυλώνων, οι οποίοι θα μεταφέρουν καλώδια υψηλής τάσης σε απόσταση άνω των 460 χιλιομέτρων προς τους καταναλωτές του νότου.
Επιπλέον 4 δισ. στερλίνες θα επενδυθούν σε έργο υποθαλάσσιου καλωδίου, το οποίο θα μεταφέρει τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε απόσταση περίπου 315 μιλίων, από το Peterhead στο Aberdeenshire έως το Drax στο North Yorkshire.
Αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες και επιβάρυνση των λογαριασμών
Το σχέδιο επέκτασης προκαλεί αντιδράσεις, καθώς πολλά από τα καλώδια θα πρέπει να περάσουν μέσα από αγροτικές περιοχές, πυροδοτώντας το γνωστό φαινόμενο «not in my backyard» («όχι στην αυλή μου») μεταξύ των κατοίκων.
Παράλληλα, οι λογαριασμοί ενέργειας των καταναλωτών αναμένεται να αυξηθούν βραχυπρόθεσμα προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ο μετασχηματισμός του δικτύου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πολιτικοί προσπαθούν ήδη να αντιμετωπίσουν το αυξανόμενο κόστος ζωής.
Σε βάθος χρόνου, πάντως, οι επενδύσεις αναμένεται να μειώσουν το ενεργειακό κόστος, περιορίζοντας την εξάρτηση από την ακριβή ηλεκτροπαραγωγή με φυσικό αέριο.
Αυτό, ωστόσο, δεν πρόκειται να ανακουφίσει τις βραχυπρόθεσμες πιέσεις στις τιμές που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές.
Η αλλαγή του συστήματος αντικατοπτρίζει τη συνεχιζόμενη πράσινη μετάβαση του Ηνωμένου Βασιλείου.
Τα τελευταία 100 χρόνια, το βρετανικό ηλεκτρικό δίκτυο βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στην καύση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ως αποτέλεσμα, οι υποδομές μεταφοράς κατασκευάστηκαν κυρίως γύρω από μονάδες άνθρακα και φυσικού αερίου που βρίσκονταν κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Καθώς, όμως, ολοένα περισσότερα έργα ανανεώσιμης ενέργειας αναπτύσσονται σε απομακρυσμένες περιοχές, οι υποδομές μεταφοράς θα πρέπει να επεκταθούν σε πρωτοφανή κλίμακα, ώστε η ηλεκτρική ενέργεια να μεταφέρεται από τα σημεία όπου παράγεται στα σημεία όπου καταναλώνεται.
Ο Gareth Davies, επικεφαλής του βρετανικού ελεγκτικού οργανισμού National Audit Office (NAO), δήλωσε ότι οι σχεδιαζόμενες αναβαθμίσεις θα «δοκιμάσουν συστήματα που δεν έχουν σχεδιαστεί για δραστηριότητα αυτού του ρυθμού ή αυτής της κλίμακας».
Όπως πρόσθεσε, «η σχέση κόστους-οφέλους εξαρτάται πλέον από την υλοποίηση.
Η αποτυχία εφαρμογής αυτών των αναγκαίων αναβαθμίσεων του δικτύου θα παρεμποδίσει την οικονομική ανάπτυξη και ταυτόχρονα θα αυξήσει τους λογαριασμούς των καταναλωτών».
Η βρετανική ρυθμιστική αρχή ενέργειας Ofgem εκτιμά ότι, εφόσον οι αναβαθμίσεις προχωρήσουν με τον απαιτούμενο ρυθμό, τα νοικοκυριά θα μπορούσαν να εξοικονομούν περίπου 30 στερλίνες ετησίως, λόγω της μείωσης του κόστους που προκαλείται από τους περιορισμούς στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, η Ofgem αναγνώρισε ότι ορισμένα έργα προβλέπεται να ολοκληρωθούν μετά το 2030, γεγονός που σημαίνει ότι κάποιες εγκαταστάσεις ανανεώσιμης ενέργειας πιθανότατα θα αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις στη σύνδεσή τους με το δίκτυο.
Το NAO υπογράμμισε από την πλευρά του ότι «είναι σημαντικό να περιοριστεί στο ελάχιστο αυτό το χάσμα, καθώς οι καθυστερήσεις θα αυξήσουν το κόστος των έργων και των περιορισμών του δικτύου και θα μεταθέσουν χρονικά τα οφέλη από την επίτευξη καθαρής ηλεκτροπαραγωγής».
Το Ηνωμένο Βασίλειο επιδιώκει να αναμορφώσει εκ βάθρων τις ηλεκτρικές του υποδομές, ώστε να ανταποκριθεί στο νέο ενεργειακό τοπίο και να παρέχει φθηνότερη και καθαρότερη ενέργεια στα νοικοκυριά σε ολόκληρη τη χώρα.
Η επίτευξη αυτού του στόχου μέσα στο προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα θα αποτελέσει, ωστόσο, ένα εξαιρετικά σύνθετο και δαπανηρό εγχείρημα.
Εάν το σχέδιο ολοκληρωθεί επιτυχώς, η βρετανική εμπειρία θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλες χώρες που επιδιώκουν να επιταχύνουν τη δική τους πράσινη μετάβαση.
www.bankingnews.gr
