Από τον Πολ Κρεγκ Ρόμπερτς
Πριν από είκοσι έξι χρόνια, το 2000, οι εκδόσεις Prima δημοσίευσαν ένα βιβλίο που έγραψα με τον συνάδελφό μου, Lawrence M. Stratton. Θέλαμε να βάλουμε τον τίτλο του βιβλίου «Πώς χάθηκε ο νόμος», αλλά καταφέραμε να βάλουμε τον τίτλο μας μόνο σε ένα κεφάλαιο. Ο εκδότης σκέφτηκε ότι οι πωλήσεις απαιτούσαν έναν τίτλο που να μην ακούγεται τόσο πνευματικός και σκέφτηκε το «Η τυραννία των καλών προθέσεων». Δεν μου άρεσε ο τίτλος, επειδή απέδιδε στις καλές προθέσεις όλα τα λάθη που οφείλονταν σε ιδιοτελείς εισαγγελείς, δικαστές, αστυνομικούς και συνηγόρους υπεράσπισης. Ο Larry και εγώ θέλαμε να εκδώσουμε το βιβλίο μας και αποφασίσαμε να μην τσακωθούμε με τον εκδότη, ο οποίος φυσικά πρέπει να ανησυχεί για τις πωλήσεις και τα χρήματα.
Το βιβλίο έλαβε καλές κριτικές: από τον καθηγητή της Νομικής Σχολής του Χάρβαρντ, Άλαν Ντέρσοβιτς, τον βραβευμένο με Νόμπελ Μίλτον Φρίντμαν, τον πρόεδρο της ACLU της Μασαχουσέτης, Χάρβεϊ Σίλβεργκλεϊτ. Αλλά απέτυχε να μεταρρυθμίσει το εντελώς διεφθαρμένο αμερικανικό «δικαστικό σύστημα». Ένας δικαστής του Ομοσπονδιακού Εφετείου στην 9η Περιφέρεια επικαλέστηκε το βιβλίο σε μια απόφαση, όπως και ένας δικαστής του ομοσπονδιακού περιφερειακού δικαστηρίου, αλλά αυτό ήταν όλο.
Η Crown Publishing, ένα τμήμα της Random House, εξαγόρασε την Prima Publishing και το 2008 κυκλοφόρησε μια έκδοση σε χαρτόδετο εξώφυλλο. Νομίζω ότι το βιβλίο κυκλοφορεί ακόμα και πουλάει μερικά αντίτυπα κάθε χρόνο. Το τελευταίο που άκουσα, αν θυμάμαι καλά, είναι ότι το βιβλίο πούλησε περίπου 22.000 αντίτυπα.
Πριν από χρόνια, και πάλι αν δεν με απατά η μνήμη μου, ο Λιούις Λάπαμ, ο λαμπρός πρώην εκδότης του Harper’s , ένας σημαντικός άνθρωπος των γραμμάτων, μου είπε ότι αν το βιβλίο είχε πουλήσει 20.000 αντίτυπα τον πρώτο χρόνο, θα θεωρούνταν μπεστ σέλερ στην τάξη των σοβαρών έργων, κάτι που μιλάει πολύ για την αμεριμνησία του αμερικανικού πληθυσμού.
Πάντα αναρωτιόμουν για την «σοβαρή τάξη», καθώς το βιβλίο είναι γραμμένο σε απλή γλώσσα που ο καθένας μπορεί να καταλάβει. Δεν χρειάζεται πτυχίο νομικής για να διαβάσει κανείς το βιβλίο μας, και οι ιστορίες αδικίας είναι συναρπαστικές. Αλλά, προφανώς, οι Αμερικανοί δεν διάβασαν το βιβλίο. Κατά συνέπεια, παραμένουν σε πλήρη άγνοια για τους πολλούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ίδιοι, καταραμένη η αθωότητά τους, από τη φυλάκιση κάθε μέρα. «Αυτό δεν θα συνέβαινε ποτέ σε μένα», αλλά συμβαίνει σε πολλούς κάθε εβδομάδα.
Πρόσφατα, έχοντας ξαναδιαβάσει τα βρετανικά μυθιστορήματα μυστηρίου για δολοφονίες από το πρώτο μισό του 20ού αιώνα σε σημείο απομνημόνευσης, καθώς και όλα τα μυθιστορήματα του Louis L’Amour για τα δυτικά σύνορα, επισκέφτηκα τη δημόσια βιβλιοθήκη και εξέτασα έξι μυθιστορήματα του John Grisham για το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης. Είχα διαβάσει αρκετά από αυτά πριν από χρόνια και μου είχαν κάνει εντύπωση.
Η πεποίθησή μου είναι ότι ένας φοιτητής νομικής μπορεί να μάθει περισσότερα από ένα από τα μυθιστορήματα του Γκρίσαμ για το πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα το «δικαστικό σύστημα», τις απογοητεύσεις του, την πλήρη αδιαφορία για τη δικαιοσύνη, από ό,τι μπορεί να μάθει ο φοιτητής από τους καθηγητές νομικής του, οι οποίοι ενδιαφέρονται κυρίως να αναδείξουν έναν ακτιβιστή που θα είναι αφοσιωμένος στη χρήση του νόμου για την ανατροπή της υπάρχουσας κοινωνίας.
Αν είστε αναγνώστης που ασχολείται με τους χαρακτήρες ενός μυθιστορήματος, η Γκρίσαμ μπορεί να είναι πολύ έντονη. Κατά καιρούς χρειάστηκε να αφήσω στην άκρη ένα από τα μυθιστορήματα της Γκρίσαμ και να διαβάσω κάτι άλλο για λίγο.
Ο ίδιος ο Γκρίσαμ ήταν δικηγόρος πριν γίνει μυθιστοριογράφος. Έτσι, γνωρίζει το σύστημα από μέσα. Δεν είναι ένα όμορφο σύστημα. Η δικαιοσύνη είναι η μικρότερη από τις ανησυχίες του.
