ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟΝ 111ο ΨΑΛΜΟ (συνέχεια και τέλος)
«ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα οὐ σαλευθήσεται». Τι λοιπόν ; δεν σαλεύτηκαν πολλοί από τους ελεήμονες ; Καθόλου. Διότι αν και φτώχεψαν εντελώς, και έπεσαν σε συμφορές, αλλ’ όμως δεν εκτράπησαν, αφού είχαν κατανοήσει αυτά που έκανε ο Θεός γι αυτούς, και την εύνοια του Θεού, και έχοντες την άνωθεν βοήθεια, και έχοντας ισχυρή και ασφαλή άγκυρα, την συνείδησή τους. Γι αυτό δεν είπε «δεν θα πέσουν σε συμφορές», αλλά «δεν θα σαλευτούν» (άρα μια σοβαρή αιτία για την δειλία που έχουμε σήμερα οι Έλληνες είναι ότι δεν είμαστε ελεήμονες). Είναι αδύνατον ψυχή που είναι πλούσια σε ελεημοσύνη να βυθιστεί στην αηδία των παθών (στα στρατόπεδα συγκέντρωσης περισσότερο επιβίωναν αυτοί που ενδιαφερόντουσαν και για τους άλλους παρά αυτοί που τους ενδιέφερε μόνο να επιβιώσουν οι ίδιοι).
«εἰς μνημόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος». Βλέπε πως αυτός (ο ελεήμων) διδάσκει και κατηχεί πολλούς όχι μόνο τον καιρό της ζωής του, αλλά και μετά τον θάνατό του (για παράδειγμα ο άγιος Παΐσιος πόσους δίδασκε όταν ζούσε και πόσους διδάσκει σήμερα !). Εκείνοι (οι δίκαιοι) δεν χρειάζονται τα εγκώμια των ανθρώπων, αλλά αυτοί που ζουν μέσα στην κακία έχουν ανάγκη να βλέπουν τα κατορθώματά τους ώστε ν’ απαλλαγούν κάποτε από την κακία τους (πολλοί επηρεάστηκαν προς το καλύτερο βλέποντας την σειρά για τον άγιο Παΐσιο στην τηλεόραση). Ας τ’ ακούσουν αυτά εκείνοι που θέλουν ν’ αφήσουν αιώνιο το όνομά τους με οικοδομές και πύργους και ν’ ασχολούνται με αγαθά έργα.
«ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται·». Και πάλι δεν λέει ότι δεν θα συναντήσει συμφορές, αλλά ότι δεν θα φοβηθεί. Είτε δει πόλεμο ερχόμενο, είτε σεισμό να καταστρέφει τις πόλεις, είτε ληστές να του κλέβουν τα πάντα, είτε βαρβάρους να εισβάλουν, είτε αρρώστια να απειλεί με θάνατο, είτε δικαστή θυμωμένο, είτε οτιδήποτε άλλο, δεν φοβάται. Διότι τοποθέτησε προ πολλού τον πλούτο του σε χώρο απαραβίαστο και όχι μόνο δεν τρέμει τον θάνατο που πλησιάζει, αλλά και επείγεται να φύγει γρήγορα απ’ αυτή την ζωή και να μεταβεί εκεί που είναι αυτά που κέρδισε … τίποτα λοιπόν δεν μπορεί να του δημιουργήσει φόβο.
«ἑτοίμη ἡ καρδία αὐτοῦ ἐλπίζειν ἐπὶ Κύριον». Δεν υπάρχει τίποτα που να τον κλονίσει και να τον προσηλώσει στα παρόντα, αλλά ολόκληρος προς τον Θεό είναι υψωμένος, και περιμένει εκείνη την ελπίδα, και είναι για πάντα σταθερά στην προσδοκία αυτή στερεωμένος και σε τίποτα από τα παρόντα δεν αποχαυνώνεται και δεν αποσπάται. Διότι τέτοιες είναι οι φροντίδες των πραγμάτων, διχάζουν την διάνοια και διασπούν την γνώμη.
«ἐστήρικται ἡ καρδία αὐτοῦ, οὐ μὴ φοβηθῇ». Τι να φοβηθεί ο γυμνός που δεν δίνει σε κανένα ευκαιρία για λαβή ; (τότε οι παλαιστές γυμνοί αγωνιζόντουσαν. Δυστυχώς εμείς ξεχάσαμε ότι είμαστε παλαιστές). Τι να φοβηθεί αυτός που έχει το έλεος και την ευμένεια του Θεού ; και τίποτα δεν μπορεί να τον κλονίσει, ούτε ζημία χρημάτων, ούτε βλαβερές ενέργειες, ούτε συκοφαντίες. Επειδή όλες οι επιβουλές γίνονται για χρήματα και γύρω απ’ αυτά είναι όλη φροντίδα των ανθρώπων. «ἕως οὗ ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ». Ποιος δε είναι εχθρός αυτού του ανθρώπου παρά οι πονηροί δαίμονες ;
«ἐσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν· ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα». Εδώ θεωρεί ελεήμονα όχι εκείνον που δίνει από το περίσσευμά του, αλλά εκείνον που δίνει τα υπάρχοντά του, εκείνον που τα σκορπίζει χωρίς τσιγγουνιά … βλέπε πως χρησιμοποιεί άριστα τις λέξεις, δεν είπε «έδωσε», «διένειμε» αλλά είπε «σκόρπισε» δηλώνοντας ταυτόχρονα και την αφθονία αυτών που δίνει και ονομάζοντας σπόρο το πράγμα … Το να σκορπίζεις έτσι είναι πολύ καλύτερο από το να συλλέγεις. Σκορπίζονται χρήματα και συλλέγεται δικαιοσύνη, σκορπίζονται τα μη μένοντα και αποκτώνται τα μένοντα. Οι γεωργοί σκορπίζουν τον σπόρο και κάμνουν έξοδα και είναι αβέβαιο αν θα πάρουν και τα χρήματα που ξόδεψαν, ενώ εσύ τα βάζεις στα χέρια του Θεού (με την ελεημοσύνη) όπου δεν χάνεται τίποτα (φαίνεται τότε οι γεωργοί δεν έπαιρναν ούτε επιδοτήσεις ούτε αποζημιώσεις. Την Κυριακή η κόρη μου για να πάει με το ΚΤΕΛ στην Αθήνα αντί για 6 ώρες έκανε με τα μπλόκα 12 ώρες !).
Κι αυτά μεν θα συμβούν στο μέλλον, ενώ στην παρούσα ζωή θ’ απολαύσεις πολλή ελευθερία. Με άνεση θα ζήσεις όλη σου την ζωή χωρίς να ταλαιπωριέσαι από τις φροντίδες των υλικών πραγμάτων, αλλά θα πετάει η ψυχή του από τις ελπίδες των μελλόντων. «τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ». Διότι κανένας δεν είναι τόσο λαμπρός και ένδοξος, όπως ο ελεήμων (και στην παρούσα και στην μέλλουσα ζωή).
Κι αν θέλεις σύγκρινε αυτούς που σκορπίζουν τα χρήματά τους εδώ κι εκεί (εδώ βάλτε κι εμάς που χάσαμε χρήματα στο Χρηματιστήριο) με τον ελεήμονα. Τον ελεήμονα όλοι συνεχώς τον χειροκροτούν και τον θαυμάζουν, ενώ εκείνους για λίγο τους χειροκροτούν και στην συνέχεια όλοι τους κατηγορούν, ακόμα κι αυτοί που τούς έφαγαν τα χρήματα (θυμάστε τι έλεγε ο μακαρίτης ο Σημίτης ; «καλά να πάθουν, ας πρόσεχαν». Βέβαια τότε όλοι στα ΜΜΕ φώναζαν να παίξουμε στο Χρηματιστήριο) … τέτοια είναι η αρετή, επαινείται κι απ’ αυτούς που δεν την ασκούν, ενώ η κακία είναι μισητή και την κατηγορούν κι αυτοί που την ασκούν.
«ἁμαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται, τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύξει καὶ τακήσεται». Τέτοια είναι η αρετή, μισητή και ενοχλητική για την κακία, επειδή είναι έλεγχος των κακών και κατηγορία της κακίας … δες αυτόν αν και λιώνει η διάνοιά του και δείχνει την οδύνη του με τα δόντια, δεν τολμάει να πει λέξη ενάντια στον άνθρωπο της αρετής, επειδή η κακία όση εξουσία και να πάρει είναι ευτελής και δειλή (οι Γερμανοί που έκαμναν τόσα εγκλήματα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης τσακιζόντουσαν να εξαφανιστούν όταν πλησίαζαν οι Σύμμαχοι, ούτε σκέψη δεν είχαν να πολεμήσουν, είχαν μόνο την αγωνία να εξαφανίσουν τα αποδεικτικά των εγκλημάτων τους) … ενώ η αρετή κι αν βρίσκεται σε έσχατη φτώχια, κι αν βρίσκεται στην φυλακή είναι λαμπρότερη από τους βασιλείς και απολαμβάνει πολύ άνεση (εμείς δεν τα ζούμε αυτά επειδή δεν έχουμε αρετή, σήμερα πιστοί άπιστοι έχουμε γίνει όλοι το ίδιο).
Τι είναι αθλιότερο από τον άνθρωπο που ζει μέσα στην κακία, ο οποίος δαγκώνεται από την σκλαβιά του στα χρήματα και από τις επιτυχίες των άλλων και θεωρεί τιμωρία του την πρόοδο των άλλων (φθόνος) … τι σημαίνει «ἐπιθυμία ἁμαρτωλοῦ ἀπολεῖται» ; επειδή αυτά που επιθυμεί είναι ρευστά και φεύγουν, και η επιθυμία μιμείται τα πράγματα, σβήνει και χάνεται, κι αν αυτά συμβαίνουν εδώ για τον αμαρτωλό, σκέψου πως θα είναι στην μέλλουσα ζωή.
Για να μη λοιπόν τα πάθουμε αυτά, ας αποφύγουμε αυτή την οδό και να βαδίζουμε για πάντα εκείνη την ασφαλή, την γεμάτη χαρά, την πλήρη από δόξα, που μας χαρίζει τον ουρανό, που μας παρέχει την εύνοια του Θεού, που μας μαθαίνει να φιλοσοφούμε, την γεμάτη τόσα αγαθά που δεν μπορούν να περιγραφούν με λόγια (αυτή την οδό βάδιζε και ο μεγάλος Έλληνας και Χριστιανός, ο «κοσμοκαλόγερος» Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης που κοιμήθηκε σαν σήμερα στις 3 Ιανουαρίου 1911).
