EPA, Olivier Douliery / POOL
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ
Για μία ακόμη φορά, οι Τούρκοι φαίνεται ότι κάνουν πανηγύρια μόνοι τους και παίζουν καλά το παιγνίδι των εντυπώσεων, το οποίο όμως διαρκεί πολύ λίγο, όπως συνέβη την Παρασκευή με διαρροή σε δημοσιογράφο που ανήκει στον σκληρό πυρήνα του περιβάλλοντος του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν.
Ισχυρίστηκε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αποδέχθηκε την πρόταση του κ. Ερντογάν για σύσταση Τεχνικής Επιτροπής Μελέτης, που θα ασχοληθεί με το βασικό ερώτημα, το οποίο έχει ήδη απαντήσει το αμερικανικό Πεντάγωνο: αν το ρωσικό σύστημα S-400 αποτελεί απειλή για τα αμερικανικά μαχητικά F-35.
Όπως τονίστηκε επανειλημμένα, οι S-400 έχουν κατασκευαστεί ειδικά για να αντιμετωπίσουν τα F-35 και άλλα αμερικανικά οπλικά συστήματα.
Το Πεντάγωνο διά του εκπροσώπου του, αλλά και το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, έχουν τονίσει τις τελευταίες τρεις μέρες ότι η πρόταση του κ. Ερντογάν έχει απορριφθεί, και εν πάση περιπτώσει, έχουν γίνει πολλές συναντήσεις στην Άγκυρα και την Ουάσιγκτον για το θέμα της απειλής των S-400.
Σύμφωνα με πληροφορίες της ιστοσελίδας μας, όλοι οι παράγοντες που ασχολούνται με το θέμα στην Ουάσιγκτον συμφωνούν ότι η αγορά του ρωσικού συστήματος πρέπει να ακυρωθεί και ότι η Αμερική δεν πρόκειται να αποδεχθεί την εγκατάσταση τους στο τουρκικό έδαφος.
Στην Ουάσιγκτον διαψεύδουν πλέον ανοικτά ότι ο κ. Τραμπ αποδέχθηκε το τουρκικό αίτημα και μάλιστα η διάψευση είναι δημόσια από το Πεντάγωνο και όχι μέσω ανώνυμων αξιωματούχων. Όπως τονίστηκε «οι ανησυχίες μας δεν μπορούν να μετριαστούν» και η γνωστή αμερικανική θέση δεν αλλάζει. Εάν η Τουρκία δεν ακυρώσει την αγορά και προχωρήσει στην εγκατάσταση των S-400, θα τερματιστεί η συμμετοχή της στο πρόγραμμα κατασκευής των F-35, τα μαχητικά που αγόρασε δεν θα σταλούν στην κατοχική δύναμη και θα ξεκινήσει η διαδικασία των κυρώσεων.
Οι δηλώσεις έγιναν για να διαψευστούν οι πληροφορίες του Τούρκου δημοσιογράφου που δημοσιεύθηκαν στην ιστοσελίδα Middle East Eye. Ο εν λόγω δημοσιογράφος είχε σημειώσει μάλιστα ότι ο κ. Τραμπ ανέτρεψε τις αποφάσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου που τάχθηκαν εναντίον της δημιουργίας της Τεχνικής Επιτροπής Μελέτης.
Σημειώνουμε ότι νομοσχέδια του Κογκρέσου αναφέρουν ότι η αμερικανική κυβέρνηση πρέπει να πιστοποιήσει ότι η αγορά των S-400 ακυρώθηκε, για να μην κινηθεί η διαδικασία των κυρώσεων.
Η τουρκική κυβέρνηση είχε διαρρεύσει επίσης ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν συμφωνεί με τους συνεργάτες του που θεωρουν τους S-400 απειλή για την Αμερική, ένας ισχυρισμός που επίσης διαψεύστηκε.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του Πενταγώνου Eric Pahon έστειλε ηλεκτρονικά μηνύματα σε μέσα ενημέρωσης, τα οποία είναι καταδικαστικά για την απόφαση της Τουρκίας να προμηθευθεί το ρωσικό σύστημα.
“Ξεκαθαρίσαμε», έγραψε, «ότι η αγορά των S-400 θα δημιουργούσε έναν απαράδεκτο κίνδυνο επειδή το σύστημά του ραντάρ που διαθέτουν, θα μπορούσαν να παράσχουν στους Ρώσους στρατιωτικούς ευαίσθητες πληροφορίες για το F-35. Αυτές οι ανησυχίες δεν μπορούν να μετριαστούν. Το S-400 είναι ένα σύστημα που κατασκευάστηκε στη Ρωσία για να προσπαθήσει να καταρρίψει αεροσκάφη όπως το F-35 και είναι αδιανόητο να φανταστούμε ότι η Ρωσία δεν θα εκμεταλλευθεί την ευκαιρία για να συλλέξει» (τα μυστικά του F-35).
Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Garrett Marquis, σημείωσε τα εξής όταν ρωτήθηκε αν ο πρόεδρος Τραμπ δέχθηκε την τουρκική πρόταση:
“Δεν έχουμε τίποτα νέο να ανακοινώσουμε αυτή τη στιγμή. Είναι σαφές ότι η απόκτηση του S-400 θα δημιουργούσε έναν απαράδεκτο κίνδυνο για την αμερικανική τεχνολογία, τους πιλότους μας και τα αεροσκάφη μας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποστείλει τεχνικές ομάδες στην Τουρκία πολλές φορές και φιλοξένησαν συναδέλφους εδώ για να συζητήσουν την απειλή που θέτει το S-400. Συνεχίζουμε έντονες συζητήσεις με τους Τούρκους ομολόγους μας σε όλα τα επίπεδα».
Η υπόθεση των S-400 έχει οδηγήσει στην ουσία σε αδιέξοδο τις συζητήσεις, καθώς η Τουρκία αρνείται να ακυρώσει τη συμφωνία της με τη Ρωσία.
Επίσης, αρνείται και να καθυστερήσει την παραλαβή του ρωσικού συστήματος, όπως είχε αφήσει να εννοηθεί ο υπουργός Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ, ο οποίος στην ουσία έστειλε μήνυμα συμβιβασμού, που η ‘Αγκυρα αναγκάστηκε να πάρει πίσω. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Χαμί Ακσόι δήλωσε ότι «οι προμήθειες μας από τη Ρωσία πηγαίνουν όπως έχει προγραμματιστεί”, ενώ επανάφερε την πρόταση για τη δημιουργία της Τεχνικής Επιτροπής Μελέτης.
Σημειώνουμε ότι η Άγκυρα απέρριψε και την αμερικανική πρόταση για να καθυστερήσει την παραλαβή των S-400 μέχρι τις αρχές του 2020, ώστε να δοθεί χρόνος στην διαπραγμάτευση, η οποία όμως δεν έφερε αποτελέσματα.
Αναλυτές στην Ουάσιγκτον παρουσιάζονται βέβαιοι ότι ο κ. Τραμπ δεν θα ανατρέψει τις αποφάσεις των συνεργατών του, αν και ως γνωστό είναι απρόβλεπτος και συχνά αποφασίζει χωρίς να λαμβάνει υπόψιν κανένα. Πιστεύουν ότι και το δημοσίευμα για την αλλαγή της στάσης του Αμερικανού προέδρου είναι “fake news”. Πιστεύεται ότι ο κ. Ερντογάν έκανε λάθος όταν συνέδεσε την δημιουργία της Επιτροπής με την απελευθέρωση του Τουρκο-Αμερικανού επιστήμονα της NASA, που συνελήφθη για συμμετοχή στο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016.
Ο κ. Τραμπ θεωρεί δεδομένη την απελευθέρωση του -είναι υπό κατ’ οίκο περιορισμό- και αν δεν επιτραπεί στον Serkan Golge να επιστρέψει στην Αμερική ο Αμερικανός πρόεδρος θα αντιδράσει, όπως έπραξε με την υπόθεση του πάστορα Άντριου Μπράνσον. Τότε αναγκάστηκε να επιβάλει κυρώσεις για να τον απελευθερώσει.
Η τουρκική οικονομία κατέρρευσε το περασμένο καλοκαίρι και αυτό ανάγκασε τον κ. Ερντογάν να συνθηκολογήσει. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Λευκός Οίκος έχει εξετάσει τις επιλογές του και πρώτες στον κατάλογο είναι οι κυρώσεις, που αποδείχθηκε ότι λειτουργούν.
Εάν δεν απελευθερωθεί ο Golge είναι βέβαιο ότι ο κ. Τραμπ θα αντιδράσει με σκληρό τρόπο. Εάν αφεθεί ελεύθερος, ο Αμερικανός πρόεδρος είναι αναγκασμένος από την πλευρά του να προχωρήσει σε κάποιου είδους χειρονομία, η οποία δεν θα έχει καμία σχέση με τους S-400, καθώς το Κογκρέσο έχει «δέσει» με νομοσχέδια το αίτημα για ακύρωση της συμφωνίας με τη Ρωσία. Ίσως αποφασίσει να εκτελέσει επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία, ως αντάλλαγμα για την επιστροφή του επιστήμονα της NASA στην Αμερική.
Όμως όλα εξαρτούνται από την υπόθεση των S-400, όπου οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να κρατούν σκληρή στάση. Παρόμοια στάση αναμένεται να κρατήσει και η Ρωσία, και αυτό φάνηκε από τη δήλωση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, την περασμένη εβδομάδα.
