Που να το φανταζόταν ο μέγας Θουκυδίδης ότι θα έρθει μια εποχή που τα λεγόμενά του θα γίνουν πράξη σε τέτοιο βαθμό, που να τον θυμούνται και να τον αναφέρουν σύγχρονοι ηγέτες στα μεγαλύτερα διεθνή φόρα; Πως να φανταζόταν ότι η «επιστημονική ιστοριογραφία» και ο «πολιτικός ρεαλισμός» του, θα αποτελούν, πάνω από δύο χιλιάδες χρόνια μετά, βασικούς κανόνες άσκησης πολιτικής των υπερδυνάμεων του πλανήτη;
Ο πόλεμος ΗΠΑ/Ισραήλ-Ιράν, από στρατηγικής καθαρά απόψεως (και όχι ιδεολογικής ή νομικής), ανεξάρτητα από τα αίτια που τον προκάλεσαν, μας δίνει για άλλη μια φορά την ευκαιρία να θυμηθούμε την Θουκυδίδειο λογική της δύναμης των ισχυρών της γης. Οι ισχυροί λοιπόν, στα πλαίσια της υψηλής στρατηγικής, έχουν την δυνατότητα να ενεργούν «προληπτικά», δηλ. να προκαλούν τις αναγκαίες δονήσεις και να δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την δημιουργία γεγονότων, που θα εξυπηρετήσουν κυρίως τα μελλοντικά συμφέροντά τους.
Τέτοια γεγονότα, είναι συνήθως επιθετικές στρατιωτικές δράσεις που αναλαμβάνει μια κρατική ή συμμαχική οντότητα εναντίον ενός αντιπάλου, με σκοπό την αποτροπή μιας επικείμενης επίθεσης. Βέβαια, υποτίθεται ότι αυτός που δρα προληπτικά, χτυπά πρώτος για να εξουδετερώσει μια συγκεκριμένη απειλή που θεωρείται άμεση και αναπόφευκτη!
Αυτός είναι λοιπόν, ο λεγόμενος «προληπτικός πόλεμος», τον οποίο επικαλούνται οι κατά περίπτωση «ισχυροί» δρώντες, στο μείζον των συγκρούσεων των τελευταίων δεκαετιών. Οι συγκρούσεις αυτές φυσικά, προκύπτουν από την δόμηση καταλλήλων συνθηκών εξυπηρέτησης συμφερόντων από τους ισχυρούς, αγνοώντας ουσιαστικά το διεθνές δίκαιο, στα πλαίσια ετέρας αρχής του Θουκυδίδη, σύμφωνα με την οποία «το δίκαιο ισχύει μόνο μεταξύ ίσων».
Ήταν Μάιος του 2002, όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους, σε μια ομιλία του στη Στρατιωτική Ακαδημία (West Point), ανακοίνωσε την θεσμοθέτηση του Δόγματος του Προληπτικού Πολέμου (Preemptive-War Doctrine). Σύμφωνα με το νέο αυτό στρατηγικό δόγμα, οι ΗΠΑ «απέκτησαν» το δικαίωμα να χρησιμοποιήσουν βία προληπτικά ενάντια σε οποιαδήποτε χώρα ή ομάδα χωρών ή τρομοκρατικών ομάδων ή μεμονωμένων τρομοκρατών, που θα μπορούσαν ενδεχομένως να απειλήσουν την Αμερικανική ασφάλεια. Μετά από την θέσπιση αυτού του δόγματος, στις 20 Μαρτίου 2003, ο Τζορτζ Μπους κήρυξε την έναρξη του πολέμου στο Ιράκ.
Ακολουθώντας το δόγμα αυτό, θα λέγαμε ότι κάθε χώρα, ανάλογα με τη δύναμή της, μεταφράζει όπως θέλει τις καταστάσεις σε άλλες χώρες και μπορεί να ενεργήσει επιθετικά εναντίον τους, ακόμη και χωρίς την έγκριση του αποδεδειγμένα αδύναμου και «κατά συνθήκην» χειραγωγούμενου ΟΗΕ. Το δόγμα αυτό επικαλέστηκε και η Ρωσία, στον πόλεμο με την Ουκρανία, το ίδιο επικαλείται συνεχώς η Τουρκία και εισβάλλει κατά το δοκούν στη Συρία και το Ιράκ, για να «αντιμετωπίσει προληπτικά» τους Κούρδους, τις οργανώσεις των οποίων θεωρεί «τρομοκρατικές» και επικίνδυνες για την ασφάλειά της.
Επιβεβαιώνεται λοιπόν και πάλι ο αναλλοίωτος κανόνας του Θουκυδίδη, ότι οι ισχυροί επιβάλλουν τη βούλησή τους στους αδύναμους, χωρίς να δεσμεύονται από διεθνείς συνθήκες, κανόνες δικαίου ή και ηθικούς φραγμούς.
Μέσα στο πλαίσιο αυτό, στον σημερινό αλλόκοτο κόσμο, αποκομίζουμε σημαντικά στρατηγικά διδάγματα, τα οποία δεν πρέπει, ως Ελλάδα, να αγνοούμε. Όλη αυτή η κατάσταση, με τις πολεμικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, μας διδάσκει πως δεν πρέπει να επαναπαυόμαστε μόνο στην επίκληση του «διεθνούς δικαίου», αλλά να εστιάζουμε στο «πως θα είμαστε όσο πιο ισχυροί γίνεται», πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά, αλλά κυρίως στρατιωτικά.
Νικόλαος Ταμουρίδης
Αντιστράτηγος (ε.α) – Επίτιμος Α’ Υπαρχηγός ΓΕΣ
