Οι εξελίξεις γύρω από την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ αποκτούν ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση, καθώς αναλυτές εκτιμούν ότι οι κινήσεις της κυβέρνησης του Benjamin Netanyahu δεν περιορίζονται στην προσπάθεια δημιουργίας ενός προγεφυρώματος απέναντι στους Ansar Allah της Υεμένης και στην ενίσχυση της ισραηλινής παρουσίας στην Ερυθρά Θάλασσα.
Αντιθέτως, στο στρατηγικό κάδρο του Ισραήλ φαίνεται να εντάσσεται πλέον και η Τουρκία, καθώς η Άγκυρα αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς αντιπάλους των ισραηλινών σχεδιασμών στην ευρύτερη περιοχή.
Το Κέρας της Αφρικής, η Σομαλία, η Σομαλιλάνδη, η Ανατολική Μεσόγειος και το Αιγαίο διαμορφώνουν ένα νέο γεωπολιτικό τόξο αντιπαράθεσης, στο οποίο Ελλάδα και Κύπρος αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η Σομαλιλάνδη ζητά ισραηλινή στήριξη απέναντι στην Τουρκία
Ήδη πριν από περίπου έναν χρόνο, ο Mohamed Osman Fadal, ανώτερος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του προέδρου της Σομαλιλάνδης, είχε δηλώσει ότι η περιοχή χρειάζεται συστήματα αεράμυνας προκειμένου να αντιμετωπίσει τα τουρκικά F-16 και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη που βρίσκονται στη Μογκαντίσου.
Ο ίδιος είχε ζητήσει ευθέως την υποστήριξη του Ισραήλ στη σύγκρουση με την Τουρκία.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποτυπώνει τις διαθέσεις που επικρατούν στην αυτοανακηρυχθείσα διοίκηση της Σομαλιλάνδης και ταυτόχρονα ευθυγραμμίζεται με τις επιδιώξεις του Netanyahu.
Κοινός παρονομαστής είναι η προετοιμασία για μια πιθανή αναμέτρηση με την de facto κυβέρνηση της Σομαλίας, η οποία διαθέτει ήδη σημαντικές στρατιωτικές δυνατότητες που έχουν αναπτυχθεί με τουρκική υποστήριξη.
Η Τουρκία έχει ήδη στρατιωτικό αποτύπωμα στη Σομαλία
Ο επίσημος στρατός της Σομαλίας διαθέτει ειδικές δυνάμεις και ναυτικές μονάδες που έχουν εκπαιδευτεί από την Τουρκία.
Παράλληλα, έχει στη διάθεσή του επιθετικά ελικόπτερα T129 ATAK, τα γνωστά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Bayraktar, αλλά και άρματα μάχης M48 και M60.
Η τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Σομαλία δεν αποτελεί επομένως ένα θεωρητικό σενάριο, αλλά μια πραγματικότητα που δημιουργεί νέα δεδομένα για το Ισραήλ.
Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Τελ Αβίβ αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να λειτουργήσει ως βάση για την περαιτέρω ενίσχυση της ισραηλινής επιρροής σε μια περιοχή όπου η Τουρκία έχει ήδη επενδύσει σημαντικό στρατιωτικό και διπλωματικό κεφάλαιο.
Ο πρόεδρος της Σομαλίας καταγγέλλει ισραηλινά σχέδια για ναυτική βάση
Ο πρόεδρος της Σομαλίας Sheikh Hassan Mohamud δήλωσε πρόσφατα ότι το Ισραήλ σχεδιάζει να δημιουργήσει ναυτική βάση στο λιμάνι της Berbera, στη Σομαλιλάνδη, καθώς και να αξιοποιήσει το αεροδρόμιο της περιοχής.
Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο Mohamud προειδοποίησε ότι η Μογκαντίσου θα αντιταχθεί σε οποιαδήποτε ισραηλινή στρατιωτική παρουσία σε έδαφος που θεωρεί ότι ανήκει στη Σομαλία.
«Υπό καμία συνθήκη δεν θα επιτρέψουμε ισραηλινή παρουσία στη χώρα, με δεδομένο τον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ αντιμετωπίζει τη Σομαλιλάνδη», υποστήριξε.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης στο Κέρας της Αφρικής, με τη Σομαλία να βρίσκεται στη μία πλευρά και τη Σομαλιλάνδη, με πιθανή ισραηλινή υποστήριξη, στην άλλη.
Το Κέρας της Αφρικής μπορεί να γίνει το πρώτο μέτωπο Ισραήλ–Τουρκίας
Οι συνθήκες οδηγούν σταδιακά τις εμπλεκόμενες πλευρές σε ενίσχυση των στρατιωτικών τους δυνατοτήτων.
Ως εκ τούτου, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο το Κέρας της Αφρικής να αποτελέσει το πρώτο ανοικτό μέτωπο μιας ευρύτερης ισραηλινοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Εάν η αντιπαράθεση με τις αυτονομιστικές δυνάμεις στη Σομαλία αποτελέσει την πρώτη γραμμή, το επόμενο ερώτημα είναι ποια θα είναι η επόμενη.
Η απάντηση οδηγεί στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, όπου η Ελλάδα ενισχύει σταδιακά τη συνεργασία της με το Ισραήλ.
Τουρκική στρατιωτική ενίσχυση απέναντι από τη Σάμο
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, στα τέλη Αυγούστου η Άγκυρα μετέφερε την 51η Ταξιαρχία Καταδρομών, αποτελούμενη από περίπου 2.000 επαγγελματίες στρατιώτες ειδικών δυνάμεων, από το Χοζάτ της ανατολικής Τουρκίας στην περιοχή Σώκε της επαρχίας Αϊδινίου.
Η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τη Σάμο, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στη μετακίνηση.
Η ανάπτυξη αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο στρατιωτικής κινητικότητας στο Αιγαίο, την ώρα που η Αθήνα επιταχύνει την αναβάθμιση των αμυντικών της δυνατοτήτων.
Η Ελλάδα αγοράζει ισραηλινά όπλα και χτίζει «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Νωρίτερα την άνοιξη, η Ελλάδα προχώρησε σε αγορά ισραηλινών οπλικών συστημάτων συνολικής αξίας περίπου 2,3 δισ. σέκελ.
Το πακέτο περιλαμβάνει το σύστημα πολλαπλών εκτοξευτών PULS της Elbit, εκπαιδευτικούς πυραύλους, πυρομαχικά ακριβείας, περιφερόμενα πυρομαχικά και δεκαετή υποστήριξη στον τομέα της εφοδιαστικής.
Η αγορά αποτελεί μέρος του ελληνικού σχεδιασμού για τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων έως το 2030.
Παράλληλα, η Αθήνα σχεδιάζει να δαπανήσει περίπου 28 δισ. ευρώ έως το 2036 για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος αεράμυνας και στρατιωτικής προστασίας στα πρότυπα του Ισραήλ, το οποίο στην Ελλάδα είναι γνωστό ως «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνεται η προμήθεια έως και 40 μαχητικών αεροσκαφών F-35 από τις ΗΠΑ, καθώς και φρεγατών από τη Γαλλία και την Ιταλία.
Η Αθήνα κοιτάζει πλέον και την τουρκική απειλή
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Ελλάδα προχώρησε στις συγκεκριμένες κινήσεις ως απάντηση στις νέες απειλές που δημιουργήθηκαν από τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, ιδιαίτερα μετά τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον συμμάχων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο.
Ωστόσο, πίσω από την ελληνική στρατιωτική αναβάθμιση βρίσκεται και ένας ακόμη παράγοντας: η αυξανόμενη τουρκική ισχύς στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η Τουρκία έχει εξελιχθεί σε σημαντική δύναμη στον τομέα των UAV, γεγονός που δημιουργεί νέα δεδομένα για την ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Νέος γεωπολιτικός άξονας Ελλάδα–Ισραήλ–Κύπρος–Ινδία
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα προετοιμάζεται να δημιουργήσει έναν νέο «Μεσογειακό Τετραμερή Διάλογο» με την Ινδία, το Ισραήλ και την Κύπρο.
Η νέα αυτή συνεργασία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο στο λεγόμενο «Σύμφωνο της Μέκκας», στο οποίο συμμετέχουν η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.
Έτσι διαμορφώνονται σταδιακά δύο διαφορετικοί γεωπολιτικοί άξονες, οι οποίοι δεν περιορίζονται στην άμυνα αλλά αγγίζουν την ενέργεια, τις μεταφορές, το εμπόριο και τις θαλάσσιες οδούς.
Η μεγάλη μάχη για τον IMEC και τον νέο «Δρόμο του Μεταξιού»
Η περιοχή εισέρχεται σταδιακά σε ένα νέο επίπεδο γεωπολιτικού ανταγωνισμού, καθώς δημιουργούνται μπλοκ που προετοιμάζονται για μια μελλοντική ανακατανομή των ζωνών επιρροής.
Το Ισραήλ, βασικός υποστηρικτής του σχεδίου IMEC, αντιμετωπίζει την Τουρκία ως αντίπαλο λόγω της στρατηγικής θέσης που κατέχει στη διαδρομή του νέου «Δρόμου του Μεταξιού».
Ο έλεγχος των εμπορικών και ενεργειακών διαδρομών από την Ασία προς την Ευρώπη αποκτά έτσι στρατηγική σημασία.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Σομαλιλάνδη και η Ελλάδα φαίνεται να αποκτούν κρίσιμο ρόλο στους ισραηλινούς σχεδιασμούς για τον περιορισμό της τουρκικής επιρροής και της επιρροής των συμμάχων της.
Από το Κέρας της Αφρικής έως το Αιγαίο
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός ευρύτερου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, ο οποίος εκτείνεται από το Κέρας της Αφρικής μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.
Η στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στη Σομαλία, η ισραηλινή προσέγγιση με τη Σομαλιλάνδη, η αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ και οι νέες περιφερειακές συμμαχίες δημιουργούν ένα σύνθετο πλέγμα αντιπαραθέσεων.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν οι κινήσεις αυτές θα παραμείνουν στο επίπεδο της αποτροπής και της γεωπολιτικής πίεσης ή εάν θα οδηγήσουν σε ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας, με το Κέρας της Αφρικής, την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο να αποτελούν τα πιθανά μέτωπα.
www.bankingnews.gr
