Ο Ταγίπ Ερντογάν αφού κατάφερε να διαρρήξει τις σχέσεις της Τουρκίας με κάθε γειτονική χώρα, τείνει τώρα κλάδο ελαίας προς το Ισραήλ. Ναι, διαβάσατε πολύ καλά… Το ερώτημα είναι ταυτόχρονα απλό και πολυσύνθετο: Είναι όμως διατεθειμένη η Ιερουσαλήμ να δεχτεί τον κλάδο ελαίας;
Η πρόσφατη επίθεση φιλίας του Ερντογάν τόσο προς το Ισραήλ όσο και προς τους εβραϊκής καταγωγής υπηκόους της χώρας του δείχνει απλώς πως η κρίση που ξέσπασε με την κατάρριψη του ρωσικού αεροσκάφους μπορεί να υποχρεώσει στην Τουρκία σε μια προσπάθεια αναθέρμανσης των σχέσεών της με το Εβραϊκό κράτος.
Μετά από πολλά χρόνια κραυγών και δράσεων κατά του Ισραήλ, ξαφνικά το κυβερνών ισλαμιστικό κόμμα ΑΚΡ επέτρεψε για πρώτη φορά τον δημόσιο εορτασμό στην Τουρκία της εβραϊκής εορτής του Χανουκά.
Ακολούθως ο Ερντογάν είπε πως επιθυμεί την ομαλοποίηση των σχέσεων Άγκυρας-Ιερουσαλήμ, οι οποίες διαταράχθηκαν το 2010 μετά το επεισόδιο-προβοκάτσια, όπως το χαρακτήρισε το Ισραήλ, με το πλοίο Μαβί Μαρμαρά. Από τότε υπήρξαν κινήσεις αποκλιμάκωσης, οι οποίες όμως τώρα πιθανόν να ενταθούν λόγω της κρίσης στις σχέσεις Ρωσίας-Τουρκίας.
Περισσότερο από το 50% του φυσικού αερίου και το 10% του πετρελαίου που χρησιμοποιεί η Τουρκία προέρχονται από τη Ρωσία. Ίσως λοιπόν ο Ερντογάν να σκέπτεται πως θα μπορούσε να καλύψει ενδεχόμενη απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω του σχεδίου δημιουργίας αγωγού μεταφοράς του ισραηλινού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, μέσω της χώρας του.
Ο Ερντογάν πάντως θέτει ψηλά τον πήχη για την ομαλοποίηση, απαιτώντας από το Ισραήλ την άρση του ελέγχου της Λωρίδας της Γάζας. Πολλοί δε Ισραηλινοί αξιωματούχοι και αναλυτές αντιμετωπίζουν, σε κάθε περίπτωση, με σκεπτικισμό τις κινήσεις Ερντογάν όσον αφορά την επαναπροσέγγιση με το Ισραήλ την ώρα που το Ιράν ενισχύει την παρουσία του στην περιοχή.
«Μένει να δούμε αν έχει μείνει ίχνος ειλικρίνειας στον Ερντογάν ο οποίος ολοένα και περισσότερο έχει ως κίνητρο των κινήσεών του το Ισλάμ και το νέο-οθωμανικό όραμα», αναφέρει ένας εκ των κορυφαίων Ισραηλινών αναλυτών, ο καθηγητής Εφραίμ Ινμπάρ.
«Η τουρκική εκστρατεία κατά του Άσαντ στην Συρία, επίσης, δεν πάει καλά και το Ιράν ισχυροποιείται στην περιοχή και τώρα η Τουρκία άνοιξε ένα νέο μέτωπο με τη Ρωσία. Μια επαναπροσέγγιση με το Ισραήλ θα μπορούσε να προσφέρει στον Ερντογάν νέες πηγές ενέργειας, θα περιόριζαν την εναντίον του κριτική για την παράλογη συμπεριφορά του έναντι της Ρωσίας και θα τον καθιστούσαν και πάλι ισχυρό περιφερειακό παίκτη που θα μπορούσε να εξισορροπήσει την πίεση του Ιράν το οποίο φοβούνται όλες οι σουνιτικές χώρες», ανέφερε ο Ινμπάρ.
H εβραϊκής καταγωγής Τoυρκάλα δημοσιογράφος Σελίν Νασί αναφέρει πως η απόφαση του Ερντογάν να επιτρέψει τον δημόσιο εορτασμό του Χανουκά ήταν μια εξαιρετική κίνηση για να βελτιωθεί η εικόνα της Τουρκίας στο εξωτερικό, ακόμα και να ηρεμήσουν οι αγορές που πίεζαν την Τουρκία. «Ο Ερντογάν υιοθέτησε πιο ήπια ρητορική έναντι του Ισραήλ κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας στην Τουρκία, παρά τις συγκρούσεις των Ισραηλινών-Παλαιστινίων στην Ιερουσαλήμ».
H Νασί θεωρεί πως για την αλλαγή στάσης της Τουρκίας ευθύνεται αποκλειστικά η κρίση με τη Ρωσία. Επίσης το Ισραήλ δεν πρόκειται να άρει τον αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας, όρο που έχει θέσει ο Ερντογάν, ειδικά τώρα που η κατάσταση μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων είναι τεταμένη.
Ωστόσο η Τουρκία έχει συμφέρον να αντιδράσει στον άξονα Ρωσίας, Κύπρου, Αιγύπτου στη Μεσόγειο. «Η αναθέρμανση των σχέσεων Ισραήλ-Τουρκία θα βοηθούσε την Άγκυρα να ξεφύγει από την περιφερειακή της απομόνωση», είπε η Νασί.
«Ωστόσο οι σχέσεις Ισραήλ-Τουρκίας δεν φαίνεται πως θα επανέλθουν σύντομα στο επίπεδο που βρισκόταν πριν, αλλά μπορεί να υπάρξουν βήματα, με πρώτο την ανταλλαγή πρεσβευτών. Όμως για όσο διάστημα παραμένει στην εξουσία ο σκληρός, ισλαμιστικός κυβερνητικός πυρήνας στην Τουρκία, οι σχέσεις με το Ισραήλ θα είναι επιρρεπείς σε κρίσεις που σχετίζονται και με τις κρίσεις μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων», κατέληξε η Νασί.
Σχετικό κείμενο δημοσιεύθηκε ΕΔΩ: http://www.jpost.com/Israel-News/Politics-And-Diplomacy/Analysis-Turkeys-Israel-charm-offensive-is-all-about-Russia-437327
