Γκλεν Ντίζεν
Ο οικονομολόγος καθηγητής και μελετητής δημόσιας πολιτικής Τζέφρι Σακς υποστηρίζει ότι η Δύση εισέρχεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου — όχι λόγω μιας συνεκτικής στρατηγικής, αλλά λόγω της απουσίας μιας τέτοιας στρατηγικής. Κατά την εκτίμησή του, οι πρόσφατες εξελίξεις εντός του ΝΑΤΟ, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ευρύτερη αντιπαράθεση με τη Ρωσία αποκαλύπτουν μια συμμαχία που επικεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στην στρατιωτική κλιμάκωση, παραμελώντας παράλληλα τη διπλωματία.
Σύμφωνα με τον Σακς, οι ηγέτες της Δύσης λειτουργούν σε ένα περιβάλλον όπου η πολιτική ρητορική έχει αντικαταστήσει τη σοβαρή στρατηγική σκέψη. Υποστηρίζει ότι οι σημαντικές συναντήσεις για θέματα ασφάλειας κυριαρχούνται πλέον από προσωπικές αντιπαραθέσεις, από τις δημόσιες σχέσεις και τις δεσμεύσεις για υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες, αντί για ουσιαστικές συζητήσεις σχετικά με τη μείωση των συγκρούσεων ή τη διαχείριση των αυξανόμενων κινδύνων μεταξύ των πυρηνικών δυνάμεων.
ΝΑΤΟ Χωρίς Στρατηγικό Όραμα
Ο Σακς περιγράφει το ΝΑΤΟ ως μια συμμαχία που παλεύει με εσωτερικές διαιρέσεις, ενώ ταυτόχρονα προβάλλει αυξανόμενη στρατιωτική αποφασιστικότητα στο εξωτερικό. Αντί να αναπτύξει μια μακροπρόθεσμη πολιτική στρατηγική για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, υποστηρίζει, η συμμαχία έχει γίνει κυρίως ένας μηχανισμός για την ενθάρρυνση μεγαλύτερων αμυντικών δαπανών και την επέκταση των στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Κατά την άποψή του, η απουσία ουσιαστικών διπλωματικών πρωτοβουλιών είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, δεδομένης της κλίμακας των εν εξελίξει συγκρούσεων. Καθώς οι πόλεμοι συνεχίζονται στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, ο Σακς πιστεύει ότι οι δυτικές κυβερνήσεις δεν αφιερώνουν επαρκή προσοχή στις διαπραγματεύσεις ή στην αποκλιμάκωση.
Υποστηρίζει επίσης ότι ο τόνος του πολιτικού διαλόγου έχει επιδεινωθεί, με την όλο και πιο προκλητική ρητορική να γίνεται κανονικότητα, παρά τα υψηλά διακυβεύματα που εμπλέκονται.
Κλιμάκωση στην Ουκρανία
Ο Σακς είναι ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στις προτάσεις για επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά της Ρωσίας μέσω επιθέσεων μεγαλύτερης εμβέλειας και αυξημένης στρατιωτικής υποστήριξης από τη Δύση.
Υποστηρίζει ότι πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συνεχίζουν να υποστηρίζουν την άσκηση μεγαλύτερης στρατιωτικής πίεσης, ενώ δίνουν ελάχιστη έμφαση στη διπλωματία. Από τη δική του οπτική γωνία, η υπόθεση ότι η περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση θα αναγκάσει τελικά τη Μόσχα να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις στερείται μια ρεαλιστικής εκτίμησης της πιθανής αντίδρασης της Ρωσίας.
Αντίθετα, αντ’ αυτού, ο Σακς προειδοποιεί ότι οι βαθύτερες επιθέσεις στο Ρωσικό έδαφος κινδυνεύουν να προκαλέσουν περαιτέρω κλιμάκωση αντί να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για να εμπεδωθεί η ειρήνη.
Η Εξωτερική Πολιτική του Τραμπ & τα Όρια της Προεδρικής Εξουσίας
Αν και ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε προεκλογική εκστρατεία με υποσχέσεις για τον τερματισμό των εν εξελίξει πολέμων, ο Σακς υποστηρίζει ότι αυτές οι δεσμεύσεις δεν έχουν μεταφραστεί σε διαρκείς αλλαγές της πολιτικής των ΗΠΑ.
Υποστηρίζει ότι η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ διαμορφώνεται λιγότερο από οποιονδήποτε μεμονωμένο πρόεδρο και περισσότερο από αυτό που περιγράφει ως ένα ισχυρό δίκτυο που αποτελείται από το στρατιωτικο-βιομηχανικό συγκρότημα & αμυντικών εργολάβων, από τις μυστικές υπηρεσίες πληροφοριών, από στρατιωτικά ιδρύματα και, ολοένα και περισσότερο, από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες που ασχολούνται με την άμυνα και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ο Σακς χαρακτηρίζει αυτό το σύστημα ως «στρατιωτικο-βιομηχανικό-ψηφιακό συγκρότημα», υποστηρίζοντας ότι οι σύγχρονες εταιρείες τεχνολογίας έχουν καταστεί σημαντικοί ωφελημένοι από τις στρατιωτικές δαπάνες μέσω της ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης, του λογισμικού
Κατά την εκτίμησή του, οποιοσδήποτε πρόεδρος των ΗΠΑ επιδιώξει μια ριζικά διαφορετική εξωτερική πολιτική θα αντιμετωπίσει σημαντική θεσμική αντίσταση.
Η Μεταβαλλόμενη Άποψη της Ρωσίας για τη Δύση
Ο Σακς πιστεύει ότι οι Ρώσοι ηγέτες δεν περιμένουν πλέον από την Ουάσινγκτον να διαδραματίσει ουσιαστικό διπλωματικό ρόλο στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Υποστηρίζει ότι η Μόσχα βλέπει όλο και περισσότερο το μακροπρόθεσμο μέλλον της να επικεντρώνεται σε ευρασιατικές συνεργασίες και όχι στις σχέσεις με τη Δυτική Ευρώπη ή τη Βόρεια Αμερική. Κατά την άποψή του, αυτή η ευρύτερη γεωπολιτική μετατόπιση αντανακλά αλλαγές που εκτείνονται πέρα από τη Ρωσία και περιλαμβάνουν την Κίνα, το Ιράν και πολλές άλλες χώρες του αναπτυσσόμενου κόσμου.
Σύμφωνα με τον Σακς, οι δυτικοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν έχουν αναγνωρίσει τον βαθμό στον οποίο το διεθνές σύστημα έχει καταστεί πιο πολυπολικό.
Ο Πυρηνικός Κίνδυνος
Υποστηρίζει ότι η Ρωσία είναι απίθανο να αποδεχτεί μια στρατιωτική ήττα μόνο μέσω της συμβατικής στρατιωτικής πίεσης της Δύσης. Εάν αντιμετωπίσει ολοένα και πιο καταστροφικές επιθέσεις στα ζωτικά μετόπισθεν της που προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερες ζημιές στο έδαφός της, πιστεύει ότι η Μόσχα θα συνεχίσει την κλιμάκωση αντί να υποκύψει & να συνθηκολογήσει.
Για αυτόν τον λόγο, ο Σακς υποστηρίζει ότι οι πολιτικές που αποσκοπούν στη σταδιακή αύξηση της στρατιωτικής πίεσης εγκυμονούν κινδύνους τους οποίους πολλές δυτικές κυβερνήσεις υποτιμούν.
Υποστηρίζει ότι η υπόθεση ότι η κλιμάκωση μπορεί να διαχειριστεί προσεκτικά επ’ αόριστον αγνοεί την πραγματικότητα της πυρηνικής αποτροπής.
Κοινή Γνώμη εναντίον Πολιτικής Ηγεσίας
Παρά την σκληρή κριτική του προς τις σημερινές πολιτικές της Δύσης, ο Σακς διαβλέπει μια πιθανή πηγή αλλαγής: την κοινή γνώμη.
Υποστηρίζει ότι πολλοί Δυτικοί λαοί είναι όλο και πιο επιφυλακτικοί απέναντι στις παρατεταμένες στρατιωτικές συγκρούσεις και υποστηρίζουν τις προσπάθειες για τον τερματισμό των πολέμων μέσω διαπραγματεύσεων. Επισημαίνει τη μείωση των ποσοστών δημοφιλίας αρκετών δυτικών ηγετών ως απόδειξη της αυξανόμενης δυσαρέσκειας απέναντι στις υφιστάμενες προσεγγίσεις της εξωτερικής πολιτικής.
Κατά την άποψή του, υπάρχει ένα αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των πολιτικών ελίτ, οι οποίες συνεχίζουν να δίνουν έμφαση στις στρατιωτικές λύσεις, και των ψηφοφόρων, οι οποίοι ευνοούν όλο και περισσότερο τη διπλωματία και τις εσωτερικές προτεραιότητες.
Το κατά πόσον οι δημοκρατικοί θεσμοί τελικά θα μεταφράσουν αυτό το δημόσιο αίσθημα σε πολιτική παραμένει αβέβαιο, λέει.
Τρία Πιθανά Αποτελέσματα
Ο Σακς σκιαγραφεί τρία γενικά σενάρια για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η σύγκρουση στην Ουκρανία.
- Το πρώτο είναι ότι η Ρωσία θα επιτύχει τελικά τους στρατιωτικούς της στόχους μέσω συνεχών επιτυχιών στο πεδίο της μάχης.
- Το δεύτερο — και αυτό που θεωρεί πιο επικίνδυνο — είναι η συνεχιζόμενη πολεμική κλιμάκωση να οδηγήσει τις υπερδυνάμεις σε άμεση πυρηνική αντιπαράθεση.
- Η τρίτη πιθανότητα είναι η πολιτική αλλαγή εντός των δυτικών δημοκρατιών, καθώς οι κυβερνήσεις που υποστηρίζουν τη συνεχιζόμενη στρατιωτική κλιμάκωση αντικαθίστανται από ηγέτες που επιδιώκουν διαπραγματεύσεις και διπλωματικές λύσεις.
Μια Προειδοποίηση για μια Ολισθηρη Στρατηγική Παρέκκλιση
Στο επίκεντρο της ανάλυσης του Σακς βρίσκεται το επιχείρημα ότι οι σημερινοί γεωπολιτικοί κίνδυνοι πηγάζουν λιγότερο από ένα σκόπιμο σχέδιο και περισσότερο από μια στρατηγική παρασυρόμενη πορεία.
Υποστηρίζει ότι οι δυτικές κυβερνήσεις έχουν δεσμευτεί ολοένα και περισσότερο στην στρατιωτική κλιμάκωση, χωρίς να διατυπώνουν ένα αξιόπιστο πολιτικό τελικό στόχο για τη σύγκρουση ή μια ρεαλιστική πορεία προς μια διαρκή ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας.
Είτε συμφωνεί κανείς με τα συμπεράσματά του είτε όχι, ο Σακς διατυπώνει μια αυστηρή προειδοποίηση: Σε μια εποχή ανανεωμένης αντιπαλότητας μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, η απουσία συνεκτικής στρατηγικής μπορεί η ίδια να καταστεί ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους.
ΔΕΙΤΕ το ΒΙΝΤΕΟ: «Τζέφρι Σακς: Καταστροφική Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ: Προς Πυρηνικό Πόλεμο με τη Ρωσία»
