To ζήτημα της μεταλλουργίας δεν είναι πολιτικό, είναι ζήτημα δημόσιας υγείας και δημόσιου συμφέροντος
Με απόφαση του υπουργού περιβάλλοντος Πάνου Σκουρλέτη (εδώ) απορρίφθηκε χθες, 3 Νοεμβρίου, η αίτηση θεραπείας που είχε καταθέσει η Ελληνικός Χρυσός για την ανάκληση της απόφασης επιστροφής του προσαρτήματος (μελέτης) μεταλλουργίας flash smelting (ακαριαία τήξη) της 5-7-2016 (εδώ). Επί της ουσίας απορρίπτεται οριστικά ως μη εφαρμόσιμη η μεταλλουργική μέθοδος που είναι ο πυρήνας του Επενδυτικού Σχεδίου της εταιρείας, η χρήση της οποίας είναι όρος απαράβατος της περιβαλλοντικής και τεχνικής αδειοδότησης.
Moνόδρομος είναι πλέον η ανάκληση από το αρμόδιο Υπουργείο όλων των αδειών και εγκρίσεων που έχουν εκδοθεί για το σύνολο του Επενδυτικού Σχεδίου (Σκουριές, Ολυμπιάδα, Μαύρες Πέτρες) που εκ των πραγμάτων παραβιάζονται. Δυνατότητα χρήσης από την εταιρεία άλλης μεταλλουργικής μεθόδου δεν υπάρχει, καθώς δεν προβλέφθηκε εναλλακτική μέθοδος στην περιβαλλοντική αδειοδότηση (ΚΥΑ EΠΟ 201745/2011). Σύμφωνα άλλωστε με την απόφαση 1492/2013 του ΣτΕ:
«τυχόν εφαρμογή άλλης μεθόδου ή η ουσιώδης, ως προς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τροποποίησή της, σε οποιοδήποτε στάδιο και αν ανακύψει η ανάγκη αυτή, θα πρέπει να στηρίζεται σε νέα έγκριση περιβαλλοντικών όρων, εκδοθείσα κατόπιν τηρήσεως εκ νέου της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως».
Στην Αίτηση Θεραπείας, η εταιρεία προσπάθησε να αμφισβητήσει τη δυνατότητα της αρμόδιας για την τεχνική αδειοδότηση υπηρεσίας να ελέγχει το περιεχόμενο των υποβαλλόμενων τεχνικών μελετών και ενδεχομένως να τις απορρίπτει. Ισχυρίστηκε μάλιστα οτι «με τις εν λόγω τεχνικές μελέτες γνωστοποιούνται απλώς κάποιες τεχνικές λεπτομέρειες των έργων, τις οποίες η αρμόδια τεχνικώς αδειοδοτούσα υπηρεσία, υποχρεούται –δεσμευόμενη από την Α.Ε.Π.Ο. του έργου- να εγκρίνει».
Με τρόπο εκτενή και αναλυτικό επιβεβαιώνεται στην απόφαση οτι η τεχνική αδειοδότηση ενός έργου είναι τελείως διακριτή από την περιβαλλοντική αδειοδότηση και οτι;
«Το γεγονός ότι η μέθοδος της ακαριαίας τήξης εγκρίθηκε περιβαλλοντικά με την ΑΕΠΟ του έργου, δεν υποκαθιστά ούτε υπαγορεύει κατά τρόπο εξαντλητικό το περιεχόμενο των τεχνικών αδειοδοτήσεων της μονάδας της μεταλλουργίας».
Πρέπει να τονιστεί οτι το ζήτημα της μεταλλουργίας δεν είναι ούτε πολιτικό, ούτε νομικό. Είναι πρωτίστως ζήτημα περιβαλλοντικό και δημόσιας υγείας, λόγω της εξαιρετικά υψηλής περιεκτικότητας του μίγματος τροφοδοσίας της μεταλλουργικής μονάδας στο εξαιρετικά τοξικό στοιχείο αρσενικό As (8%, τη στιγμή που δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο ανάλογη μονάδα που να επεξεργάζεται συμπυκνώματα με πάνω από 0,3% As). Όπως αναφέρεται στην απόφαση:
«…πτητικοποιούνται από το flash smelting πάνω από 20.000 τόνοι του στοιχείου αρσενικού σε ετήσια βάση. Οι 20.000 τόνοι/έτος θα πρέπει να αφαιρεθούν από την τελική εκπομπή στην ατμόσφαιρα, προκειμένου αυτή να μειωθεί στο περιβαλλοντικό όριο των 20 kg/έτος. Τέτοια ποσοστά απόδοσης βιομηχανικών συστημάτων διαχείρισης αρσενικού δεν υπάρχουν πουθενά στον κόσμο».
Η απόφαση αυτή, μαζί με την προηγούμενη του Ιουλίου, είναι τα αρτιότερα και πλέον τεκμηριωμένα κείμενα που έχουν εκδοθεί από το ΥΠΕΚΑ ή ΥΠΕΝ για τον πλέον θεμελιώδη όρο της σύμβασης μεταβίβασης των Μεταλλείων Κασσάνδρας από το Ελληνικό Δημόσιο στην Ελληνικός Χρυσός: την κατασκευή και λειτουργία μεταλλουργίας παραγωγής καθαρού χρυσού. Η καθετοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας ήταν η βασική επιχειρηματολογία πίσω από την προώθηση και αδειοδότηση του Επενδυτικού Σχεδίου της εταιρείας και είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία «σημαντικού δημοσίου οφέλους». Χωρίς την έγκριση της τεχνικής μελέτης (του προσαρτήματος) της μεταλλουργίας δεν μπορεί να εγκριθεί το Επενδυτικό Σχέδιο. Με δεδομένη πλέον την ΟΡΙΣΤΙΚΗ απόρριψη της μεθόδου flash smelting από την αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου θεμελιώνεται η παραβίαση από την εταιρεία όχι μόνο της ΑΕΠΟ και των εγκρίσεων τεχνικών μελετών, αλλά και της ίδιας της σύμβασης και του κυρωτικού της νόμου.
Θεωρούμε βέβαιη την προσφυγή της Ελληνικός Χρυσός ενώπιον του ΣτΕ κατά της Απόφασης. Θεωρούμε επίσης βέβαιο οτι μαζί με την αίτηση ακυρώσεως θα υποβληθεί και αίτημα προσωρινής αναστολής της ισχύος της απόφασης μέχρις ότου αποφανθεί το ΣτΕ επί της κύριας προσφυγής. Και η αναστολή είναι πολύ πιθανό οτι θα δοθεί. Όμως στο επίπεδο της τελικής κρίσης, θεωρούμε οτι η χθεσινή απόφαση του Υπουργού είναι νομικά αμάχητη, διότι αφορά μια καθαρά τεχνική κρίση της Διοίκησης, ο έλεγχος της οποίας δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του δικαστηρίου.
Πιστεύουμε τέλος οτι, όσοι ασχολούνται δημοσιογραφικά με το θέμα, καλό θα ήταν πριν γράψουν ή πουν οτιδήποτε να μελετήσουν προσεκτικά τις δύο αποφάσεις του Υπουργείου.
