Ο Επίτροπος Ενέργειας Καλεί τα Κράτη-Μέλη να Λάβουν Έκτακτα Μέτρα Ενόψει Χειμώνα – Αποθέματα Φυσικού Αερίου Κάτω από τα Περσινά Επίπεδα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα, σοβαρή ενεργειακή κρίση, την οποία ο ίδιος ο επίτροπος Ενέργειας της Ένωσης, Νταν Γιόργκενσεν, δεν δίστασε να χαρακτηρίσει «κρίση τιμών που συνδέεται με κρίση εφοδιασμού» . Σε επιστολή του προς τους υπουργούς Ενέργειας των κρατών-μελών, ο Γιόργκενσεν καλεί τις κυβερνήσεις να εξετάσουν άμεσα μέτρα για τον περιορισμό της ζήτησης φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια για τον επερχόμενο χειμώνα .
Το Αίτιο: Ο Πόλεμος στο Ιράν και το Κλειστό Ορμούζ
Η κρίση δεν είναι τυχαία. Όπως επισημαίνει ο Επίτροπος, οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν πυροδοτήσει ένα νέο κύμα ανατιμήσεων. Το πρακτικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ – από όπου διέρχεται περίπου 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου – έχει διαταράξει σοβαρά τις αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ παράλληλα οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή έχουν μειώσει τη διαθέσιμη προσφορά .
Οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF έχει ξεπεράσει τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα . Η κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ βρίσκονται στο 70% – δώδεκα ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι .
Τα Μέτρα που Προτείνονται
Ο Επίτροπος Γιόργκενσεν ζητά από τις κυβερνήσεις να λάβουν ή να συνεχίσουν μέτρα που θα «διατηρήσουν την πλήρωση των αποθηκών ή θα μειώσουν τη ζήτηση για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια για όσο διάστημα χρειαστεί» . Σύμφωνα με το Reuters, τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν :
-
Μείωση της μέγιστης θερμοκρασίας θέρμανσης σε δημόσια κτίρια
-
Απαγόρευση της θέρμανσης εξωτερικών χώρων
-
Απενεργοποίηση περιττού οδοφωτισμού
Παράλληλα, ο Επίτροπος επισημαίνει ότι η ΕΕ είναι καλύτερα προετοιμασμένη από το 2021, όταν η Ρωσία περιόρισε τις παραδόσεις φυσικού αερίου, χάρη στην αυξημένη ικανότητα εισαγωγής LNG, την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών και τη μειωμένη ζήτηση .
Το Ντίζελ σε Επίπεδα-Ρεκόρ
Η κρίση δεν περιορίζεται στο φυσικό αέριο. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η μέση τιμή του ντίζελ στα κράτη-μέλη έφτασε τα 2,23 ευρώ ανά λίτρο, σημειώνοντας ιστορικό υψηλό. Σε 19 από τις 27 χώρες, οι τιμές του ντίζελ έχουν καταγράψει τα υψηλότερα επίπεδα από το 2005, όταν άρχισαν οι σχετικές στατιστικές. Στη Δανία και τη Φινλανδία η τιμή φτάνει τα 2,56 ευρώ/λίτρο, στη Γερμανία τα 2,46 ευρώ/λίτρο, ενώ σε Βέλγιο και Γαλλία προσεγγίζει τα 2,40 ευρώ/λίτρο .
Οι τιμές βενζίνης στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά 24% τους τελευταίους δώδεκα μήνες, το ντίζελ κατά 38%, ενώ το αεροπορικό καύσιμο έχει υπερδιπλασιαστεί .
Οι Επιπτώσεις σε Οικονομία και Νοικοκυριά
Η ενεργειακή κρίση έχει άμεσες επιπτώσεις σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία:
-
Πληθωρισμός: Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποιεί ότι η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου – που έχει αυξηθεί πάνω από 140% σε ετήσια βάση – θα μπορούσε να ωθήσει τον πληθωρισμό ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν .
-
Βιομηχανία: Η ενέργεια για τη βιομηχανία στην ΕΕ είναι περίπου 2,5 φορές ακριβότερη από ό,τι στις ΗΠΑ, ενώ το φυσικό αέριο είναι σχεδόν πέντε φορές ακριβότερο, πλήττοντας ιδιαίτερα τη χημική και μεταλλουργική βιομηχανία .
-
Νοικοκυριά: Οι κυβερνήσεις σπεύδουν να λάβουν μέτρα στήριξης. Η Γερμανία ανακοίνωσε πακέτο με μειώσεις φόρων καυσίμων και ανώτατα όρια τιμών, ενώ η Γαλλία παρουσίασε πρόγραμμα στήριξης 4,5 εκατομμυρίων ευρώ .
Οι Προσπάθειες για Κοινή Δράση
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απέστειλε επιστολή στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ζητώντας κοινή δράση για την αντιμετώπιση της κρίσης, περιλαμβανομένης της χαλάρωσης των προδιαγραφών καυσίμων και της αναθεώρησης των κανονισμών για τα βιοκαύσιμα . Ο Σλοβάκος Πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο ζήτησε έκτακτη σύνοδο κορυφής της ΕΕ για το θέμα, ενώ χώρες όπως η Τσεχία, η Πολωνία και η Σλοβακία έχουν ήδη λάβει εθνικά μέτρα, όπως ανώτατα όρια τιμών και ειδικούς φόρους στα κέρδη των διυλιστηρίων .
Συμπέρασμα: Ένας Δύσκολος Χειμώνας Μπροστά
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση που συνδυάζει γεωπολιτικές εντάσεις, διαταραχές στον εφοδιασμό και εκρηκτικές τιμές. Παρά τις διαβεβαιώσεις ότι η Ένωση είναι καλύτερα προετοιμασμένη από το 2021, η έκκληση για περιορισμό της κατανάλωσης – κάτι που θυμίζει τα μέτρα του 2022 – δείχνει ότι η κατάσταση είναι σοβαρή. Ο χειμώνας προβλέπεται δύσκολος, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις, ενώ η πολιτική πίεση για λύσεις θα αυξηθεί καθώς πλησιάζουν εκλογές σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
