Ο βασιλικός είναι ένα ετήσιο, αρωματικό, ποώδες φυτό με έντονο άρωμα και ελαφρώς πικάντικη γεύση. Ίσως το πιο δημοφιλές βότανο της ελληνικής γης, που σίγουρα χρησιμοποιείται ευρέως σε πολλές συνταγές της μεσογειακής διατροφής. Δίνει νοστιμιά και πλούσιο άρωμα σε αρκετά φαγητά και ιδιαίτερα στις κόκκινες σάλτσες, που τις απογειώνει γευστικά.
Το φυτό φτάνει σε ύψος τα 30 – 45 εκατοστά και το χρώμα στο φύλλωμα είναι έντονο πράσινο, ενώ σε ορισμένες ποικιλίες αποκτά μοβ απόχρωση.
Το πλάτος των φύλλων κυμαίνεται σε μικρό μέγεθος στον αγιορείτικο και σε μεγαλύτερα μεγέθη στον πλατύφυλλο βασιλικό που φτάνει το 1 – 1,5 εκατοστό.
Καλλιέργεια βασιλικού σε γλάστρα στο μπαλκόνι
Το φύτεμα του βασιλικού είναι εύκολη υπόθεση και μπορούμε να ξεκινήσουμε από τον σπόρο, ένα κλωναράκι ή τη ρίζα του φυτού.
Φυτεύουμε αρκετούς σπόρους σε μικρά πλαστικά ποτήρια ή ακόμη και σε αυγοθήκες, φροντίζοντας να διατηρούμε την υγρασία στο χώμα. Αυτή η διαδικασία απαιτεί να κρατήσουμε τον βλαστό 2 – 3 εβδομάδες πριν κάνουμε μεταφύτευση σε μεγαλύτερη γλάστρα στο μπαλκόνι.
Οι σπόροι χρειάζονται περίπου μια βδομάδα να βλαστήσουν, οπότε σε 3 – 4 εβδομάδες θα μπορούμε να χρησιμοποιούμε φρέσκο βασιλικό στα φαγητά μας.
Επειδή ο βασιλικός είναι ευαίσθητος σε χαμηλές θερμοκρασίες, είναι προτιμότερο να τον φυτέψουμε σε περιόδους που η θερμοκρασία φτάνει τουλάχιστον τους 20 βαθμούς Κελσίου. Οι χαμηλές θερμοκρασίες και ο έντονος αέρας, μπορεί να προκαλέσουν ζημιές στο φυτό ή να ξηράνει τα φύλλα του.
Η άνοιξη και το καλοκαίρι, θεωρούνται ιδανικές εποχές για να βάλουμε τον σπόρο ή τη ρίζα στη γλάστρα και να πάρουμε τα πρώτα φύλλα.
Για να διατηρήσουμε την βλάστηση αρκεί να τοποθετήσουμε την γλάστρα σε ηλιόλουστο μέρος και να ποτίζουμε τακτικά.
Πως τον χρησιμοποιούμε
Αν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε το βασιλικό στη μαγειρική είναι προτιμότερο να κόψουμε μερικά κλαδιά και να τα κρατήσουμε σε ένα ποτήρι με νερό, μέσα στο δωμάτιο.
Κάθε φορά που χρειαζόμαστε βασιλικό, κόβουμε εύκολα από τα κλωνάρια και μόλις λιγοστέψουν, συμπληρώνουμε με φρέσκα φύλλα από την γλάστρα.
Φροντίζουμε να αλλάζουμε το νερό και να πλένουμε το ποτήρι τακτικά και θα έχουμε πάντοτε φρέσκα βασιλικό μέσα στην κουζίνα μας.
Μπορούμε επίσης να διατηρήσουμε τα φύλλα στο ψυγείο ή την κατάψυξη. Προτείνουμε όμως να μην επιλέγετε αυτή τη διαδικασία γιατί θα προκαλέσει αποχρωματισμό και θα χάσει το έντονο άρωμα.
Ο βασιλικός μπορεί να αποξηρανθεί εύκολα και να διατηρηθεί μέσα σε βάζα για μελλοντική χρήση.
Σαν μαγειρικό βότανο είναι κατάλληλος για να νοστιμίσει φαγητά της κατσαρόλας, σούπες, πιάτα κρεατικών, αυγά, κόκκινες σάλτσες και μαρινάτες.
Εκτός από τη χρήση στη μαγειρική έχει και άλλες ιδιότητες. Σίγουρα ένα από αυτά είναι το έντονο άρωμα που δίνει μόλις χαϊδέψουμε το φύλλωμα του, όπως επίσης και το ζωηρό πράσινο χρώμα στα φύλλα, που το καθιστούν ένα όμορφο διακοσμητικό φυτό για το μπαλκόνι μας.
Το έντονο άρωμα των φύλλων έχει την ιδιότητα να απομακρύνει τα κουνούπια. Γιαυτό παλαιότερα οι νοικοκυρές τοποθετούσαν γλάστρες βασιλικού στα πρεβάζια των παραθύρων.
Πλατύφυλλος
Οι πιο γνωστές ποικιλίες
Το φυτό ανήκει στην οικογένεια των χειλανθών και χωρίζεται σε πολλές ποικιλίες. Στην Ελλάδα καλλιεργείται η ποικιλία citriodora και την ξεχωρίζουμε από το μεγάλο φύλλωμα και το έντονο άρωμα.
Υπάρχουν εκατοντάδες ποικιλίες του φυτού, εμείς θα δούμε επιγραμματικά τις πιο γνωστές.
Βασιλικός ο κοινός: Έχει μικρά φύλλα, λευκά άνθη και έντονο άρωμα.
Πλατύφυλλος: Έχει πλατιά φύλλα και στην μαγειρική χρησιμοποιείται συνήθως σε αποξηραμένη μορφή.
Ναπολιτάνο: Έχει φουσκωτά φύλλα που μοιάζουν με του μαρουλιού και θεωρείται η καλύτερη ποικιλία για σάλτσα πέστο και μπαχαρικά κάρυ,
Μεγάλος και πράσινος: Έχει ευχάριστο άρωμα και συμπαγές μεγάλο φύλλωμα. Χρησιμοποιείται κυρίως για παραγωγή αιθέριων ελαίων.
Ταϊλανδέζικος: Θα το διακρίνεται από τη χαρακτηριστική μυρωδιά που θυμίζει γλυκόριζα. Το άρωμα οφείλεται στην ουσία ανηθόλη.
Lemon Basil: Ο βασιλικός λεμόνι, όπως λέει και το όνομα του, έχει μυρωδιά λεμονιού και εντελώς διαφορετική γεύση με τις υπόλοιπες ποικιλίες. Το άρωμα οφείλεται στην ουσία κιτράλη.
