Η κρίση στις Ρωσοτουρκικές σχέσεις μετά την κατάρριψη του Su-24 κλιμακώνεται συνεχώς. Οι αποκαλύψεις για τη συνεργασία της οικογένειας Ερντογάν με το Iσλαμικό Κράτος στο εμπόριο πετρελαίου, αλλά και η απίστευτη προκλητικότητα της Αγκυρας στο να μη ζητήσει συγγνώμη μέχρι αυτή την στιγμή, δείχνει πως οι σχέσεις των δύο κρατών θα παραμείνουν σε… θερμοκρασίες Σιβηρίας για μεγάλο χρονικό διάστημα, ή αν θέλετε ακόμα καλύτερα δεν πρόκειται να εκτονωθούν ποτέ.
Ο Βλάντιμιρ Πούτιν πριν λίγες μέρες υπέγραψε τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας, όπου μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται η απαγόρευση πτήσεων τσάρτερ μεταξύ της Ρωσίας με την Τουρκία, η απαγόρευση στις ρωσικές εταιρείες να προσλαμβάνουν Τούρκους εργαζόμενους και επιπλέον η επαναφορά του καθεστώτος θεώρησης εισόδου (βίζα) μεταξύ των δύο χωρών, επισημαίνεται στο διάταγμα που δημοσίευσε το Κρεμλίνο.
Από την 1η Ιανουαρίου του 2016, οι Ρώσοι εργοδότες «δεν θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να προσλαμβάνουν προσωπικό (…) μεταξύ των πολιτών που προέρχονται από τη Δημοκρατία της Τουρκίας», σημειώνεται στο διάταγμα, που περιορίζει επιπλέον τη δυνατότητα των «οργανώσεων υπό τουρκική δικαιοδοσία» να δραστηριοποιούνται στη ρωσική επικράτεια. Επίσης θα επιβληθούν περιορισμοί στις δραστηριότητες των τουρκικών επιχειρήσεων στη Ρωσία.
Το δόγμα του Αχμέτ Νταβούτογλου «κανένα πρόβλημα με τους γείτονες» μετατρέπεται σταδιακά σε «πολλά προβλήματα με όλους τους γείτονες». Η Τουρκία κατάφερε μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα, διότι περί κατορθώματος πρόκειται, να ραγίσει τις θερμές διπλωματικές, οικονομικές και στρατιωτικές σχέσεις με το Ισραήλ, μετά το γνωστό επεισόδιο με το πλοίο »Μαβί Μαρμαρά», να εμπλακεί εντόνως και ύπουλα στον πόλεμο της Συρίας, βοηθώντας με κάθε τρόπο τους τζιχαντιστές, να έχει κόψει κάθε επαφή με την Αίγυπτο ενώ το παζλ της καταστροφικής εξωτερικής πολιτικής συμπληρώνεται με την κατάρριψη του ρωσικόυ μαχητικού.
Η Ρωσία δεν υπήρχε περίπτωση να αφήσει αναπάντητη την τουρκική πρόκληση και με μια σειρά κινήσεων πλήττει την παντοδυναμία του »σουλτάνου» Ερντογάν.
Πολλοί ίσως περίμεναν πως η Μόσχα θα απαντήσει με το ίδιο νόμισμα, όμως δεν έπεσε στην παγίδα που κάποιοι ήθελαν να την ρίξουν. Στη εποχή μας υπάρχουν πολλοί τρόποι για να καταστρέψεις έναν εχθρό. Οικονομικός πόλεμος, ασύμμετρες επιθέσεις. Επιπλέον οι Τούρκοι, μετά το λάθος τους, ενδυνάμωσαν και έναν μεγάλο εχθρό τους, τους Κούρδους, καθώς το μόνο σίγουρο είναι πως η Ρωσία θα ενδυναμώσει τις σχέσεις της με την κουρδική πλευρά ούτως ώστε να πληγούν τα πόδια του γυάλινου γίγαντα που ακούει στο όνομα Τουρκία.
Βέβαι η Ρωσία απάντησε και στρατιωτικά στην πρόκληση της Αγκυρας και το μήνυμα που έστειλε ο Πούτιν στον Ερντογάν εκφράστηκε μέσω της πυρπόλησης τουρκικών φορτηγών, τα οποία ανεφοδιάζαν τους τζιχαντιστές. Το ότι ανεφοδίαζαν τους τζιχαντιστές το συμπεραίνουμε από την ίδια την τουρκική ανακοίνωση, η οποία έκανε λόγο για «ανθρωπιστική βοήθεια» σε πόλη που ελέγχεται από τις τζιχαντιστές. Αυτό σε επίπεδο συμβολισμού.
Το ουσιαστικό μήνυμα ήρθε μέσω της αναπτύξεως των S – 400 σε συριακό έδαφος, γεγονός που σημαίνει ότι τα τουρκικά αεροσκάφη δεν είναι πλέον ασφαλή, σε μία πολύ μεγάλη ακτίνα. Επίσης, ήδη η ναυτική παρουσία της Ρωσίας στην ευρύτερη περιοχή ήδη ενισχύεται με πολεμικά πλοία, τα οποία περνάνε έξω από την Κωνσταντινούπολη και μεταβαίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο δε Λαβρόφ, ο οποίος είχε συνομιλία και με τον τούρκο ομόλογό του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, δήλωσε ότι «το περιστατικό αυτό ήταν προμελετημένο» και ότι η Ρωσία «θα αναθεωρήσει το σύνολο των οικονομικών, ενεργειακών και πολιτικών σχέσεων της με την Τουρκία».
Άρα καταλαβαίνουμε όλοι πως ο κλοιός σφίγγει για την Τουρκία και οι εξελίξεις στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα είναι ραγδαίες.
Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ
Στο σκηνικό αυτό που διαμορφώνεται, η Ελλάδα αναζητεί λεπτές ισορροπίες καθώς η ρωσοτουρκική κρίση προσφέρει ευκαιρίες διπλωματικές και οικονομικές.
Η παρότρυνση της Μόσχας προς τους Ρώσους τουρίστες να αποφεύγουν την Τουρκία αυτόματα φέρνει Ελλάδα και Κύπρο στο προσκήνιο. Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ Ανδρέας Ανδρεάδης αναρωτιέται στο twitter αν η Ελλάδα μπορεί να επωφεληθεί αυτής της κατάστασης. «Μας δίνεται τώρα δυνατότητα με κατάλληλες κινήσεις να ανακτήσουμε το 16 έως 1 δις απολεσθέντων τουριστικών εσόδων από Ρωσία. Θα τις κάνουμε;»
Φέτος εκτιμάται πως έκαναν διακοπές στην Τουρκία 3,5 εκατ. Ρώσοι. Το καλοκαίρι, μάλιστα, υπολογίζεται ότι φιλοξενήθηκαν σε παραθεριστικά κέντρα της Τουρκίας 2 εκατ. Ρώσοι τουρίστες.
Σύμφωνα με στοιχεία που έγιναν πρόσφατα γνωστά στη ρωσική αγορά, τον Ιούνιο φιλοξενήθηκαν στην Τουρκία 653.000 Ρώσοι, τον Ιούλιο 686.000 και τον Αύγουστο 636.000. Το 2014, μάλιστα, τα μεγέθη ήταν ακόμα πιο εντυπωσιακά καθώς οι Ρώσοι τουρίστες έφθασαν τους 805.000 (σε ένα μήνα) κατά την περίοδο αιχμής του καλοκαιριού.
Πηγές από την ταξιδιωτική αγορά της Μόσχας χαρακτήριζαν «χρυσή ευκαιρία» για την Ελλάδα τις εξελίξεις στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση του ρωσικού τουριστικού ρεύματος προς την Τουρκία απειλεί με απομείωση κατά 4 δις. δολάρια των τουριστικών εσόδων από τη Ρωσία ετησίως
Η Ελλάδα έχει μια μεγάλη ευκαιρία μετά την ρωσοτουρκική κρίση, αρκεί η κυβέρνηση να κινηθεί άμεσα και έξυπνα. Θα πρέπει να επιλυθούν άμεσα τα πρακτικά προβλήματα που προκύπτουν από την έκδοση της νέας βίζας με βιομετρικά χαρακτηριστικά. Μην ξεχνάμε επίσης ότι είναι ευκαιρία να αξιοποιηθεί το γεγονός πως το 2016 έχει ανακηρυχθεί έτος Ελλάδας στη Ρωσία (και έτος Ρωσίας στην Ελλάδα αντίστοιχα).
Σε διπλωματικό επίπεδο, ήταν εντυπωσιακή η παρέμβαση του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, που υπενθύμισε δημοσίως στην Τουρκία τις χιλιάδες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου. Ο Ρώσος υπουργός έκανε γνωστό σε όλο τον κόσμο τις καθημερινές προκλήσεις της Τουρκίας, κάτι που ίσως θα έπρεπε να είχαν κάνει εδώ και καιρό οι ελλαδικές κυβερνήσεις.
Στο Κυπριακό, η Ρωσία είναι πλέον δεδομένο ότι θα έχει καθοριστικό ρόλο αποτελώντας και πάλι ασπίδα για την Κύπρο σε κάθε προσπάθεια άσκησης πίεσης για επιβολή μη συμφωνημένων λύσεων.
Επίσης στον τομέα των αγροτικών προϊόντων ανοίγουν παράθυρα ευκαιρίας. Η κρατική υπηρεσία προστασίας καταναλωτών Rospotrebnadzor ανακοίνωσε ότι αποσύρονται από τη ρωσική αγορά τουρκικά προϊόντα για «πρόσθετους υγειονομικούς ελέγχους».
Η χώρα μας πρέπει να εκμεταλλευθεί άμεσα την κρίση μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας σε όλα τα επίπεδα. Βέβαια η χώρα μας συμμετέχει σε συμμαχίες της Δύσης, όμως κανείς δεν μπορεί και δεν πρέπει να της απαγορεύσει να έχει πολυεπίπεδη εξωτερική πολιτική. Η Ρωσία για την Ελλάδα έχει μία βασική χρησιμότητα: Αποτελεί τον δυνητικό εξισορροπητικό παράγοντα στην σχέση της Ελλάδας με την Τουρκία και το πρόβλημα ασφαλείας που αντιμετωπίζει από την Άγκυρα.
Η Ρωσία βασίζει πολλά στην γεωπολιτική θέσης της Ελλάδας. Η χώρα μας βρίσκεται σε ενα σημαντικό σταυροδρόμι και παρά τις οικονομικές δυσκολίες, δεν παύει να είναι ένας σημαντικός εταίρος και σοβαρός παίχτης.
Η στρατηγική συμμαχία με τη Ρωσία, εξασφαλίζει ρόλο κυρίαρχο στη γεωπολιτική σκακιέρα για την Ελλάδα.
Η πατρίδα μας μπορεί να χαράξει σε κάθε γεωπολιτικό παίγνιο την δική της ανεξάρτητη πολιτική, που θα εξυπηρετεί πρωτίστως τα δικά της συμφέροντα. Τα δεδομένα όμως τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες έχουν αλλάξει και όπως φαίνεται η απόλυτη σύμπλευση με την Δύση δεν έχει φέρει ακριβώς τα αποτελέσματα που θα θέλαμε.
Βέβαια με τον Α. Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ, θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί για το τι πραγματικά θέλουν στη εξωτερική πολιτική. Αρκετοί πιστέψαμε πως ο Α. Τσίπρας με τις δύο επισκέψεις που πραγματοποίησε στη Ρωσία, επιθυμούσε διακαώς την προσέγγιση των δύο χωρών. Το αποτέλεσμα όμως των επαφών του ήταν δραματικό και επ’ ουδενί δεν ζήτησε βοήθεια από την Μόσχα. Η επίσκεψη Τσίπρα στη Μόσχα στην ουσία αποτελούσε αποκλειστικά μια απόπειρα δημιουργίας της ψευδαίσθησης στον Ελληνικό Λαό, πως η κυβέρνηση ελίσσεται σε διεθνές επίπεδο και πέραν των πλαισίων της Ε.Ε.
Η Ελλάδα πρέπει να στραφεί γεωπολιτικά προς την Ρωσία, καθώς κάτι τέτοιο θα ευνοούσε το εθνικό συμφέρον. Οι Ρώσοι θέλουν να εξασφαλίσουν την έξοδό τους στο Αιγαίο, και στη Μεσόγειο. Ήταν και είναι το μεγάλο σχέδιο της Ρωσίας από την εποχή των τσάρων.
Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ
Βέβαια υπάρχει και η άλλη ανάγνωση του νομίσματος, καθώς πρέπει να εξετάσουμε και τι κίνδυνο μπορεί να διατρέξουμε σαν χώρα. Δυστυχώς οι ελλαδικές κυβερνήσεις τρώνε συνεχώς »φάπες» από την Τουρκία, καθώς η υποχωρητικότητα τείνει να γίνει πλέον συνήθειο.
Το μόνο σίγουρο είναι πως η Τουρκία για εσωτερική κατανάλωση, ειδικά για το ισλαμοσυντηρητικό κοινό του ΑΚΡ, θα εξάγει την επιθετική της πολιτική προς της Ελλάδα.
Σε πρώτη φάση θα κλιμακωθούν οι εντάσεις στο Αιγαίο με παραβιάσεις του FIR, αλλά και με ναυτικές προκλήσεις, όπως έλαβαν χώρα τις τελευταίες ημέρες, ενώ το μόνο σίγουρο είναι πως η Αγκυρα θα »φορτώσει» την χώρα μας και με άλλους λαθρομετανάστες.
Το άλλο »καυτό΄΄ ζήτημα στο οποίο θα πρέπει να δώσει προσοχή η κυβέρνηση είναι η Θράκη. Και επειδή ίσως κανείς δεν το έχει καταλάβει και δεν το έχει γράψει, η κυβέρνηση αυτή την την στιγμή διαθέτει 153 βουλευτές, από τους οποίους οι τρεις είναι μειονοτικοί από την Θράκη. Και ο νοών νοείτω.
Επίσης υπάρχει μία κρίσιμη παράμετρος, αυτή του ΝΑΤΟ. Καλώς ή κακώς ανήκουμε σε μια συμμαχία, όπου έχουμε υποχρεώσεις. Τι θα μπορούσε να συμβεί έαν η κρίση ενταθεί και πλέον έρθουν αντιμέτωπες Ρωσία και ΝΑΤΟ; Θα βοηθήσουμε τους »συμμάχους» μας Τούρκους παρέχοντας στρατιωτική υποστήριξη;
Μια συνεχιζόμενη αντιπαλότητα ΝΑΤΟ –Ρωσίας Θα θέσει σε κίνδυνο τις διμερείς σχέσεις της χώρας μας με τη Ρωσία και θα θεωρηθεί η Ελλάδα αντίπαλος της Ρωσίας σε μια κρίσιμη για τη χώρα μας περίοδο.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΟΥΝΤΖΟΥΡΟΥΛΙΑΣ
Φοιτητής Πολιτικών Επιστημών, Blogger
