Στην επίθεση της Τουρκίας αντιπαραθέτουμε φοβική “ψυχραιμία”!

Κώστας Γρίβας

Η απροκάλυπτη χρήση ισχύος εκ μέρους της Τουρκίας στον θαλάσσιο χώρο γύρω από την Κύπρο, σε συνδυασμό με την εν εξελίξει γεώτρηση από τον “Πορθητή”, δεν είναι μια απλή πρόκληση. Αν καταφέρει και παγιώσει αυτήν την κατάσταση τότε θα έχει καταφέρει να ακρωτηριάσει σε τέτοιον βαθμό τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας ώστε να πάψει να θεωρείται “πλήρες” και κανονικό κράτος.

Στην πραγματικότητα, η Κυπριακή Δημοκρατία δέχεται μεγάλης κλίμακας επίθεση που απειλεί άμεσα την κρατική της υπόσταση. Με ελάχιστη δόση υπερβολής θα μπορούσαμε να πούμε πως ό,τι συμβαίνει στην Κύπρο σήμερα αποτελεί μια από τις πιο σοβαρές επιθέσεις εναντίον ανεξάρτητου κράτους από άλλη χώρα, οι οποίες έχουν σημειωθεί στο πλανητικό σύστημα μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όσο δε πιο σύντομα κατανοήσουμε τη σοβαρότητα της κατάστασης τόσο καλύτερα για την επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Όμως, τόσο το κυπριακό όσο και το ελλαδικό σύστημα εξουσίας δείχνουν να είναι βυθισμένα σε μια ληθαργική “ψυχραιμία”. Δεδομένων μάλιστα και των εξελίξεων στο Αιγαίο, όπου η Άγκυρα ημιεπισήμως σχεδόν “τουρκοποιεί” τα Ίμια, θέτοντας τέλος στο καθεστώς των “γκρίζων ζωνών” που ίσχυε μέχρι πρότινος, αναρωτιέται κανείς τι περισσότερο πρέπει να γίνει για να χάσουν την “ψυχραιμία” τους.

Η μόνη στρατηγική που δείχνει να υπάρχει από πλευράς της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η προσμονή πως κάποιος θα έλθει για να βάλει στη θέση της την Τουρκία. Όμως, αυτή είναι μια μάλλον ανεδαφική ελπίδα. Όπως ο γράφων έχει υποστηρίξει σε παλαιότερο άρθρο του στο SLpress.gr, οι ΗΠΑ έχουν κάνει μια τεράστια γεωπολιτική επένδυση στην Τουρκία, η σημασία της οποίας έχει μεγαλώσει και δεν έχει μικρύνει τα τελευταία χρόνια. Κι αυτό, λόγω της μετάλλαξης του “βαθέος εσωτερικού” της Ευρασίας που προκαλεί η ανάπτυξη του κινεζικού “Δρόμου του Μεταξιού” (One Belt One Road).

Η μετάλλαξη του Δικαίου της Θάλασσας

Και γι’ αυτόν αλλά και για άλλους λόγους, το πιο πιθανόν είναι ότι η Ουάσιγκτον, στον ορατό χρονικό ορίζοντα θα αποφύγει να συγκρουστεί με την Άγκυρα, παρότι οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν επιδεινωθεί, λόγω και των S-400. Αν η προσμονή σε μια αμερικανική αποφασιστική παρέμβαση υπέρ των ελληνικών συμφερόντων είναι ανεδαφική, η πίστη στην ευρωπαϊκή στήριξη αγγίζει τα όρια της αυτοτύφλωσης. Η ΕΕ ως σύνολο στερείται ολοκληρωτικά των δομών που θα της επέτρεπαν να λειτουργήσει αποφασιστικά υπέρ της Κύπρου και της Ελλάδας, ακόμη και αν το ήθελε. Τα επιμέρους ευρωπαϊκά κράτη είναι και απρόθυμα, αλλά και παντελώς αδύναμα, ώστε να προσφέρουν κάτι καλύτερο από λεκτική συμπαράσταση.

Ούτε, όμως, και η Αίγυπτος ή το Ισραήλ μπορούν να στηρίξουν αποφασιστικά την Κύπρο. Ναι μεν έχουν επενδύσει σε μια ουσιαστική συμμαχία με τη Λευκωσία, πλην όμως πολύ δύσκολα θα έπαιρναν την απόφαση να εμπλακούν σε μια επικίνδυνη αντιπαράθεση με την Άγκυρα για να σώσουν την Κύπρο, τη στιγμή μάλιστα που η ίδια δεν κάνει τίποτε για να σώσει τον εαυτό της.

Ακόμη πιο ανεδαφική είναι η άποψη ότι επειδή η Τουρκία παραβιάζει με ωμό τρόπο το Διεθνές Δίκαιο, η Κύπρος, με κάποιον τρόπο, θα καταφέρει να δικαιωθεί. Όμως, όπως ο γράφων έχει υποστηρίξει και σε παλαιότερο άρθρο του στο SLpress.gr , το Δίκαιο της Θάλασσας είναι μια δυναμική έννοια που διαρκώς εξελίσσεται και όχι μια παγιωμένη κατάσταση.

Η νέα φάση του ανταγωνισμού χερσαίων και ναυτικών δυνάμεων στην περιφέρεια της Ευρασίας, που αναμένεται να αποτελέσει τον βασικό παράγοντα διαμόρφωσης του διεθνούς συστήματος τα επόμενα χρόνια, οδηγεί χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, η Βραζιλία, αλλά και οι ΗΠΑ, σε μια εξαιρετικά διευρυμένη αντίληψη των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από αυτές και στην επιβολή των θέσεών τους στις μικρότερες χώρες.

Οι τελευταίες, ακόμη και αν δικαιωθούν στα διεθνή δικαστήρια, όπως έγινε με τις Φιλιππίνες, βλέπουν ότι η δικαίωσή τους μένει στα χαρτιά. Η πειρατική συμπεριφορά της Τουρκίας, λοιπόν, δεν είναι προϊόν της “παράνοιας” του Ερντογάν. Αποτελεί στοιχείο της δηλωμένης και μακρόπνοης στρατηγικής της Άγκυρας να εξελιχθεί σε έναν ανεξάρτητο πόλο ισχύος του διαμορφούμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος.