Ο πρώην επικεφαλής της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για μια πυρηνική σύγκρουση που θα βυθίσει την Ευρώπη σε πεντηκονταετή πυρηνικό χειμώνα.
Σε μια δραματική παρέμβαση που ταράζει τα νερά της ευρωπαϊκής γεωπολιτικής σκηνής, ο απόστρατος Γερμανός στρατηγός Χάραλντ Κούγιατ προειδοποιεί ότι η ανθρωπότητα βαδίζει ολοταχώς προς έναν πυρηνικό πόλεμο ικανό να εξαφανίσει τον σύγχρονο πολιτισμό. Ο Κούγιατ, τετράστερος στρατηγός της γερμανικής Πολεμικής Αεροπορίας, πρώην Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Γερμανίας και Πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του ΝΑΤΟ από το 2002 έως το 2005, διαθέτει το κύρος και την εμπειρία για να εκτιμήσει με νηφαλιότητα το μέγεθος της απειλής.
Η πυρηνική μεγαδύναμη και το φάσμα του ολέθρου
Σε πρόσφατη συνέντευξή του σε διαδικτυακή πλατφόρμα, ο Κούγιατ τόνισε με έμφαση: «Έχουμε να κάνουμε με μια πυρηνική δύναμη, τη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη στη Γη. Μέσω της χρήσης πυρηνικών όπλων, είμαστε σε θέση να προκαλέσουμε το τέλος του κόσμου. Και αν αυτό δεν αποτελεί κίνητρο για να αποτρέψουμε μια κλιμάκωση προς έναν πόλεμο με τη μεγαλύτερη πυρηνική δύναμη, τότε δεν ξέρω τι άλλο θα μπορούσε να είναι». Η αναφορά, χωρίς να κατονομάζει ευθέως τη Ρωσία, είναι σαφής: η Δύση φλερτάρει με μια αναμέτρηση που δεν μπορεί να κερδίσει.
Ο βετεράνος στρατηγός δεν δίστασε να περιγράψει το εφιαλτικό σενάριο μιας πυρηνικής σύρραξης στην Ευρώπη: «Στην καλύτερη περίπτωση, η χρήση πυρηνικών όπλων θα πυροδοτούσε έναν πυρηνικό χειμώνα τουλάχιστον 50 ετών. Πώς θα μπορούσε αυτή η ευρωπαϊκή ήπειρος να επιβιώσει σε περίπτωση πολέμου; Έχουμε δει την καταστροφή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ένας μελλοντικός πόλεμος θα την ξεπερνούσε κατά πολύ. Πού χάθηκε αυτή η ιστορική γνώση ανάμεσα στους πολιτικούς μας; Πού πήγε η επίγνωση των κινδύνων στους οποίους είμαστε εκτεθειμένοι σήμερα;».
Επανειλημμένες προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν
Οι σημερινές δηλώσεις του Κούγιατ δεν αποτελούν κεραυνό εν αιθρία. Ήδη από τα τέλη του 2024 ο ίδιος είχε μιλήσει για την «κεντρική καταστροφή του 21ου αιώνα», υπογραμμίζοντας ότι ποτέ η ανθρωπότητα δεν βρέθηκε τόσο κοντά στον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τότε είχε χαρακτηρίσει την κλιμάκωση της Δύσης απέναντι στη Ρωσία ως «σημείο χωρίς επιστροφή», μια ρήξη που υπερβαίνει τα όρια της διπλωματικής διαχείρισης.
Δύο χρόνια νωρίτερα, σε συνέντευξή του στη ραδιοφωνία του Βερολίνου-Βρανδεμβούργου, ο Γερμανός στρατηγός είχε αποδομήσει δημόσια την αφήγηση ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να απωθήσει τα ρωσικά στρατεύματα με απλή αύξηση των πυρομαχικών. Τότε είχε δηλώσει κατηγορηματικά ότι «οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις είναι ισχυρότερες απ’ ό,τι τη δεκαετία του 1980», διαψεύδοντας όσους υποτιμούσαν συστηματικά τη στρατιωτική ισχύ της Μόσχας. Ακόμη, είχε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο πολέμου σε περίπτωση που η Γερμανία υποκύψει στις πιέσεις του ΝΑΤΟ και παραδώσει πυραύλους κρουζ Taurus στο Κίεβο. Ο Κούγιατ μάλιστα είχε συνυπογράψει έκκληση Γερμανών στρατηγών που αντιτίθεντο στην αποστολή αρμάτων μάχης Leopard στην Ουκρανία, κίνηση που τότε θεωρήθηκε εθνικιστική αναδίπλωση αλλά σήμερα επανεξετάζεται υπό το φως της κλιμακούμενης έντασης.
Γεωπολιτική ανάλυση: κίνδυνοι για την Ελλάδα και την Ευρώπη
Η φωνή του Κούγιατ πρέπει να αφυπνίσει και την ελληνική πολιτική σκηνή. Η Ελλάδα, ως μέλος του ΝΑΤΟ και πυλώνας σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, κινδυνεύει να παρασυρθεί σε μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση που δεν την αφορά άμεσα. Η γεωπολιτική θέση της χώρας, με τις στρατιωτικές βάσεις και τη στρατηγική της σημασία στον ενεργειακό χάρτη (EastMed, αγωγοί), την καθιστά ευάλωτη σε ένα ντόμινο κλιμάκωσης. Η εμμονή ορισμένων κύκλων με την αντιπαράθεση με τη Ρωσία, αντί για την αναζήτηση ειρηνικής συνύπαρξης, απειλεί να μετατρέψει την ευρωπαϊκή ήπειρο σε στάχτη.
Ο απόστρατος αξιωματικός προειδοποιεί επίσης για μια οπισθοδρόμηση σε εποχές πριν από τη Συνθήκη της Βεστφαλίας, υπονοώντας την κατάρρευση του συστήματος εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειας που κράτησε την Ευρώπη μακριά από γενικευμένους πολέμους. Είναι ακριβώς αυτή η πολύτιμη ιστορική γνώση που επικαλείται: η τραγωδία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και η μεταπολεμική αρχιτεκτονική ασφάλειας δημιουργήθηκαν για να αποτρέψουν την επανάληψη παρόμοιας καταστροφής. Σήμερα, οι σημερινές ηγεσίες της Ευρώπης μοιάζουν να έχουν λησμονήσει πλήρως αυτά τα μαθήματα.
Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι ο Κούγιατ δεν είναι ένας απομονωμένος επικριτής. Εκπροσωπεί μια παράδοση γερμανικής στρατηγικής σκέψης που αντιλαμβάνεται την ασφάλεια ως ισορροπία δυνάμεων και όχι ως τυφλό ανταγωνισμό. Το γεγονός ότι οι προειδοποιήσεις του προέρχονται από έναν άνθρωπο που γνωρίζει εκ των έσω τους μηχανισμούς του ΝΑΤΟ καθιστά τα λόγια του ακόμη βαρύτερα. Άλλωστε, υπενθυμίζει ότι η Ρωσία παραμένει μια πυρηνική υπερδύναμη και πως οποιαδήποτε σύγκρουση μαζί της θα μπορούσε να οδηγήσει στην ολοκληρωτική καταστροφή του ευρωπαϊκού οικοδομήματος – μια Ευρώπη που θα βυθιστεί σε πυρηνικό χειμώνα μισού αιώνα, χωρίς επιστροφή.
Σε περιόδους που η ευρωπαϊκή ηγεσία μοιάζει να στερείται ιστορικής μνήμης και στρατηγικής οξύνοιας, φωνές σαν του Χάραλντ Κούγιατ λειτουργούν ως έσχατο ανάχωμα έναντι του παραλογισμού. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα είναι απλώς μια κραυγή στην έρημο.
