Τριών λέξεων η επίσκεψη στο νου,προκαλλεί ,με το ομόηχον τους, τη συνάφεια των εννοιών τους να εξορύξει.Ζωή ,ροή ,χοή.Η ζωή ρέει ως ποταμός με ασίγητον το στόμα του νερού να καταυγάζει τον νου με εμπειρίες .Άλλοτε με βόμβο στης ήρεμης νεροπομπής το μεγαλείο, άλλοτε με την σπιθιστή τύρβη στου χειμάρρου την φρενίτιδα,κάποιες φορές με την άναρχη στου καταρράκτη πτώση και την υγρή αχλύ της. Παντού και πάντα ο παλμός στον πλου ,η αγωνία για το άγνωστο, η προσδοκία για το καλύτερο, ο κόπος για την κατάκτησή του ,να πορίζουν γνώσεων νάματα κι αυτά χοή να γίνονται εξορκισμού στη βία και στην ανάγκη που τα προκάλεσαν.
Εις βέλους την ανεπίστροφη τροχιά ,προσιδιάζει, της ζωής η μοναδικότητα των στιγμών . Αργάζει διαπαντός κι απαράγραπτα της ιστορικότητας το δέρας και προπέμπει εις το παρακάτω , σημαδεμένη έχοντας τη μνήμη με τις κτήσεις της ,στα υπήνεμα αραξοβόλια των συνηθειών αλλά και με το θάρρος προσήνεμο στων ξένων σπιλιάδων τις αναρριπές και του αγνώστου τα αναθρέμματα.
Ο άγνωστος χ ,η εγγράμματη απεικόνιση της αγωνίας του ανθρώπου μπροστά στο άγνωστο, οργανώνει τον μαθηματικό βηματισμό ,που με του στοχασμού τα γυμνάσματα ,επαληθεύει αριθμησίμων μερικοτήτων την ενοποίηση και την διαφορά ,τον επιμερισμό και την αναπαραγωγή. Παρατήρηση και εικασία ολόθερμα συμπλέκονται , στου νου τον τρόπο να παράξουν τεκμηρίωση συγγενική κι αναγνωρίσιμη.Κι απ’ τα εκμαγεία της φιλοσοφίας κι απ’της ιδέας την ενόραση εφορμώντας, στου αριθμού κι από κεί πιο πέρα ,στης εικόνας και στης μορφής τον απτό τύπο, απολήγουν.
Ο χ πληρούται τότε με της ύπαρξης τον αιθέριο ζωμό και στης γνώσης τον λογικό περίβλεπτο ,ασφαλή πλέον κατέχει έδρα , εις το διηνεκές πορεύεται και την αυθεντία εμφορείται.Και τούτο κομψό γίνεται πολιτισμού αφήγημα.
Υπάρχουν φορές όπου οι δρόμοι της έμπνευσης ασυσχέτιστων μεταξύ τους φαινομενικά αφετηριών ,να συναντώνται κι εκστατικά να υμνωδούν την αλήθεια ,σε κάποιας προαίσθησής της το προκείμενο συντονισμένες.Αυτές είναι οι υπέροχες στιγμές όπου οι παντοειδείς δημιουργοί επιστήμης και τέχνης ανταλλάσουν βλέμματα ευφυή.Και στης αβύσσου τα όρια δημιουργούν την ευστάθεια των κανόνων ,που πόθησε η λαίμαργη διάνοια.Μόνο πως τούτος ο πόθος φαίνεται τελικά να μοιάζει με αρχαιολόγου τη σκαπάνη ,που ανασκάπτει δροσερών ροδαμών τα φρέσκα φύλα μα ταυτόχρονα φέρνει στο φως, αρχαίου αγάλματος την σοφή πλαστικότητα.Έτσι συναντώνται σε διαφορετικούς χρόνους «Το
μέγα Κύμα» του Χοκουσάι ή το «dripping» του Τζάκσον Πόλοκ με τα «φράκταλ» του Μπενουά Μάντελμπροτ , «Η έναστρη νύχτα» του Βαν Γκογκ με τις εξισώσεις του Αντρέι Κολμογκόροφ στα στροβιλιζόμενα ρευστά .Ο νόμος ,ο κανόνας που σιγοψιθυρίζεται αποκαλυπτόμενος αινιγματικά μέσω της τέχνης ,ανακαλύπτεται από την επιστήμη με πληρότητα διαίσθησης.Κι όταν η επιστήμη χρονικά προηγείται εις του αφηρημένου την διεκδίκηση ,τότε γίνεται κι αυτή τέχνη αποκαλύπτουσα την σφριγηλότητα του απαρατήρητου .Απλώς είναι η σειρά της ν’αναμένει μέχρι μιας πλησιότεχνης επιστήμης ο εμπειρισμός ανακαλύψει την επαναποκάλυψή της.
Του πολιτισμού το μέχρι σήμερα απόκτημα ,φανερώνει μια σκεπτόμενη τάξη,που είμαστε σε θέση να την αντιληφθούμε δια των αισθητηρίων ή να την ψυχανεμισθούμε έστω ενορατικά.Και τούτο επειδή τμήμα της είμαστε και διαφορετικά δεν θα μπορούσε να συμβεί.Γιατί αν συνέβαινε άλλως πως ,τότε δεν θα ευρισκόμεθα εδώ ,κατά την ανθρωπική αρχή ,για να την παρατηρούμε .Για του κοσμολογικού χρόνου όμως και του χώρου οι αβυσσαλέες διαστάσεις και το μυστήριο ,οι κτήσεις του πολιτισμού συμποσούμενες , ανακούφιση για το οντολογικό της ψυχής μαρτύριο δεν παράγουν .Εκατόμβη κι αν αποδοθεί ο ισόβιος κάματος ,στη φιλοσοφία στην επιστήμη στις ποικιλόνυμες τέχνες , όλων ή και πολλαπλασίων ανθρώπων αυτών που ήλθαν στην ύπαρξη, εξιλασμός της αγωνίας δεν θα επέλθει .Για του απείρου το «κάτι» ,η επιστήμη σιωπά με εμβρίθεια αυστηρή κατά τις αρχές της, ενώ η τέχνη φάσμα φαντάζεται του ανεικάστου ,αποκαραδοκώντας το επόμενο διαρκώς ,ισομορφώντας έτσι με του εκάστοτε καλλιτέχνη τον ενδιάθετο ζήλο ή τον κοινωνικό και ιστορικό περίγυρο.
Το άπειρον λαμβάνει οροσήμου οντολογικού την σπουδαιότητα.Ο άνθρωπος είτε το ορέγεται με φόβο και σεβασμό λόγω της άρρητής του γοητείας,είτε το απεχθάνεται ,καθότι του στερεί την συνέχεια στου λόγου την προοπτική:με αιτίες να πορίζεται του παρακάτω σταδίου το αιτιατόν.
Κι αν το απεχθάνεται ,σπεύδει να κλείσει τα κιτάπια των συλλογισμών του μ’αυτό ,υποκαθιστώντας το και γενόμενος ο ίδιος αυτείδωλον του απείρου.Την ύπαρξή του αναβιβάζει σε απολύτου βάθρο κι άπειρες γίνονται ευθύς γι’αυτόν οι δυνατοτήτες κι οι ελευθερίες.Τότε όμως αυτού του υπαρξιστικού προσδιορισμού του οι ευθύνες κι οι συνέπειες στο άπειρο επίσης κατατείνουν. «Όπου κι αν πας,θα κουβαλείς τα σίδερα ,που σου τα βάλαν οι όμοιοί σου κι όχ΄οι ουρανοί.Όσο μαζεύεις την ψυχή σου ,την παρθενιά της για να σώσεις,τόσο την κάνεις πιό στενή. Την ύπαρξή σου την οκνή για να πλαταίνεις ,να βαθαίνεις σμίξε με τον αμέτρητο Αριθμό».(Λευτεριά-Κ.Βάρναλης)
Άλλη εγγύηση δεν έχουν οι τέτοιοι άνθρωποι δεν έχουν ,μονάχα τα δικά τους μπράτσα ,της ζωής του το σκάφος να πλοηγούν ,με την σιγουριά πως το δοιάκι του κρατούν στιβαρά. Μηδενίζουν το άπειρο στου θανάτου το
τέρμα,στου κάθε λογής θανάτου.Είτε το θάνατο βιώνοντας με του προσώπου τον εκμηδενισμό,απλό όντας μέλος του είδους ή της τάξης του και χρηστικός κρίκος μαζανθρώπινου συλλογικού υποκειμένου ,που κανοναρχείται ολοκληρωτικά.Είτε τον θάνατο του μαρασμού σε κάποια προσδοκία ευδαιμονισμού προτυποποιημένου.Είτε τον βιολογικό θάνατο που σαν συμβεί στους άλλους ,ατόφια πεισιθάνατος λογισμός γεννιέται, πως ο άνθρωπος καθιστάμενος πτώμα χωρίς πνοή ζώσα ,του λογαριασμού ολοκληρώνει την τακτοποιήση και εις το μηδέν περιέρχεται.Ο χρόνος ακολούθως θα σβήσει με την λήθη τα χνάρια του στο νου των συγχρόνων. Αλλά και στων επομένων γενεών το πέρασμα και στων παρακάτω αιώνων το άπειρο φάσμα,το ότι υπήρξε αυτός ο ένας, σθεναρά θα αγνοείται.Και πάλι το άπειρο παρυσφρύει λάθρα στο νου.Και τότε αναρωτιώνται για του δικού τους θανάτου την χαλεπή μοίρα κι ίσως να παρηγορηθούν με τη σκέψη πως του απείρου ο ανεπίσχετος εξολοθρεμός επί του είναι ,θα σεβαστεί την υστεροφημία έργων επαινετών κατά την δόξα του κόσμου. Κι έναν σπαραγμό ελκυσμού προς τον άγνωστο ολετήρα της ύπαρξης ανακράζου: την ιδιοφυία της τέχνης τους ή της επιστήμης τους,τον πλούτο τους που προσφέρουν υπέρ των αναξιοπαθούντων,την χαρισματική ηγεσία τους αλλά και καθε τι αληθώς ή και ψευδώς ,κατά την Ηροστράτεια μοίρα,διακρινόμενο, αποπειρώνται να καταγράψουν στις ιστορικές δέλτους.Μαυσωλεία επιφανών τα οποία επιδιώκουν του απείρου τον εξευμενισμό.
Υπάρχουν κι άλλοι άνθρωποι που με το κλειδί της πίστης ,ως των «ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος ου βλεπομένων»(Εβρ.11,1), αγωνίζονται του αχωρήτου χώρα να γίνουν.Γι’αυτούς το είναι δεν περιθριγκώνεται από το τίποτα ,ποτέ και πουθενά.Το γίγνεσθαι έχει τέλος ,με την διττή του πέρατος και του σκοπού σημασία.Πλέουν στον ωκεανό του απείρου μεταβεβηκότες εκ του θανάτου προς την Ζωήν.
Οι τέτοιοι ανθρώποι ,μη δυνάμενοι δια των αισθήσεων να αντιληφθούν το άπειρο ,εις απειροστά μεταποιούνται αυτοθέλητα.Κάποια αρχετυπική μνήμη απωλεσθέντος μεγαλείου και μέσα στης πεπερασμένης παχύτητάς τους το σήμερα,φέρνει τον περίδακρυ έλεον .Αλλά και τον πόθο της επανεύρεσής του μεγαλείου.Συμφιλιωμένοι έτσι με την τωρινή μηδαμινότητα εποχούνται των δυνατοτήτων τους των ελαχίστων.
Άλλοτε στρέφονται προς τα εξωτερικά του ανθρώπου φαινόμενα ,και παρατηρητές γενόμενοι σοφίας ,του σκεπτομένου σύμπαντος τη σοφία αυτή έργο χειρών τους κάνουν κατά μίμηση. « Η τέχνη είναι μια ανώτερη ικανότητα να δημιουργούμε,να μιμούμεθα τον Δημιουργό.Δημιουργηθήκαμε κατ’εικόνα Θεού και το έργο μας είναι μια κίνηση που μας κάνει να του μοιάζουμε.Η τέχνη είναι μια προσευχή.»(Αντρέι Ταρκόφσκι)
Η ανάγνωση των αρχών που διέπουν όσα οι αισθήσεις ή ο νους δύνανται να κατανοήσουν ,είναι μαθητεία προσευχητικού κανόνα.Αναπομπή δοξολογίας και ευχαριστίας μαζί ,για όλα τα σεσημασμένα φαινομένα ή
πράγματα ,με κανόνες αποκρυπτογραφίσιμους από την διάνοια.Η πραγματικότητα που ξεπροβάλλει τότε σε τέτοιους ,με πνεύμα μαθητείας ανθρώπους ,είναι πως τα μη σεσημασμένα ή τα ακριβοθώρητα στην έμπνευση στοιχεία ,είναι μονίμως πιό πολλά.Η γνώση αυτής της άγνοιας,φέρει στο φως μιας άλλης ηθικής τάξης τη στάση.Την ταπείνωση. Αν κάποιος υπό την ευσκιόφυλλη προστασία τέτοιας σοφής αγνοίας στέκει ,στης ζωής του το πλέξιμο επιτήδειος γίνεται .Γιατί τούτη η άγνοια αγλαόκαρπον στέκεται δένδρο μιας με τα κοινά μέτρα αντίφασης: όσο ο ιστός της σμικρύνεται ,εις πολλαπλάσιον τοσούτος καταλήγει.Τότε υποχωρεί η μονομανία της αναμέτρησης με τις χίμαιρες του λογικού κι αποσύρονται αναφωνώντας: “εμελέτησα εν πάσι τοις έργοις σου, εν ποιήμασι των χειρών σου εμελέτων. Διεπέτασα προς σε τας χείρας μου, η ψυχή μου ως γη άνυδρός σοι”(Ψαλμ.142)
Άλλοτε στρέφονται στο εσωτερικό του απειροστού τους ,όπως τον αντιλαμβάνονται, πηρύνα.Κι αν ανεπηρέαστοι στην θορυβούσα φθορά της πανάρχαιας πτώσης παραμείνουν κι αναγεννημένοι «εξ ύδατος και Πνεύματος» ,τότε εις του απειροστού τον χώρο ίσως θελήσει να ελλάμψει ο τύπος του απείρου.Τότε το άπειρο ,Θεός ατελεύτητος και κοσμήτορας του παντός αναγνωρίζεται και «Πνεύμα πνεί και την φωνή αυτού ακούεις, αλλ’ουκ οίδας πόθεν έρχεται και που υπάγει,ούτως εστί πας ο γεγενημένος εκ του Πνεύματος»(Ιωαν.3,1-21)Τους κατακλύζουν θείες ενέργειες μεθεκτές και το τρεπτόν της ανθρώπινης φύσης εις άτρεπτον αναβιβάζεται.Σύμπασα η φύση του αλλοιώνεται κατά χάριν και θάλλει. «Νους μη σκεδαννύμενος επί τα έξω ,μηδέ υπό των αισθητηρίων επί τον κόσμο διαχεόμενος ,επάνεισι μεν προς εαυτόν ,δι’εαυτού εις την περί Θεού έννοιαν αναβαίνει ,κακείνω τω κάλλει περιλαμπόμενός τε και ελλαμπόμενος και αυτήν της φύσεως λήθην λαμβάνει»(επιστολ. Α’,Μεγ.Βασίλειος)
Σ’αυτούς τους ανθρώπους δεν αρκεί τότε η ηθική τους τελείωση.Αγαπούν αδιακρίτως χωρίς τις λογικές επιλογές του συναισθήματος ή την ορμέμφυτη ροπή προς το ενήδονο κάλλος. Συμπεριφέρονται ως σαλοί ,υπό την μακαρία χαρά του Θαβωρείου Φωτός. Καθορούν πια την κτίση ατενώς και απλανώς χωρίς τους περιορισμούς της συγκύπτουσας φύσης τους.Όλα γίνονται γι’αυτούς απλά κι αυτονόητα γιατί όλα έχουν την αυτή απαρχήν,η επιστήμη ,η τέχνη ,η φυσική τάξη ,το θαύμα.Τότε κι η απόσταση μέχρι το άπειρο γίνεται μια δρασκελιά δρόμος, όση είναι κι αυτή η μεταξύ του 0 και του 1. Το πανάρχαιον κάλλος του ανθρώπου ,καθίσταται γεγονός υπεράπειρον στο Πρόσωπο του Χριστού.Η αθανασία της ύπαρξης ,δια της αναίρεσης των περάτων κάθε φυσικού νόμου ,εισέρχεται στο ιστορικό γίγνεσθαι.
Το κομψό του πολιτισμού αφήγημα προς τον ορισμό της τραγωδίας του Αριστοτέλη προσιδιάζει: «Έστιν ουν τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας
και τελείας,μέγεθος εχούσης ,ηδυσμένω λόγω χωρίς εκάστω των ειδών εν τοις μορίοις,δρώντων και ου δι’απαγγελίας,δι’ελέου και φόβου περαίνουσα την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν».Η Τραγωδία είναι μίμηση του προτύπου της ζωής ,πράξη σπουδαία και τέλεια ,έχει διάρκεια και λόγο ποιητικά ηδυσμένο ,μολονότι σε τμήματα ξεχωριστά αναπτύσσεται, τούτα τα συνέχει η αρμονία κι ο ρυθμος που δεν απαγγέλονται δια λόγων αλλά με της δράσης το σφρίγος κι έτσι αποκαθάρεται των θεατών η ψυχή από τα πάθη,κι ανακουφίζεται με της ηθικής τάξης την αποκατάσταση.
Η ζωή είναι δυνατότητα μίμησης του αρχετύπου της ,άρα κίνηση οντολογική από το ον προς στο όντως ον .’Εχει μεν διάρκεια βιολογική αλλ’ωστόσο εφόσον ιθύνει ο άνθρωπος τα βήματά της ,από τον χορό των σκωπτόντων τράγων, προς τον του μανικού εραστή Θείο έρωτα και ζήλο, τότε η τραγωδία της ζωής ανίσταται και σε μυστικής ευωχίας μεθίσταται την κορύφωση.
Ο αγκιτάτορας
