Γράφει ο Ομίδ Σουρεσραφίλ Mbbs Phd Fhrs
Η πορεία που ακολουθούν οι ΗΠΑ στην πολεμική αντιπαράθεσή τους με το Ιράν είναι η χειρότερη από τις περιστάσεις που έχει αντιμετωπίσει οποιαδήποτε μεγάλη δύναμη στην ιστορία της ανθρωπότητας. Αυτό δεν είναι ρητορική. Είναι η ψυχρή εκτίμηση ενός βετεράνου μάχης και πρώην ανώτερου συμβούλου του Πενταγώνου, ο οποίος έχει περάσει χρόνια προειδοποιώντας ότι η Αμερικανική στρατηγική έχει αποσπαστεί τόσο από τη στρατιωτική πραγματικότητα όσο και από το εθνικό συμφέρον. Η ετυμηγορία του Συνταγματάρχη Ντάγκλας ΜακΓκρέγκορ είναι αυστηρή επειδή τα γεγονότα είναι αυστηρά & επικίνδυνα.
Μας λένε, επανειλημμένα και με επιδεικτική σοβαρότητα, ότι αυτός ο πόλεμος αφορά την αμερικανική ασφάλεια. Δεν είναι έτσι. Το Ιράν δεν αποτέλεσε ποτέ υπαρξιακή απειλή για τις ΗΠΑ. Δεν διαθέτει την ικανότητα να εισβάλει στη Βόρεια Αμερική, ούτε έχει δείξει κανένα ενδιαφέρον να το κάνει αυτό. Αυτό που διαθέτει είναι η ικανότητα να καταστήσει οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος ή διαρκούς στρατιωτικής κατοχής εξαιρετικά δαπανηρή, και η προθυμία να χρησιμοποιήσει αυτή την ικανότητα χωρίς δισταγμό. Ο Περσικός Κόλπος δεν είναι το Κενό της Φούλντα. Οι υποθέσεις που καθοδήγησαν τον αμερικανικό σχεδιασμό το 1991 δεν επιβιώνουν από την επαφή με τη γεωγραφία, την τεχνολογία και τις πολιτικές πραγματικότητες του 2026. Αυτές οι υποθέσεις ανήκαν σε μια διαφορετική εποχή, μια εποχή στην οποία οι ΗΠΑ εξακολουθούσαν ακόμη να απολαμβάνουν ένα προσωρινό μονοπώλιο σε ορισμένες τεχνολογίες ακριβείας και αντιμετώπιζαν έναν αντίπαλο του οποίου ο στρατός είχε σκόπιμα υποβαθμιστεί από χρόνια κυρώσεων και προηγούμενης σύγκρουσης. Αυτό το μονοπώλιο έχει χαθεί ανεπιστρεπτί. Ο αντίπαλος δεν είναι ο ίδιος.
Η ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αναδημιουργήσουν μια εκστρατεία τύπου «Καταιγίδας της Ερήμου» εναντίον του Ιράν είναι μια φαντασίωση που πλασάρεται στον λαουτζίκο και στο Κογκρέσο, οι οποίοι εξακολουθούν να συγχέουν τις τηλεοπτικές εικόνες «Σοκ και Δέους» με την πραγματική διεξαγωγή πολέμου. Η ακτογραμμή του Ιράν είναι γεμάτη με προηγμένους πυραύλους κατά πλοίων, συστοιχίες παράκτιας άμυνας και διασκορπισμένους κινητούς εκτοξευτές που μπορούν να μετακινηθούν, να κρυφτούν και να εκτοξευθούν με ταχύτητα που καθιστά την προληπτική στόχευση πολύ πιο δύσκολη από ό,τι υποδηλώνουν οι βερνικωμένες ενημερώσεις. Οποιαδήποτε προσπάθεια δημιουργίας μιας βάσης κατά μήκος του Κόλπου θα απαιτούσε τεράστιες ποσότητες αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας απλώς για να επιβιώσουν τις ώρες λειτουργίας. Ακόμα και τότε, το πρόβλημα της εφοδιαστικής παραμένει καθοριστικό. Τα άρματα μάχης με στροβιλοκινητήρες καταναλώνουν καύσιμα με ρυθμό που μετατρέπει μια πορεία 1.000 χιλιομέτρων στην έρημο σε μια αυτοκαταστροφική άσκηση. Η Ουκρανία έχει ήδη δείξει, σε πραγματικό χρόνο και με τεράστιο κόστος, τι συμβαίνει όταν οι δυτικές δυνάμεις αντιμετωπίζουν έναν αντίπαλο που έχει επενδύσει σε βιώσιμη βιομηχανική παραγωγή πυραύλων και drones, ενώ οι ΗΠΑ λόγω ψευτο-υπερηφάνιας όχι. Μόνο ο ρυθμός δαπανών για τα αναχαιτιστικά Patriot λέει την ιστορία: εκατοντάδες εκτοξεύονται για κάθε ένα που παράγεται. Αποθέματα αδειάζονται παγκοσμίως για να τροφοδοτήσουν ένα μόνο θέατρο. Δεν υπάρχει καμία αύξηση της παραγωγικής ικανότητας τύπου Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που να περιμένει στα παρασκήνια. Τα εργοστάσια δεν μπορούν να δημιουργηθούν από τη μια μέρα στην άλλη γραμμές παραγωγής. Οι εξειδικευμένοι μηχανικοί και οι εξειδικευμένοι προμηθευτές εξαρτημάτων δεν μπορούν να εκπαιδευτούν σε λίγους μήνες. Η βιομηχανική βάση που κάποτε υποστήριζε την Αμερικανική στρατιωτική κυριαρχία έχει αδειάσει από δεκαετίες μετεγκατάστασης, χρηματιστικοποίησης και της σιωπηρής υπόθεσης ότι η τεχνολογία θα υποκαθιστούσε πάντα τη μάζα.
Μια προτιμώμενη εναλλακτική διαδρομή — η απόβαση μακριά δυτικά στην Ερυθρά Θάλασσα και η προσπάθεια να διασχίσει την έρημο — υπογραμμίζει μόνο τον παραλογισμό του σχεδιασμού μια τέτοιας παρανοϊκής επιχείρησης. Οι αποστάσεις είναι τεράστιες. Η υποδομή δεν υπάρχει. Η πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση των απωλειών, των απωλειών εξοπλισμού και του οικονομικού κόστους δεν υπάρχει ούτε από τη στιγμή που το πραγματικό τίμημα γίνεται ορατό στο Αμερικανικό λαό που πένεται. Ο πόλεμος δεν είναι μια σειρά από λαμπερές επιθέσεις ακριβείας που μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο για εγχώρια κατανάλωση. Είναι η άκαμπτη ενσωμάτωση της εφοδιαστικής, της διαρκούς ισχύος πυρός, της βιομηχανικής παραγωγής και της πολιτικής αντοχής για μήνες και χρόνια. Σε κάθε ένα από αυτά τα μέτρα, οι ΗΠΑ είναι πιο αδύναμες σε σχέση με την πρόκληση από ό,τι ήταν το 1991. Το χάσμα δεν κλείνει. Διευρύνεται.
Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ότι αυτός ο πόλεμος δεν αφορούσε ποτέ πρωτίστως τα Αμερικανικά συμφέροντα. Αφορά τα συμφέροντα του Ισραήλ και του δικτύου των πρακτόρων, των δωρητών και των ιδεολόγων που έχουν υποτάξει με επιτυχία την Αμερικανική πολιτική σε αυτά τα συμφέροντα κατά τη διάρκεια αρκετών δεκαετιών. Το Ιράν δεν αποτελεί υπαρξιακή απειλή για τις ΗΠΑ. Αντιμετωπίζεται ως απειλή στην Ουάσινγκτον επειδή αντιμετωπίζεται ως τέτοια στο Τελ Αβίβ. Ο Περσικός Κόλπος παρέμεινε ανοιχτός για δεκαετίες μέχρι που οι Αμερικανικές και Ισραηλινές επιθέσεις τον έκλεισαν. Οι σιδηροδρομικές συνδέσεις που έχει κατασκευάσει το Ιράν προς τη Ρωσία και την Κίνα δεν απειλούν την Αμερικανική ασφάλεια, αλλά την ικανότητα άλλων να διαμορφώνουν την περιφερειακή τάξη με όρους που αποκλείουν τον αποκλειστικό αμερικανικό έλεγχο. Ο έλεγχος του Περσικού Κόλπου και η διακοπή των συνδέσεων της Κίνας μέσω του Ιράν μέσω του «Μιας Ζώνης, Ένας Δρόμος» είναι στρατηγικοί στόχοι, αλλά δεν είναι Αμερικανικοί στρατηγικοί στόχοι με την παραδοσιακή έννοια της υπεράσπισης της πατρίδας ή ζωτικών θαλάσσιων οδών εναντίον ενός ομότιμου ανταγωνιστή. Είναι οι στόχοι μιας περιφερειακής δύναμης που έχει μάθει, με αξιοσημείωτη επιτυχία, πώς να μετατρέπει την Αμερικανική στρατιωτική ισχύ, τα Αμερικανικά μέσα πληροφοριών και το Αμερικανικό πολιτικό κεφάλαιο σε επέκταση της δικής της εθνικής στρατηγικής.
Η διαφθορά δεν είναι ανεπαίσθητη, ούτε καινούργια. Οι συνεισφορές σε εκστρατείες, που μετρώνται σε δισεκατομμύρια, προέρχονται από έναν μικρό κύκλο εξαιρετικά πλούσιων δωρητών, των οποίων η κύρια αφοσίωση δεν είναι στην Αμερικανική δημοκρατία. Το αμυντικό νομοσχέδιο που ενσωματώνει περαιτέρω την αμερικανική και ισραηλινή στρατιωτική και τεχνολογική ανάπτυξη κάνει περισσότερα από το να μοιράζεται τεχνολογία. Νομιμοποιεί μια σχέση στην οποία η μία πλευρά έχει επανειλημμένα μεταφέρει ευαίσθητες Αμερικανικές δυνατότητες σε τρίτους, συμπεριλαμβανομένων αντιπάλων. Ο Τζόναθαν Πόλαρντ δεν ήταν μια παρέκκλιση. Ήταν ένα σύμπτωμα ενός βαθύτερου μοτίβου. Όταν οι ΗΠΑ συγχωνεύουν τις οδούς στρατιωτικής ανάπτυξης με ένα κράτος που έχει πουλήσει αμερικανική τεχνολογία στην Κίνα και τη Ρωσία, δεν χτίζουν μια συμμαχία ίσων. Είναι η σύνταξη νομοθεσίας που νομιμοποιεί αυτό που, σύμφωνα με την κατανόηση οποιασδήποτε προηγούμενης γενιάς για την εθνική ασφάλεια, θα είχε αντιμετωπιστεί ως προδοσία. Δεν υπάρχει συγκρίσιμη συγχώνευση με τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ιαπωνία ή τη Γερμανία, επειδή αυτές οι χώρες δεν διαθέτουν την ίδια συγκεντρωμένη οικονομική μόχλευση στην αμερικανική πολιτική. Τα μετρητά, όχι η στρατηγική, είναι το βουνό που βρίσκεται τώρα στο επίκεντρο της λήψης αποφάσεων στην Ουάσιγκτον. Το βουνό είναι μεγάλο και μεγαλώνει εδώ και πολύ καιρό.
Οι οικονομικές συνέπειες είναι ήδη ορατές και θα γίνουν καταστροφικές εάν η σύγκρουση συνεχιστεί ή επεκταθεί σε ένταση. Οι τιμές spot του πετρελαίου έχουν ήδη αντιδράσει βίαια στην αναστάτωση του Κόλπου και στη συνεχιζόμενη ανταλλαγή πυρών. Το υψηλότερο κόστος ενέργειας τροφοδοτεί άμεσα τον πληθωρισμό σε ολόκληρη την Αμερικάνικη οικονομία. Ο υψηλότερος πληθωρισμός επιβάλλει υψηλότερα επιτόκια. Μια απόδοση του 10ετούς ομολόγου του Δημοσίου που κινείται αποφασιστικά προς το 5% και άνω θα καθιστούσε την εξυπηρέτηση του υπάρχοντος αμερικανικού χρέους μη βιώσιμη χωρίς δραστικές περικοπές αλλού ή την εκτύπωση χρήματος σε κλίμακα που υπονομεύει περαιτέρω την εμπιστοσύνη στο δολάριο. Ο αμυντικός προϋπολογισμός βρίσκεται ήδη σε μια τροχιά που ανταγωνίζεται τις ίδιες τις πληρωμές τόκων. Η φθηνή ενέργεια και η φθηνή πίστωση αποτελούν τους δύο πυλώνες του αμερικανικού οικονομικού μοντέλου για μια γενιά. Και οι δύο εξαφανίζονται ταυτόχρονα. Εν τω μεταξύ, η Κίνα συνεχίζει το ήσυχο, ήρεμο, μεθοδικό έργο της οικοδόμησης εναλλακτικών συστημάτων διακανονισμού, της επέκτασης των αποθεμάτων χρυσού της και της ενθάρρυνσης των εμπορικών εταίρων να απομακρυνθούν από την αποκλειστική εξάρτηση από το δολάριο. Η κυριαρχία του δολαρίου δεν ήταν ποτέ μόνιμη. Οι πόλεμοι επιλογής εναντίον δευτερευουσών δυνάμεων, που διεξάγονται με όρους που διαταράσσουν τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, ενώ παράλληλα επιταχύνουν την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων, μόνο επιταχύνουν τη διάβρωσή της.
Η βιομηχανική βάση αφηγείται την ίδια ιστορία με ακόμη πιο σκληρούς όρους. Η Ρωσία πέρασε χρόνια επενδύοντας στην παραγωγή πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, οβίδων πυροβολικού και των εργαλειομηχανών που απαιτούνται για τη διατήρηση αυτής της παραγωγής υπό κυρώσεις. Οι ΗΠΑ πέρασαν τα ίδια χρόνια υποθέτοντας ότι η ακρίβεια, η δικτύωση και η τεχνολογική υπεροχή θα υποκαθιστούσαν το μαζικό και βιομηχανικό βάθος. Όταν ο ρυθμός δαπανών για αμυντικά αναχαιτιστικά φτάσει σε αναλογία 100 προς 1 ή χειρότερη έναντι της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας, η υπόθεση καταρρέει υπό το βάρος της αριθμητικής. Δεν υπάρχει αύξηση της ικανότητας. Το υπάρχον απόθεμα εξαντλείται για να υποστηρίξει επιχειρήσεις που δεν μπορούν να επιτύχουν αποφασιστικά πολιτικά αποτελέσματα. Ο διπλασιασμός μιας αποτυχημένης προσέγγισης δεν φέρνει νίκη. Προκαλεί εξάντληση, πρώτα των γεμιστήρων και στη συνέχεια της πολιτικής βούλησης που στηρίζει ολόκληρη την επιχείρηση.
Η ιστορία προσφέρει ελάχιστη παρηγοριά και πολλές προειδοποιήσεις. Οι ΗΠΑ ενθάρρυναν και υποστήριξαν τον πόλεμο του Ιράκ εναντίον του Ιράν τη δεκαετία του 1980. Αυτή η σύγκρουση σκότωσε εκατοντάδες χιλιάδες Ιρανούς και άφησε βαθιά ουλές στην εθνική μνήμη. Η μνήμη δεν έχει ξεθωριάσει στην Τεχεράνη. Οι προσπάθειες απομόνωσης του Ιράν, επιβολής κυρώσεων σε αυτό για να υποταχθεί ή βομβαρδισμού σε αυτό για να συμμορφωθεί έχουν επανειλημμένα παράγει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα: Μεγαλύτερη εσωτερική συνοχή, βαθύτερη στρατιωτική αυτονομία και ισχυρότερες συνεργασίες με δυνάμεις που μοιράζονται συμφέροντα για τον περιορισμό της Αμερικανικής εμβέλειας. Οι φαντασιώσεις αλλαγής καθεστώτος αγνοούν το μέγεθος της χώρας, το βάθος των θεσμών της, την αποδεδειγμένη ικανότητα του λαού της να απορροφά την τιμωρία και να συνεχίζει τις μάχες, και το ιστορικό μοτίβο στο οποίο η εξωτερική πίεση τείνει να ενισχύει αντί να αποδυναμώνει τις ίδιες τις δυνάμεις που επιδιώκει να απομακρύνει. Η αεροπορική ισχύς από μόνη της δεν έχει ποτέ αποφασίσει έναν πόλεμο εναντίον ενός αποφασισμένου ηπειρωτικού κράτους με στρατηγικό βάθος και έναν πληθυσμό πρόθυμο να υπομείνει κακουχίες. Δεν θα το κάνει εδώ.
Αυτό που απομένει είναι μια επιλογή, αν και το παράθυρο για να την κάνουμε ορθολογικά στενεύει. Οι ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν στην τρέχουσα πορεία — δαπανώντας τα σπάνια πυρομαχικά, αυξάνοντας τις τιμές της ενέργειας, επιταχύνοντας την αποδολαριοποίηση και υποτάσσοντας περαιτέρω την πολιτική τους σε έναν περιφερειακό πελάτη του οποίου τα συμφέροντα αποκλίνουν από τα δικά τους με θεμελιώδεις τρόπους — ή μπορούν να αναγνωρίσουν ότι το κόστος υπερβαίνει ήδη οποιαδήποτε πιθανά οφέλη που μπορούν να διεκδικηθούν για τον αμερικανικό λαό. Δεν υπάρχει μαγική λύση. Δεν υπάρχει καθαρός, σύντομος πόλεμος που να αφήνει άθικτη την Αμερικανική ισχύ και να μεταμορφώνει την περιοχή σύμφωνα με τις προτιμήσεις της Ουάσιγκτον. Υπάρχει μόνο η σκληρή πραγματικότητα της φθοράς εναντίον ενός αντιπάλου που έχει προετοιμαστεί ακριβώς για αυτήν την αναμέτρηση, που έχει μελετήσει τις Αμερικανικές αδυναμίες εδώ και δεκαετίες και που δεν λειτουργεί υπό τους ίδιους εσωτερικούς πολιτικούς περιορισμούς που περιορίζουν την Αμερικανική αντοχή.
Μια μεγάλη δύναμη που δεν μπορεί να διακρίνει μεταξύ των δικών της ζωτικών συμφερόντων και εκείνων ενός πελάτη, που δεν μπορεί να αντιστοιχίσει τις στρατιωτικές της δεσμεύσεις με τη βιομηχανική της ικανότητα και που δεν μπορεί να προστατεύσει το νόμισμά της από τις συνέπειες των πολέμων της, είναι μια δύναμη σε παρακμή. Η χειρότερη πραγματικότητα στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν είναι ότι η Αμερική αντιμετωπίζει έναν αποφασισμένο αντίπαλο στο Ιράν. Είναι ότι η Αμερική επιλέγει να διεξάγει έναν πόλεμο που δεν μπορεί να κερδίσει με όρους που επιταχύνουν τη δική της διάλυση, ενώ οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων που καθορίζουν την πορεία συνεχίζουν να εισπράττουν τα οφέλη ενός συστήματος που δεν εξυπηρετεί πλέον τη δημοκρατία που το δημιούργησε. Τα κίνητρα είναι λανθασμένα ευθυγραμμισμένα. Το περιβάλλον πληροφόρησης μολύνεται από την προπαγάνδα των think tank (των δεξαμενών σκέψης) και ενίσχυση των ΜΜ ενημέρωσης που αντιμετωπίζουν κάθε οπισθοδρόμηση ως προσωρινή και κάθε κλιμάκωση ως απαραίτητη. Και ο ανίδεος λαουτζίκος καλείται να αποδεχτεί το κόστος που αυξάνεται σταθερά, ενώ τα οφέλη παραμένουν θεωρητικά και οι κίνδυνοι απορρίπτονται ως διαχειρίσιμοι.
Το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει σημείο συμφόρησης για όσο διάστημα οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας εξαρτώνται από τον Περσικό Κόλπο. Το Ιράν θα παραμείνει μια μεγάλη, ανθεκτική χώρα με στρατηγικό βάθος, σημαντικό πληθυσμό και αποδεδειγμένη ικανότητα προσαρμογής υπό πίεση. Το Αμερικανικό χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται και το βάρος των τόκων θα συνεχίσει να παραγκωνίζει άλλες εθνικές προτεραιότητες. Η μόνη μεταβλητή που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό Αμερικανικό έλεγχο είναι το αν η πολιτική τάξη στην Ουάσιγκτον συνεχίζει να προσποιείται ότι ο επόμενος γύρος επιθέσεων, το επόμενο πακέτο κυρώσεων ή η επόμενη ρητορική κλιμάκωση θα παράγει με κάποιο τρόπο διαφορετικό αποτέλεσμα. Η ιστορία δείχνει το αντίθετο. Τα στοιχεία δείχνουν ήδη την κατεύθυνση του ταξιδιού με ασυνήθιστη σαφήνεια. Τα υπόλοιπα είναι εκούσια τύφλωση μεταμφιεσμένη σε στρατηγική, και το τίμημα αυτής της τύφλωσης πληρώνεται σε πραγματικό χρόνο από τη χώρα που μπορεί να την αντέξει οικονομικά λιγότερο.
ΔΕΙΤΕ το ΒΙΝΤΕΟ: «Συνταγματάρχης Νταγκ ΜακΓκρέγκορ: Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΙΡΑΝ – Η Χειρότερη Πραγματικότητα στην Ιστορία της Ανθρωπότητας»
Η διέξοδος είναι η ίδια που ανακαλύπτει τελικά κάθε υπερεκτεταμένη αυτοκρατορία, συνήθως αργότερα από όσο θα έπρεπε: η αναγνώριση ότι δεν είναι κάθε πρόβλημα στρατιωτικό πρόβλημα, ότι δεν απαιτεί κάθε περιφερειακή σύγκρουση αμερικανικό αίμα και θησαυρό, και ότι η διατήρηση της ίδιας της δημοκρατίας απαιτεί μερικές φορές το θάρρος να σταματήσει. Το αν αυτή η αναγνώριση θα έρθει πριν το οικονομικό και στρατιωτικό κόστος γίνει μη αναστρέψιμο παραμένει το ανοιχτό ερώτημα αυτής της στιγμής. Η χειρότερη πραγματικότητα είναι ήδη ορατή σε όποιον είναι πρόθυμος να αγνοήσει τις επίσημες αφηγήσεις και τα βραχυπρόθεσμα πολιτικά κίνητρα. Το μόνο ερώτημα που απομένει είναι για πόσο καιρό ακόμη οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να επιμένουν να βαδίζουν βαθύτερα σε αυτό το τέλμα, και πόσο από την εναπομένουσα δύναμή τους θα εξαντλήσουν πριν έρθει η αναπόφευκτη αναμέτρηση.
