Ποιος να το πίστευε; Να είναι μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ που ετοιμάζει νομοθετική πρωτοβουλία για να αναθέσει σε ιδιωτικά συμφέροντα τα Κέντρα Αποτέφρωσης Νεκρών, μια δραστηριότητα με… μοιραία σταθερούς ή και αυξανόμενους τζίρους διεθνώς, την οποία ως τώρα μπορούσαν να αναπτύξουν μόνον οι δήμοι.
Το ανήγγειλε πρόσφατα και με κάθε επισημότητα ο υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης μιλώντας στη Βουλή και κατηγορώντας ταυτόχρονα τους δήμους που δεν αξιοποίησαν τη δυνατότητα που είχαν. Είναι όμως, άραγε, μόνον το δικαίωμα των ανθρώπων να επιλέγουν τον τύπο τέλεσης της κηδείας τους όπως εκείνοι επιθυμούν που ασκεί πίεση στην κυβέρνηση η οποία σε κάθε άλλη περίπτωση «φυλάττει Θερμοπύλες» υπέρ του Δημοσίου; Τα σημάδια δείχνουν ότι εκδηλώνεται την ίδια στιγμή μεγάλο ενδιαφέρον από ιδιώτες στην Ελλάδα και το εξωτερικό που ζητούν με κάθε τρόπο να μάθουν λεπτομέρειες για τις επικείμενες ρυθμίσεις. Ανάμεσά τους, εκτός από μεγάλα γραφεία τελετών, περιλαμβάνονται οι επίσημοι επιτετραμμένοι των ΗΠΑ και της Γερμανίας αλλά και επιχειρηματικός όμιλος που ασχολείται με τη διαχείριση αποβλήτων κυρίως στα λιμάνια της χώρας για την παραγωγή πράσινης ενέργειας.
Σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές, στα ληξιαρχεία των δήμων της Ελλάδας καταγράφηκαν τα δύο προηγούμενα χρόνια περίπου 120.000 θάνατοι ετησίως, ενώ φέτος και μέχρι τις 20 Μαρτίου 30.000 άνθρωποι εγκατέλειψαν τα εγκόσμια. Αυτό σημαίνει ότι γύρω από τη μετάβαση στην «τελευταία κατοικία» δημιουργείται ετησίως ένας τζίρος που σε πρώτη φάση κυμαίνεται γύρω στα 200 εκατομμύρια ευρώ, καθώς πολλά εξαρτώνται από τον τύπο και τον τόπο της τελετής και του ενταφιασμού, ενώ δήμοι και εκκλησίες έχουν λαμβάνειν και τα χρόνια που ακολουθούν. Πρόκειται σαφώς για μια από τις λιγοστές οικονομικές δραστηριότητες που ελάχιστα ως καθόλου έχουν επηρεαστεί από την πολυετή οικονομική κρίση.
Πρόβλημα χώρων
Η ποιότητα της όλης διαδικασίας όμως έχει επηρεαστεί από τις αγκυλώσεις στη λειτουργία του Δημοσίου και την αδυναμία του να δημιουργεί συνεχώς νέους χώρους, ειδικά στα νεκροταφεία των μεγάλων αστικών κέντρων. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν πτώματα που μπορεί να περιμένουν πολλές μέρες ή και εβδομάδες στο ψυγείο μέχρι να βρεθεί, για παράδειγμα, χώρος σε κάποιο νεκροταφείο της Αθήνας. Την ίδια στιγμή, η ανάγκη να γίνονται εκταφές εντός τριετίας οδηγεί τους συγγενείς των νεκρών είτε σε επώδυνες διαδικασίες, καθώς το χώμα δεν προλαβαίνει να αποσυνθέσει τις σορούς (ειδικά αν έχουν προηγηθεί του θανάτου μακροχρόνιες φαρμακευτικές θεραπείες), είτε σε πρόσθετα έξοδα για να παραταθεί η ταφή.
Μια λύση στα παραπάνω προβλήματα θα μπορούσε να δώσει η αποτέφρωση των νεκρών όσων θα το επέλεγαν. Ομως, αν και υπάρχει νόμος που επιτρέπει τη δημιουργία των ειδικών αποτεφρωτηρίων από το 2006, καμία τέτοια υποδομή δεν έχει δημιουργηθεί. Σύμφωνα με τον Αντώνη Αλακιώτη, πρόεδρο της Ελληνικής Κοινωνίας Αποτέφρωσης, είναι περίπου 4.300 οι νεκροί από την Ελλάδα που πραγματοποιούν κάθε χρόνο το «τελευταίο ταξίδι τους» στη Βουλγαρία, ώστε να αποτεφρωθούν εκεί δηλαδή στο αποτεφρωτήριο που λειτουργεί στη Σόφια και είναι το πλησιέστερο σε ελληνικό έδαφος.
Με αφορμή τον πρόσφατο θάνατο του Λουκιανού Κηλαηδόνη και την αποτέφρωσή του στη Βουλγαρία, ο κ. Αλακιώτης εξέδωσε ανακοίνωση χαρακτηρίζοντας «απαράδεκτο χιλιάδες Ελληνες συμπολίτες μας, να τους μεταφέρουμε μετά θάνατο σαν μετανάστες στη Βουλγαρία για αποτέφρωση, επειδή αυτή ήταν η τελευταία τους επιθυμία». «Είναι απαράδεκτη, συνέχισε ο κ. Αλακιώτης, η ανικανότητα των δημάρχων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης να κατασκευάσουν ένα αποτεφρωτήριο, τόσα χρόνια μετά την ύπαρξη του νόμου που επιτρέπει την αποτέφρωση των νεκρών στην Ελλάδα». Εξέφρασε τις ευχαριστίες του στο βουλευτή του Ποταμιού Γ. Αμυρά που κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή για την απουσία Κέντρου Αποτέφρωσης Νεκρών και παρακάλεσε τον υπουργό Εσωτερικών «ο οποίος επανειλημμένα έχει ενδιαφερθεί και υποστηρίξει τις προσπάθειές μας, να δώσει με σχετική νομοθετική ρύθμιση τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας αποτεφρωτηρίων στη χώρα μας και σε ιδιώτες, όπως γίνεται σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες, αφού οι δήμαρχοι είναι απρόθυμοι και ανίκανοι να ανταποκριθούν».
Λίγες μέρες αργότερα, ο υπουργός Π. Σκουρλέτης, απαντώντας στη Βουλή, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει κάνει όλες τις απαραίτητες προετοιμασίες: «Το ερώτημα είναι τι εμποδίζει αυτή τη στιγμή τους δήμους; Ποιοι στέκονται ενάντια σ’ αυτό το ατομικό δικαίωμα; Και γνωρίζουμε ότι υπάρχουν τέτοιου είδους σκοταδιστικές δυνάμεις εντός της ελληνικής κοινωνίας. Και θεωρώ ότι πρέπει να υπάρξει ένα μέτωπο όλων των προοδευτικών ανθρώπων, οι οποίοι αναγνωρίζουν αυτό το δικαίωμα, ώστε να δημιουργήσουν εκείνους τους κατάλληλους όρους πίεσης για να γίνει πράξη αυτή η δυνατότητα».
Και συνέχισε ο κ. Σκουρλέτης: «Στην προσπάθεια για να πιέσουμε ακόμα περισσότερο ώστε να γίνει πραγματικότητα η ίδρυση των Κέντρων Αποτέφρωσης Νεκρών, είναι πρόθεση της κυβέρνησης να δώσουμε αυτήν τη δυνατότητα και σε ιδιώτες. Εάν οι δήμοι δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουν ως καθήκον να το κάνουν εκείνοι, δεν θα τους το απαγορεύσουμε, αλλά θα δώσουμε αυτήν τη δυνατότητα και σε ιδιώτες. Και σύντομα θα έρθει αντίστοιχη νομοθετική πρωτοβουλία».
Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο χρόνο εκδηλώθηκε ταυτόχρονα ενδιαφέρον από πολλούς δήμους (Αθήνα, Πάτρα, Θεσσαλονίκη), ενώ η τότε κυβέρνηση έδωσε τη σχετική δυνατότητα και στην Περιφέρεια Αττικής που δεν έδειξε σημάδια κάποιας δραστηριοποίησης αν και «ανήκει» στον ΣΥΡΙΖΑ. Στην Αθήνα έχει επιλεγεί μετά από μελέτη ένα οικόπεδο στον Βοτανικό, πολύ κοντά στο χώρο ανέγερσης του ισλαμικού τεμένους αλλά, όπως έχουμε ήδη δημοσιεύσει, υπάρχουν πολλά εμπόδια πολεοδομικής φύσης και χρήσεων γης. Στην Πάτρα, ο δήμος έχει προχωρήσει αρκετά ορίζοντας χώρο, αλλά έχουν κατατεθεί πλήθος προσφυγών που θα εκδικαστούν το συντομότερο εντός του 2018 από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση που υπάγεται στην κυβέρνηση.
Άρης Χατζηγεωργίου
