Νεφέλη Λυγερού
Το ρητό η «αρχή είναι το ήμισυ του παντός» δεν βρίσκει εφαρμογή στην πολυτάραχη σχέση του Αλέξη Τσίπρα και της Άνγκελα Μέρκελ, την άφιξη της οποίας αναμένει διακαώς σήμερα, τόσο ο ίδιος, όσο και το επικοινωνιακό επιτελείο του. Καταλληλότερο θα ήταν το ρητό «κάθε αρχή και δύσκολη», ή κατά πολλούς το «μην καμαρώνεις την αρχή προτού να δεις το τέλος». Μεταξύ των πολλών και ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι, ο οποίος όταν είχε ερωτηθεί από την ιταλική εφημερίδα Κοριέρε Ντέλα Σέρα για την σχέση Τσίπρα-Μέρκελ είχε σχολιάσει δηκτικά: «Ο Αλέξης εμπιστεύθηκε την Μέρκελ και όσοι παρακολούθησαν την προεκλογική του εκστρατεία, τείνουν να χαμογελούν».
Στο σίριαλ της σχέσης Τσίπρα-Μέρκελ οι διαθέσεις άλλαξαν άρδην. Η Γερμανίδα καγκελάριος μετατράπηκε μετά το 2015 σε προστάτιδα της κυβέρνησης «πρώτη φορά Αριστερά» και προσωπικά του Έλληνα πρωθυπουργού. Τα πράγματα ξεκίνησαν πολύ διαφορετικά. Όταν η παντοδύναμη κυρία της Ευρώπης είχε επισκεφτεί την Αθήνα επί πρωθυπουργίας Σαμαρά στις 11 Απριλίου 2014, ο ΣΥΡΙΖΑ, ως αντιμνημονιακή αντιπολίτευση, βρισκόταν «καβάλα στο άλογο», πρωτοστατούσε σε διαδηλώσεις διαμαρτυρίας.
Η Αθήνα είχε γεμίσει με αφίσες με τη φωτογραφία της Μέρκελ και του Σαμαρά με τα συνθήματα στα αγγλικά «No more» και «thank you». Η δεύτερη αφίσα έγραφε στα ελληνικά: «Ποτά ξανά Μνημόνιο». Εξάλλου, ο Αλέξης Τσίπρας βρισκόταν ακόμα στην επαναστατική περίοδό του, η οποία αποτυπώνεται σε μία ιστορική πλέον ομιλία του στη Μυτιλήνη. Απευθυνόμενος τότε στο πλήθος είχε πει την ατάκα που τον κυνηγάει ακόμα:
«Go back κυρία Μέρκελ, Go back κύριε Σόιμπλε, Go back κυρίες και κύριοι της συντηρητικής νομενκατούρας της Ευρώπης. Η Ελλάδα δεν είναι πειραματόζωο. Go back μαζί με την τρόικά σας, τους τοκογλύφους σας, τη σκληρότητά σας, την αλαζονεία σας, την περιφρόνηση προς τον ελληνικό λαό, που τόσα χρόνια έχει γίνει αντικείμενο της χλεύης και της εκμετάλλευσής σας».
Φιλική υποδοχή
Πλέον, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Η εφημερίδα Handelsblatt, κάνοντας εκτενείς αναφορές στην σημερινή επίσκεψη της Άνγκελα Μέρκελ στην Αθήνα γράφει: «Μετά την αρχική περίοδο όπου οι σχέσεις της Γερμανίδας καγκελαρίου με τον Έλληνα πρωθυπουργό ήταν στον πάγο, πλέον (η Μέρκελ) έχει γίνει γι’ αυτόν σημαντική εταίρος. Λέγεται ότι οι δυο τους τηλεφωνιούνται συχνά. Σε αντίθεση με την κορύφωση της ευρωκρίσης, όταν η καγκελάριος γινόταν δεκτή με αφίσες που είχαν πάνω τους τη σβάστικα και μαζικές πορείες, η Άγκελα Μέρκελ μπορεί να ελπίζει την Πέμπτη σε μια φιλική υποδοχή στην Αθήνα».
Στα μάτια του Αλέξη Τσίπρα η Άνγκελα Μέρκελ μετατράπηκε από ψυχρός δήμιος σε ηγετική προσωπικότητα και κυρίως σε υποστηρικτή του, σταδιακά μετά τη συμφωνία για το 3ο μνημόνιο. Όταν αυτός προκήρυξε το δημοψήφισμα, η καγκελάριος δεν είχε κρύψει την οργή της. Φέρεται, μάλιστα, να εξομολογήθηκε σε πηγαδάκι την έντονη δυσαρέσκειά της για την κυβέρνηση Τσίπρα: «με αυτήν την κυβέρνηση η Ελλάδα προσπαθεί να μην τηρεί τις αρχές της Ευρώπης. Η κυβέρνηση Τσίπρα παραβιάζει τις θεμελιώδεις αρχές της συνεργασίας».
Στα μάτια της, ο Τσίπρας επανόρθωσε με τη συμφωνία για το 3ο μνημόνιο, που μετέτρεψε το “όχι” σε “ναι”. Η αγκαλιά της καγκελαρίου, όμως, θα αργούσε να ανοίξει και η καρδιά της να μαλακώσει… Ηχούσαν, άλλωστε, βαριά ακόμα στα αυτιά της τα λόγια που ο Αλέξης Τσίπρας είχε στο παρελθόν εκστομίσει: «Η κα Μέρκελ έχει συνηθίσει να απευθύνεται στην πολιτική ηγεσία της Ελλάδας σαν να πρόκειται για χώρα προτεκτοράτο. Αυτό το δικαίωμα της το έχουν δώσει ο κ. Βενιζέλος και ο κ. Σαμαράς με την στάση τους και τις επιστολές τους. Στις εκλογές, όμως, ο ελληνικός λαός θα της δώσει οριστική απάντηση».
Το προσφυγικό-μεταναστευτικό
Το 2016 ήταν η χρονιά-ορόσημο για την σχέση των δύο. Η στροφή του Αλέξη Τσίπρα απέναντι της ήταν παραπάνω από εμφανής. Τότε ήταν που έγινε “μερκελιστής”. Έτσι αποκαλούσε τους πολιτικούς του αντιπάλους πριν την άνοδό του στην εξουσία. Ήταν η εποχή που το προσφυγικό-μεταναστευτικό βρισκόταν στην κορύφωσή του. Εφημερίδα που υποστήριζε την κυβέρνηση Τσίπρα, ενώ μέχρι το 2015 παρουσίαζε την Μέρκελ λίγο πολύ σαν διοικητή στρατοπέδου συγκέντρωσης, πλέον την αποκαλούσε «φύλακα άγγελο των προσφύγων».
Σε ειδικό αφιέρωμα γερμανικής εφημερίδας για την Άνγκελα Μέρκελ, μάλιστα, φιλοξενήθηκε άρθρο του Έλληνα πρωθυπουργού. Μεταξύ άλλων, ο Αλέξης Τσίπρας ανέφερε πως «με την καγκελάριο Μέρκελ συνεργαστήκαμε στενά για την αντιμετώπιση των κοινών ευρωπαϊκών μας προκλήσεων» και πως «η Γερμανίδα καγκελάριος απέδειξε πόσο σημαντική είναι η υπεύθυνη ηγεσία».
Το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, κατά τη διάρκεια της επιστροφής του από την Κίνα, εξομολογήθηκε στους συνομιλητές του ότι στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής με θέμα το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος, η Άνγκελα Μέρκελ είχε πει στους υπολοίπους ηγέτες πως «Alexis is master». Σε άλλη συνέντευξή του αρκετό καιρό αργότερα είχε δηλώσει: «Δεν είναι δίκαιο όλοι αυτοί οι άνθρωποι να πάνε στη Γερμανία, αν πιστεύουμε ότι αυτό είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα». Έτσι δικαιολόγησε την απόφασή του να δεχτεί να ξαναστέλνουν στην Ελλάδα όσους πρόσφυγες-μετανάστες είχε ζητήσει άσυλο εδώ, αλλά εντωμεταξύ είχαν καταφέρει να φτάσουν στη Γερμανία.
Σε παλαιότερο ρεπορτάζ της Deutsche Welle, πάντως, ελληνικές κυβερνητικές πηγές υποστήριζαν ότι ο Αλέξης Τσίπρας άλλαξε γνώμη για τη Γερμανίδα πολιτικό ήδη από την πρώτη τους συνάντηση, τον Φεβρουάριο του 2015, ακόμη κι αν δεν ενέκρινε την πολιτική της λιτότητας. Άρα μπορεί η σχέση τους να πέρασε από 40 κύματα, μπορεί να χρειάστηκε να επιστρατευτεί κοτζάμ προσφυγική κρίση για να τους φέρει κοντά, αλλά όπως αποδεικνύεται ήταν έρωτας με την πρώτη ματιά. Απλά, όπως είναι γνωστό, έρωτας δίχως πείσματα, δεν έχει νοστιμάδα.
