(Η εθνική κυριαρχία δεν αποτελεί διαπραγματευτικό νόμισμα, ούτε η Ελλάδα στρατιωτικό αναλώσιμο, των γεωπολιτικών συμφερόντων τρίτων).
Οι πρόσφατες εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, η γαλλική διπλωματική παρέμβαση προς την Τουρκία, οι προειδοποιήσεις του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου και οι δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια από την Κρήτη επαναφέρουν ένα θεμελιώδες ερώτημα: Ποιοι είναι πραγματικά οι σύμμαχοί μας και μέχρι ποιο σημείο εξυπηρετούν τα δικά μας εθνικά συμφέροντα;
Η Ελλάδα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τις διεθνείς συμμαχίες ως αυτονόητες εγγυήσεις εθνικής ασφάλειας. Η ιστορική εμπειρία έχει αποδείξει ότι τα κράτη δεν διαθέτουν ούτε μόνιμους φίλους, ούτε και εχθρούς, αλλά διαμορφώνουν διεθνείς σχέσεις με βάση τα γεωστρατηγικά τους συμφέροντα. Αυτό ισχύει και για τους ισχυρότερους συμμάχους μας πάνω στον πλανήτη.
1. Οι σύμμαχοι δεν είναι πάντοτε υπερασπιστές των ελληνικών δικαίων.
Η παρέμβαση της Γαλλίας στην υπόθεση του Great Sea Interconnector δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα, ως προς τη διπλωματική διαχείριση, των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Όπως επισήμανε ο Προκόπης Παυλόπουλος, η ελληνική NAVTEX αποτελούσε, κατά την άποψή του, επαρκή βάση για τη διεξαγωγή των προβλεπόμενων ερευνών, ενώ η γαλλική επικοινωνία με την Άγκυρα, ενδέχεται να προσφέρει στην Τουρκία ένα πρόσθετο διπλωματικό επιχείρημα.
Ασφαλώς, η γαλλική διακοίνωση δεν συνιστά αυτομάτως νομική αναγνώριση των τουρκικών διεκδικήσεων. Ωστόσο, στη διεθνή πολιτική σκηνή, ακόμη και οι μικρές διπλωματικές διατυπώσεις, μπορούν να αποκτήσουν μια ιδιαίτερη σημασία, όταν αξιοποιούνται από αναθεωρητικές δυνάμεις.
Το ερώτημα, επομένως, είναι σαφές: Γιατί η Ελλάδα να χρειάζεται τη διπλωματική διαχείριση τρίτων κρατών, σε ζητήματα που αφορούν την άσκηση των δικών της κυριαρχικών δικαιωμάτων;
Η Γαλλία, όπως και κάθε άλλο κράτος, δικαιούται να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της. Η Ελλάδα, όμως, έχει την υποχρέωση να υπερασπίζεται τα δικά της.
2. Το ΝΑΤΟ και η επικίνδυνη ψευδαίσθηση της αυτόματης αλληλεγγύης.
Η συμμετοχή της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ δεν σημαίνει ότι κάθε απόφαση της Συμμαχίας, θα ταυτίζεται και με τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Η Τουρκία είναι επίσης μέλος του ΝΑΤΟ. Αυτή η πραγματικότητα αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αντίφαση: δύο κράτη με σοβαρές και διαχρονικές διαφορές, καλούνται να συνυπάρχουν στην ίδια στρατιωτική συμμαχία, χωρίς αυτό να σημαίνει, ότι οι διαφορές τους επιλύονται ή ότι η Συμμαχία θα εγγυάται, αυτομάτως, τη δικαίωση της Ελλάδας.
Το ΝΑΤΟ δεν αποτελεί υπερεθνικό μηχανισμό απονομής δικαιοσύνης, ούτε υποκαθιστά το Διεθνές Δίκαιο. Το άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης, προβλέπει τη συλλογική συνδρομή, σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης, με κάθε σύμμαχο, να λαμβάνει τα μέτρα που θα θεωρεί αναγκαία. Δεν συνιστά, συνεπώς, ανεπιφύλακτη και αυτόματη στρατιωτική εγγύηση, για κάθε ελληνοτουρκική αντιπαράθεση.
Η Ελλάδα οφείλει να διατηρεί τις συμμαχίες της, αλλά, δεν δικαιούται να παραδίδει, σε αυτές, την εθνική της στρατηγική.
3. Οι Έλληνες στρατιώτες δεν είναι αναλώσιμοι γεωπολιτικών σχεδιασμών.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας για τη δημιουργία ενεργού εφεδρείας 150.000 εκπαιδευμένων εφέδρων, την αξιοποίηση μη επανδρωμένων συστημάτων και την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας, αναδεικνύουν, την μεγάλη σοβαρότητα των σύγχρονων αμυντικών προκλήσεων.
Η στρατιωτική ετοιμότητα είναι απαραίτητη. Η εκπαίδευση, η τεχνολογική αναβάθμιση, η επιχειρησιακή επάρκεια και η αποτρεπτική ισχύς, πάντα συναποτελούν προϋποθέσεις προστασίας της εθνικής κυριαρχίας.
Υπάρχει, όμως, μια ουσιώδης διαφορά, ανάμεσα στην εθνική άμυνα και στην εμπλοκή σε πολεμικές επιχειρήσεις, που εξυπηρετούν γεωπολιτικούς και γεωστρατηγικούς σχεδιασμούς άλλων κρατών.
Ο Έλληνας στρατιώτης ορκίζεται να υπερασπίζεται την Πατρίδα και τη συνταγματική τάξη, ορκίζεται ως ελληνορθόδοξος πιστός στο Ιερό Ευαγγέλιο ενώπιον του Χριστού και των στρατιωτικών Ιερέων μας. Δεν ορκίζεται να θυσιάσει τη ζωή του ως μισθωτός και μισθοφόρος, για τις γεωπολιτικές επιδιώξεις της οποιασδήποτε ξένης δύναμης.
Κανένας πολιτικός δεν έχει το δικαίωμα να αντιμετωπίζει την ανθρώπινη ζωή, ως αναλώσιμο υλικό, διεθνών γεωπολιτικών ισορροπιών.
Το ελληνορθόδοξο αίμα των παιδιών μας, δεν μπορεί να αποτελεί ουδένα τίμημα, για την ικανοποίηση των ξένων γεωστρατηγικών συμφερόντων. Όχι στα ίδια λάθη του τότε Βενιζέλου να στείλει το στρατό μας κατά της Ρωσίας το 1919.
4. Κύπρος, Αιγαίο και Θράκη: Η εθνική ασφάλεια απαιτεί στρατηγική αυτονομία.
Οι τουρκικές αναθεωρητικές διεκδικήσεις, δεν αποτελούν καινούργιο φαινόμενο. Η Κύπρος, το Αιγαίο και η Θράκη βρίσκονται επί δεκαετίες στο επίκεντρο μιας σύνθετης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Το πρόσφατο τουρκολιβυκό μνημόνιο, οι αμφισβητήσεις της ελληνικής θαλάσσιας δικαιοδοσίας, οι διεκδικήσεις στο Αιγαίο και οι παρεμβάσεις της Άγκυρας, σε ζητήματα της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, μας συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο η ελληνική πολιτεία, οφείλει, να ενεργεί με συνέπεια και θεσμική σοβαρότητα.
Δεν αρκούν οι δηλώσεις περί ισχυρής αποτροπής. Απαιτείται συγκεκριμένη γεωστρατηγική, διεθνής νομική τεκμηρίωση, διπλωματική συνέπεια, Ηθικό Ακμαιότατο και σθεναρή πολιτική βούληση.
Παράλληλα, η Ελλάδα οφείλει να αποφεύγει την καλλιέργεια μιας πολεμικής ψυχολογίας, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνες αποφάσεις, χωρίς την προηγούμενη αξιολόγηση των πραγματικών εθνικών συμφερόντων.
Η αποτροπή υπάρχει, ναι, για να αποφεύγεται ο πόλεμος, όχι για να επιδιώκεται.
5. Η συνταγματική υποχρέωση απέναντι στην Πατρίδα.
Το άρθρο 2 του Συντάγματος κατοχυρώνει ως πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας τον σεβασμό και την προστασία της αξίας του ανθρώπου. Το άρθρο 4 παράγραφος 6 προβλέπει την υποχρέωση, κάθε Έλληνα, που μπορεί να φέρει όπλα, να συντελεί, στην άμυνα της Πατρίδας, σύμφωνα με τους νόμους.
Η συνταγματική αυτή υποχρέωση δεν αποτελεί λευκή επιταγή για ουδεμία και την οποιαδήποτε στρατιωτική εμπλοκή. Η άμυνα της χώρας μας θα πρέπει να συνδέεται με τη συνταγματική νομιμότητα, τάξη, ασφάλεια, το Διεθνές Δίκαιο και την προστασία της ανθρώπινης ζωής.
Η κυβέρνηση οφείλει, ναι, να λογοδοτεί για τις γεωστρατηγικές επιλογές της, ιδίως όταν αυτές, ενδέχεται, να εκθέσουν τη χώρα σε πολεμικούς κινδύνους.
Η εθνική κυριαρχία, δεν είναι προσωπική ιδιοκτησία μιας κυβέρνησης και όποιας κυβέρνησης, ούτε το διαπραγματευτικό αντικείμενο των διεθνών συναντήσεων.
6. Η Ελλάδα χρειάζεται συμμάχους, όχι κηδεμόνες και αφεντικά.
Η Ελλάδα πρέπει να διατηρεί ισχυρές σχέσεις με τη Γαλλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις ευρωπαϊκές χώρες και τους διεθνείς οργανισμούς. Πρέπει, όμως, να γνωρίζει ότι κάθε συμμαχία, θα έχει όρια και ότι κάθε κράτος, θα προτάσσει πρωτίστως τα δικά του συμφέροντα.
Η πραγματική εθνική γεωστρατηγική δεν είναι ούτε η απομόνωση, ούτε η τυφλή εξάρτηση. Είναι η αξιοποίηση των συμμαχιών, χωρίς την απώλεια της πολιτικής αυτονομίας.
Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από πολεμικούς ενθουσιασμούς, επικοινωνιακές επιδείξεις της στρατιωτικής ισχύος ή κενές διπλωματικές υποσχέσεις, χωρίς αντίκρισμα. Έχει ανάγκη από υπεύθυνη ελληνορθόδοξη πολιτική ηγεσία, ισχυρή αποτρεπτική δύναμη, κοινωνική συνοχή και αταλάντευτη προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο.
Επίλογος: Η Πατρίδα δεν είναι ένα στρατιωτικό αναλώσιμο.
Το ερώτημα δεν είναι εάν οι Έλληνες θα υπερασπιστούν την Πατρίδα τους. Η ιστορία μας έχει δώσει την απάντηση πολλές φορές.
Το ερώτημα είναι εάν εκείνοι που διαχειρίζονται σήμερα την εθνική μας ασφάλεια ως πολιτικοί και αξιωματούχοι, θα έχουν την πολιτική και θεσμική ευθύνη, να διακρίνουν, το πότε υπερασπίζονται την Ελλάδα και πότε θα κινδυνεύουν, να την εμπλέξουν, σε αντιπαραθέσεις, που δεν υπηρετούν τα δικά της εθνικά συμφέροντα.
Δεν πρέπει να συγχέουμε τη συμμαχία με την υποταγή, την αποτροπή με την πολεμοκαπηλία και την εθνική ευθύνη, με την υπακοή σε ξένες επιταγές και ξένα συμφέροντα.
Η Ελλάδα δεν είναι προκεχωρημένο φυλάκιο κανενός, ούτε να γίνει. Δεν είναι στρατιωτικό αναλώσιμο, ούτε γεωπολιτικό πιόνι.
Οι Έλληνες στρατιώτες έχουν οικογένειες, πατέρες, μητέρες, παιδιά και μια Πατρίδα που οφείλει συνταγματικά να προστατεύει τη ζωή τους.
Το ελληνορθόδοξο αίμα δεν είναι τίμημα για να εξαγοράζονται συμμαχικές φιλίες και ξενόφερτα συμφέροντα διαφόρων Ελίτ. Η Ελλάδα χρειάζεται αληθινούς συμμάχους, αλλά πάνω από όλα χρειάζεται την παραδοσιακή ελληνορθόδοξη εθνική αξιοπρέπεια, διάκριση, κυριαρχία και ανεξάρτητη γεωστρατηγική σύνεση και σκέψη.
Academician Professor ALEXIOS P.PANAGOPOULOS (DDDr. Dr.Habil.)
Academician EASA – European Academy of Sciences & Arts (Salzburg – Austria, from 5.6.2024).
Academician MCA – International Slavic Academy oF Sciences, Culture, Education & Arts (Moscow – 7 Slavic Countries, from 26.12.2018).
Academician IEAI – International Ethical Academy of India, from 6/2024.
Professor of Political Sciences & Law, Department
Phd Political Sciences.
Phd Bioethics Biopsychology Medical Anthropology.
Phd Theology Religion.
Diploma Dr. Habilitation of Law.
Post-Doc’s in Law University of Belgrade.
Post-Doc in Theology Religion University of Munchen.
Post-Doc in Bioethics University of Patras.
Degree of Law/Lawyer, Degree of Theology,
Degree of History/Philology, Degree of Music.
Scholar DAAD, ΙΚΥ, etc.
Director EPLO for BiH and MNE.
Author, Poet.
Candidate for Nobel Peace Prize 2025.
Member Ciesart, Camara Internacional de Escritores y Artistas – Spain.
Member World Association of Jurists (WJA), Washington, USA.
Member Club of Rome – SC.
https://orcid.org/0009-0008-9304-4040
https://ftb.academia.edu/AlexiosPanagopoulos/Papers
https://scholar.google.com/scholar?hl=el&as_sdt=0%2C5&q=aleksios+panagopoulos&btnG=
https://www.biblionet.gr/ Παναγόπουλος, Αλέξιος Π.
