Ο ιός που δεν έφυγε ποτέ
Ο Έμπολα δεν εξαφανίστηκε. Απλά έσβησε από τα πρωτοσέλιδα. Τώρα, επιστρέφει δριμύτερος. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα, ραγδαία εξάπλωση του ιού. Ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, εξέδωσε προειδοποίηση και αύξησε τον επιδημιολογικό κίνδυνο.
Η είδηση αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε ένα παγκόσμιο τοπίο όπου οι υγειονομικές κρίσεις γίνονται όλο και πιο συχνές, όλο και πιο δύσκολες στη διαχείριση, και όλο και πιο επικίνδυνες για έναν πληθυσμό που δεν έχει πλέον την πολυτέλεια της αδιαφορίας.
Το γεγονός – Ο ΠΟΥ χτυπάει καμπανάκι
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε την αύξηση του επιδημιολογικού κινδύνου για τον ιό Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό. Η εξάπλωση του ιού είναι ραγδαία, και οι τοπικές αρχές αδυνατούν να την ελέγξουν. Η περιοχή είναι ασταθής, οι υποδομές υγείας είναι υποβαθμισμένες, και οι εμβολιασμοί δεν φτάνουν σε όλους τους πληθυσμούς που κινδυνεύουν.
Ο Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, σε δήλωσή του, τόνισε την ανάγκη για άμεση κινητοποίηση και διεθνή υποστήριξη. Χωρίς αυτήν, η επιδημία κινδυνεύει να ξεφύγει και να εξαπλωθεί σε γειτονικές χώρες.
Γιατί έχει σημασία – Τα τρία καμπανάκια
-
Η γεωγραφία: Το Κονγκό αποτελεί πύλη εισόδου και εξάπλωσης για πολλές ασθένειες. Η χώρα έχει συνοριακές διαδρομές με εννέα άλλα κράτη. Μια ανεξέλεγκτη επιδημία δεν θα μείνει εγκλωβισμένη εντός των συνόρων του.
-
Η ευπάθεια: Μετά την πανδημία του κορονοϊού, τα συστήματα υγείας παγκοσμίως είναι εξασθενημένα. Τα αποθέματα σε προστατευτικό εξοπλισμό, τα εργαστήρια, το εκπαιδευμένο προσωπικό – όλα είναι σε οριακό σημείο. Μια νέα πανδημία θα βρει τον κόσμο απροετοίμαστο.
-
Το timing: Η είδηση για τον Έμπολα έρχεται την ίδια στιγμή που ο κόσμος βρίσκεται σε βαθιά γεωπολιτική και οικονομική κρίση. Πόλεμος στο Ιράν, ενεργειακή κατάρρευση, επερχόμενη επισιτιστική κρίση. Μια νέα υγειονομική κρίση θα υπερφορτώσει ένα σύστημα που ήδη ασφυκτιά.
Ο Έμπολα – Μια σύντομη υπενθύμιση
Ο ιός Έμπολα προκαλεί σοβαρή, συχνά θανατηφόρα αιμορραγική πυρετό. Η θνητότητα μπορεί να φτάσει το 90% σε ορισμένα στελέχη. Μεταδίδεται μέσω επαφής με σωματικά υγρά μολυσμένων ατόμων ή ζώων. Δεν είναι αερογενής, αλλά η ταχύτητα μετάδοσης σε συνθήκες φτώχειας, συνωστισμού και ανεπαρκούς υγιεινής είναι τρομακτική.
Οι επιδημίες του παρελθόντος (Δυτική Αφρική 2014-2016, Κονγκό 2018-2020) έδειξαν πόσο καταστροφικές μπορούν να γίνουν. Η διεθνής κοινότητα αντέδρασε με καθυστέρηση και ανεπάρκεια. Τότε, τουλάχιστον, οι οικονομίες ήταν υγιείς και οι εφοδιαστικές αλυσίδες λειτουργούσαν.
Η διαφορά τώρα – Η τέλεια καταιγίδα
Σήμερα, τα δεδομένα έχουν αλλάξει ριζικά:
-
Κλειστά σύνορα και διακοπές ταξιδιών: Η αεροπορική κίνηση έχει μειωθεί λόγω ενεργειακής κρίσης, αλλά ακόμα κι έτσι, οι έλεγχοι είναι χαλαροί.
-
Κατάρρευση εφοδιαστικών αλυσίδων: Ο εξοπλισμός, τα φάρμακα, τα εμβόλια – όλα καθυστερούν. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ επηρεάζει και τις μεταφορές ιατρικού υλικού.
-
Διεθνής απροθυμία: Οι δυτικές χώρες είναι απασχολημένες με τον πόλεμο στο Ιράν και την ενεργειακή κατάρρευση. Κανείς δεν έχει διάθεση (ούτε χρήματα) για μια νέα μαζική κινητοποίηση κατά του Έμπολα.
-
Εμβολιαστική κόπωση και δυσπιστία: Οι εκστρατείες εμβολιασμού για τον COVID-19 άφησαν πίσω τους τεράστια δυσπιστία. Σε πολλές αφρικανικές χώρες, οι αντιεμβολιαστές είναι ισχυροί.
