Ο τίτλος είναι σκόπιμα ρητορικός. Και οφείλει να είναι. Στην εποχή της επικοινωνιακής ομίχλης, οι ρητορικές ερωτήσεις λειτουργούν σαν λεπίδες. Κόβουν το περιττό και αφήνουν μπροστά μας το γυμνό γεγονός.
Τι είδαμε τις τελευταίες ημέρες; Το Ισραήλ να τοποθετείται με μεγαλύτερη σαφήνεια υπέρ της γεωπολιτικής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, υπενθυμίζοντας εμμέσως ότι η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν κρίσιμους πυλώνες της περιοχής. Όχι επειδή το Τελ Αβίβ ξύπνησε ένα πρωί με φιλελληνικές ευαισθησίες. Η γεωπολιτική δεν γνωρίζει συναισθηματισμούς.
Η γεωπολιτική είναι ψυχρά μαθηματικά ισχύος. Είναι φόβος, επιβίωση, ενέργεια, θαλάσσιες οδοί, αγωγοί, καλώδια και συμμαχίες που διαρκούν όσο διαρκεί και το συμφέρον που τις συντηρεί.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη εικόνα. Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ, εάν λειτουργήσουν ως ένα συνεκτικό γεωστρατηγικό τρίγωνο, μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Αν, αντιθέτως, συνεχίσουν να λειτουργούν ως τρεις διακριτές οντότητες που συνεννοούνται αποσπασματικά, τότε θα παραμείνουν ευάλωτες απέναντι σε έναν παίκτη που επί δεκαετίες έχει αποδείξει ότι δεν αναγνωρίζει όρια όταν πρόκειται για την προώθηση των συμφερόντων του:
Την Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Το…αυγό του φιδιού
Στην πρόσφατη Σύνοδο του ΝΑΤΟ ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπόρεσε να πετάξει με περιφρόνηση τις ανησυχίες τόσο του Μπέντζαμιν Νετανιάχου όσο και του Μητσοτάκη λέγοντας κυνικά ότι «δεν ανήκουν στον κόσμο μου» (άκουσον-άκουσον!) και ότι «ο λαός μου δεν ξέρει τι είναι Casus Belli, γιατί το μάθει; Εγώ το ξέρω κι αυτό φτάνει!!!».
Δεν ήταν απλή αλαζονεία. Ήταν η φυσική συνέπεια μιας ελληνικής πολιτικής που, ενώ τα πράγματα έχουν στριμώξει άσχημα, επιμένει να παίζει τάβλι με τις εθνικές μας πλάτες. Την ώρα που ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός τόνιζε με παρρησία όσα έπρεπε να έχει πει ο Έλληνας ομόλογός του για τη μισή Κύπρο υπό κατοχή και την αναξιοπιστία της Τουρκίας ως συμμάχου του ΝΑΤΟ, η Αθήνα πρόσφερε στην Άγκυρα το δώρο της …«εξαιρετικής σχέσης». Το αποτέλεσμα ήταν προδιαγεγραμμένο: Ο Ερντογάν μας έβγαλε τη γλώσσα κοροϊδευτικά και ανοιχτά περιφρονώντας μια ολόκληρη χώρα κι έναν λαό που κάποτε, ήταν η αιτία να διαλυθεί το μόρφωμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να παριστάνει ότι «όλα πάνε …καλά!».
Η Παρρησία του Νετανιάχου: Το Μάθημα που η Αθήνα αρνείται να μάθει
Ο Νετανιάχου δεν μίλησε από φιλελληνισμό. Μίλησε από καθαρό εθνικό συμφέρον, με την ωμή παρρησία που χαρακτηρίζει όσους ξέρουν ότι η γεωπολιτική είναι ψυχρά μαθηματικά ισχύος.
Υπενθύμισε αυτό που η ελληνική ηγεσία αποφεύγει συστηματικά: Ότι η μισή Κύπρος παραμένει υπό τουρκική κατοχή και εισβολή, και ότι η Τουρκία δεν είναι αξιόπιστος σύμμαχος του ΝΑΤΟ. Αυτές οι λέξεις έπρεπε να έχουν βγει από τα χείλη του Έλληνα Πρωθυπουργού. Αντί αυτού, ο Μητσοτάκης έθεσε το Casus Belli στην Άγκυρα και την επόμενη μέρα εισέπραξε την απάντηση ότι «ας μην επιβαρύνουμε τους πολίτες μας με αυτά», δηλαδή στη γλώσσα της διπλωματίας «Ρε δε μας παρατάς με τις μακακίες σου, άντε κάνε μας τη χάρη και κάτσε στη γωνιά σου μη σε κοντύνω».
Η παρρησία του Νετανιάχου είναι εργαλείο στρατηγικής. Δείχνει στη Δύση ότι η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί να χτιστεί πάνω στην Τουρκία. Δείχνει στην Άγκυρα ότι υπάρχουν όρια. Και κυρίως, δείχνει στην Ελλάδα τι σημαίνει να υπερασπίζεσαι τα συμφέροντά σου χωρίς υπεκφυγές. Η Αθήνα, αντί να αντλήσει το μάθημα, συνεχίζει να καλλιεργεί την εικόνα ότι «οι σχέσεις μας με την Τουρκία είναι άριστες». Αυτή η εικόνα είναι το οξυγόνο του τουρκικού αναθεωρητισμού.
Γιατί η Δύση και η Ευρώπη «χρειάζονται» την Τουρκία – και πόσο επικίνδυνο είναι αυτό!
Η Ευρώπη, αποδυναμωμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, που προσπαθούν να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία σε έναν πολυπολικό κόσμο χωρίς μέχρι τώρα να καταφέρνουν κάτι, αντιμετωπίζουν ένα στρατηγικό δίλημμα.
Η Τουρκία μπορεί να ακολουθεί αναθεωρητική πολιτική, αλλά η γεωγραφική της θέση και η στρατιωτική της ισχύς την καθιστούν «πολύ σημαντική για να αγνοηθεί». Για ποιό λόγο; Γιατί ο πόλεμος στην Ουκρανία τελειώνει, η Ρωσία είναι η νικήτρια και …δεν πρέπει επ’ ουδενί να χαρεί τη νίκη της. Και η Τουρκία, θα είναι ο μεγάλος πολιορκητικός κριός της Δύσης, μιας και η Αμερική με τα 200 μύρια κατοίκους, δε κατορθώνει να στοιχίσει ούτε 150.000 νοματαίους για στρατό! Όσο για την Ευρώπη, αν θεωρηθεί πως ο ελληνικός στρατός είναι έβδομος στη σειρά σε ισχύ και δεύτερος σε αεροπορική δύναμη…ε, καταλαβαίνετε πλέον το χάλι των Δυτικών. Με πολύ περιορισμένα οπλικά συστήματα και απαρχαιωμένα αποτρεπτικά μέτρα, αν πάνε μόνοι τους να τη πέσουν στην “αρκούδα”, θα γίνουν “μπαλεζές” μετά τα κόλυβα τους ασφαλώς!
Μετά την 7η Οκτωβρίου του ’23, όπου η Χαμάς χτύπησε κεραυνοβόλα το Ισραήλ, η Ανατολική Μεσόγειος έγινε ακόμα πιο κρίσιμη.
Από τη μία, η Τουρκία επιδιώκει να αυξήσει την επιρροή της στον μουσουλμανικό κόσμο. Από την άλλη, το Ισραήλ αναζητά αξιόπιστους εταίρους. Και η Δύση, νιώθοντας αδυναμία, ψάχνει πυλώνες σταθερότητας.
Η ιστορία όμως διδάσκει ότι οι αναθεωρητικές δυνάμεις δεν κατευνάζονται με παραχωρήσεις. Ενθαρρύνονται. Κάθε φορά που η Ελλάδα προσφέρει «Διακηρύξεις των Αθηνών» ή «ήρεμα νερά», η Άγκυρα το “διαβάζει” ως πράσινο φως για νέα τετελεσμένα.
Το δόγμα «η Τουρκία είναι πολύ σημαντική για να αγνοηθεί» του Τράμπ, είναι η σύγχρονη εκδοχή του κατευνασμού που οδήγησε σε καταστροφές τον 20ό αιώνα. Και η Ελλάδα φυσικά πληρώνει το τίμημα και τις…ηλίθιες πολιτικές της: Γαλλία και Ιταλία, πεισμένες από την ελληνική ρητορική ότι «όλα πάνε καλά», συζητούν ήδη να πουλήσουν στην Τουρκία ευρωπαϊκά συστήματα αεράμυνας για να καλύψουν τα κενά της.
Αν η Τουρκία Πάει στη Δύση με τα S-400 και τα Μυστικά τους
Αν η Τουρκία, στο πλαίσιο μιας «συμφωνίας» για F-35 ή άλλα οπλικά συστήματα, επιτρέψει στη Δύση πρόσβαση στα S-400 και στα μυστικά τους, το αποτέλεσμα θα είναι καταστροφικό σε πολλαπλά επίπεδα.
Πρώτον, το λογισμικό και τα δεδομένα του F-35 θα κινδυνεύσουν άμεσα. Το S-400 γεννήθηκε ως αντίπαλο δέος στην αμερικανική stealth τεχνολογία. Οποιαδήποτε διασύνδεση ή ανταλλαγή πληροφοριών ισοδυναμεί με αυτοχειρία του δυτικού οπλοστασίου.
Δεύτερον (και σημαντικότερο), η Ρωσία θα αντιδράσει αστραπιαία και με πρωτοφανή σκληρότητα. Τα S-400 δεν είναι απλό εμπόρευμα. Είναι σύστημα αιχμής της ρωσικής αεράμυνας, με βαθιά γνώση των δυνατοτήτων και των αδυναμιών του.
Αν η Τουρκία τα «δώσει» με αυτόν τον τρόπο έμμεσα ή άμεσα στο ΝΑΤΟ, ο Πούτιν θα το δει ως προδοσία ιστορικών διαστάσεων και πολύ καλά θα κάνει. Οι συνέπειες μπορεί να περιλαμβάνουν άμεση ενίσχυση της ρωσικής παρουσίας στη Συρία εναντίον τουρκικών συμφερόντων, ενεργειακό στραγγαλισμό της Τουρκίας, ή ακόμα και διαρροή ρωσικών πληροφοριών προς το Ιράν και τη Χεζμπολάχ για να εξουδετερώσουν το τουρκικό πλεονέκτημα. Αλλά επειδή όμως η Ρωσία δεν ανέχεται ούτε καν να της κλέβουν τα μυστικά από μέλος του ΝΑΤΟ, το πιθανότερο να συμβεί είναι αυτό που λένε οι σύγχρονοι μας Άγιοι της Ορθοδοξίας: Άμεση κατάληψη της Πόλης και ισοπέδωση της Τουρκίας, πριν αυτή σκεφτεί καλά-καλά να κλείσει τα Στενά.
Τρίτον, το Ισραήλ θα βρεθεί σε άμεσο κίνδυνο. Τα S-400 της Τουρκίας ήδη καλύπτουν σημαντικό μέρος της Ανατολικής Μεσογείου. Αν το σύστημα αναβαθμιστεί ή διασυνδεθεί με δυτικά δίκτυα, γίνεται ακόμα πιο θανατηφόρο για τις ισραηλινές αεροπορικές επιχειρήσεις. Αν μάλιστα ρωσικά μυστικά διαρρεύσουν προς το Ιράν μέσω έμμεσων καναλιών, η απειλή πολλαπλασιάζεται. Το Ισραήλ όχι μόνο δεν θα μείνει απαθές, αλλά πριν σκεφτούν οτιδήποτε οι Τούρκοι, οι πρώτοι πύραυλοι θα πέφτουν ήδη στην Άγκυρα
Οι Ενέργειες του Ισραήλ αν η Ελλάδα και η Κύπρος Προκληθούν
Αν η Τουρκία προχωρήσει σε νέα πρόκληση κατά της Ελλάδας ή της Κύπρου (νέα Navtex, απόπειρα γεώτρησης, επεισόδιο στο Αιγαίο ή κλιμάκωση στην Κύπρο), το Ισραήλ δεν θα περιοριστεί σε δηλώσεις. Θα ενεργοποιήσει τον άξονα Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ με τρόπο που θα πονέσει την Άγκυρα. Είναι απολύτως βέβαιο. Ο Νετανιάχου δεν είναι απ τα παιδάκια που μπορεί να φάει αμάσητο κάτι τέτοιο μέσα στην αυλή του.
Πρακτικά αυτό σημαίνει άμεση διπλωματική και δημόσια στήριξη στις ελληνικές και κυπριακές θέσεις σε Ουάσιγκτον, Βρυξέλλες και Νέα Υόρκη, εντατικοποίηση της στρατιωτικής και υπηρεσιακής συνεργασίας μεταξύ των τριών κρατών, πίεση προς τις ΗΠΑ να μην παραδώσουν F-35 στην Τουρκία όσο υπάρχει απειλή κατά συμμάχων, επιτάχυνση των ενεργειακών έργων (καλώδιο, EastMed) ως γεωπολιτικό αντίβαρο και, σε περίπτωση σοβαρής κλιμάκωσης, σαφή στρατιωτική σηματοδότηση ότι η Τουρκία δεν μπορεί να κινείται ανεξέλεγκτα χωρίς κόστος. Το Ισραήλ ξέρει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά του. Η Ελλάδα του Μητσοτάκη, αμφιβάλλω αν θα κουνήσει το δάκτυλάκι της. Αν όμως ο Μητσοτάκης πέσει, τότε ίσως να γίνει κάτι και να κουνηθεί το φύλλο.
Η Ολική Εικόνα
Η ολική εικόνα είναι καθαρή και επικίνδυνη. Η Τουρκία του Ερντογάν δεν είναι απλώς ένα κράτος που «θέλει να αμυνθεί». Είναι αναθεωρητική δύναμη που εδώ και δεκαετίες χρησιμοποιεί την ισχύ της για να δημιουργεί τετελεσμένα: 1974 στην Κύπρο, 1996 στα Ίμια με τις «γκρίζες ζώνες», αγορά S-400 το 2017-2019 για να σπάσει την ενότητα του ΝΑΤΟ, και τώρα απαιτήσεις για πολιτική διαπραγμάτευση στο Αιγαίο ενώ αρνείται το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας.
Περαιτέρω εξοπλισμός της Τουρκίας (F-35, περισσότερα SAM, αναβάθμιση αεροπορίας) θα έχει τα εξής αποτελέσματα:
-
Θα ενισχύσει δραματικά την ικανότητά της να επιβάλει τετελεσμένα στο Αιγαίο και την Κύπρο, όπου ήδη υπερέχει αριθμητικά σε πολλά πεδία.
-
Θα θέσει σε άμεσο κίνδυνο το στρατηγικό τρίγωνο Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και τα ενεργειακά έργα που το στηρίζουν.
-
Θα αυξήσει τον κίνδυνο διαρροής δυτικής τεχνολογίας προς τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν.
-
Θα υπονομεύσει περαιτέρω τη συνοχή του ΝΑΤΟ, αφού ένα μέλος θα είναι οπλισμένο με ρωσικό σύστημα που απειλεί άλλα μέλη.
-
Θα στείλει το μήνυμα ότι ο αναθεωρητισμός ανταμείβεται.
Η Δύση χρειάζεται σταθερούς, δημοκρατικούς και προβλέψιμους εταίρους στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτοί είναι η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ. Όχι η Τουρκία που παίζει και τα δύο ταμπλό και απειλεί τους συμμάχους της.
Η Κυβέρνηση Μητσοτάκη και το τάβλι πάνω στις εθνικές μας πλάτες
Ενώ τα πράγματα έχουν στριμώξει άσχημα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη παίζει… τάβλι. Η «Διακήρυξη των Αθηνών» λειτούργησε ως ξέπλυμα του Ερντογάν. Η επίσκεψη στην Άγκυρα και η αναφορά στο Casus Belli εισπράχθηκε με περιφρόνηση και ακολουθήθηκε από νέα τουρκική προκλητικότητα.
Η πρόταση για πολυμερή διάσκεψη των παράκτιων χωρών ανατρέπει την πάγια ελληνική θέση ότι η μόνη διαφορά είναι νομικής φύσεως και όχι πολιτικής. Και ενώ η Τουρκία αρνείται το διεθνές δίκαιο της θάλασσας που δίνει πλήρη δικαιώματα στα νησιά, η Αθήνα συνεχίζει να καλλιεργεί κλίμα «συνεννόησης» που επιτρέπει στη Γαλλία και την Ιταλία να εξοπλίζουν την Τουρκία! Επικίνδυνος καιροσκοπισμός λέγεται αυτό.
Ενώ ο Ερντογάν δηλώνει ανοιχτά ότι οι ελληνικές ανησυχίες «δεν ανήκουν στον κόσμο του», η ελληνική κυβέρνηση αρνείται να δει την πραγματικότητα. Παίζει με τις λέξεις, με τις επισκέψεις, με τις διακηρύξεις, ενώ η Άγκυρα χτίζει τετελεσμένα και η Δύση ετοιμάζεται να της δώσει και άλλα όπλα. Αυτή η πολιτική δεν είναι απλώς λάθος. Είναι προδοσία του εθνικού συμφέροντος με το πρόσχημα της «νηφαλιότητας».
Η Πραγματική Ερώτηση
Το Ισραήλ μπορεί σήμερα να βρίσκεται πιο κοντά στις ελληνικές και κυπριακές θέσεις. Αύριο μπορεί να μην είναι. Οι συμμαχίες αλλάζουν. Τα συμφέροντα μετακινούνται και η Ιστορία συνεχίζεται.
Η πραγματική ερώτηση δεν είναι αν το Ισραήλ θα σταθεί δίπλα στην Ελλάδα. Η πραγματική ερώτηση είναι αν η Ελλάδα θα αποφασίσει επιτέλους να σταθεί δίπλα στον εαυτό της.
Αν θα πάψει να παίζει τάβλι ο κάθε διαχειριστής της (γιατί ο ηγέτης που θα την αναλάβει θα είναι άνθρωπος του Θεού, οι υπόλοιποι είναι διαχειριστές προτεκτοράτου) ενώ ο Ερντογάν της λέει κατάμουτρα ότι δεν ανήκει στον κόσμο του. Αν θα τολμήσει να πει όχι στον περαιτέρω εξοπλισμό της Τουρκίας. Αν θα προχωρήσει το στρατηγικό καλώδιο, θα απορρίψει τις παγίδες των πολιτικών διαπραγματεύσεων και θα υπενθυμίσει ότι το διεθνές δίκαιο της θάλασσας ισχύει και για τα νησιά του Αιγαίου.
Στην εποχή που έρχεται δεν θα μετρήσουν οι εύηχες διακηρύξεις ούτε οι φωτογραφίες με χαμόγελα. Θα μετρήσουν η ισχύς, η βούληση, η ενότητα και η ικανότητα ενός λαού να θυμηθεί ποιος είναι και να υπερασπιστεί τον εαυτό του χωρίς υπεκφυγές.
Μέχρι τότε, η κατάντια θα παραμένει οδυνηρά ορατή: Το Ισραήλ να υπερασπίζεται με τόλμη ό,τι η ίδια η Ελλάδα διστάζει να ονομάσει με το όνομά του.
Δεν ξέρουμε αν αυτό πράγματι είναι θέλημα Θεού, αν δηλαδή πριν το τέλος της ειρήνης και την αρχή του πολέμου αλλάξει οτιδήποτε. Άλλως τε, η φράση του Οσίου Ιωσήφ Βατοπαιδινού ότι “Οι Εβραίοι θα σπρώξουν την Τουρκία στο να επιτεθεί στην Ελλάδα” είναι πεντακάθαρη και ορατή.
Κι αυτό σημαίνει πως η “λατρεία” που τρέφει ο Νετανιάχου προς την Ελλάδα και τη Κύπρο, ερεθίζει με όλα τα μέσα την υπερφιαλοσύνη του Ερντογάν και πιθανόν και …του διαδόχου του. Οπότε, έχουμε πλέον ξεκάθαρη εικόνα.
Κοντολογίς, δε ξέρω τι λέτε εσείς που με διαβάζετε, αλλά εγώ μ’ όλα αυτά που ζούμε, ήδη αχνοβλέπω στον μουντό ορίζοντα τον τρούλο της Αγιάς Σοφιάς να λαμπυρίζει…
